Gelişmekte olan bir ekonomide, kalkınmanın finansmanı için kısa vadeli portföy yatırımlarına (sıcak para) duyulan yoğun bağımlılığın, uluslararası sermaye akımlarının yön değiştirmesiyle tetiklenen bir "ani duruş" (sudden stop) krizine dönüşmesi sürecinde yaşanan makroekonomik dinamiklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ASermaye çıkışları sonucunda yerli paranın reel olarak keskin bir değer kaybı yaşaması, ithal girdi maliyetlerini artırarak arz yönlü bir şok yaratır.
- BDış finansman imkanlarının daralması nedeniyle iç talepte yaşanan sert düşüş, cari işlemler açığını 'harcama kısıcı' etki yoluyla hızla daraltır.
- CDöviz cinsinden borç yükü yüksek olan firmaların net değerinin, kur artışı nedeniyle düşmesi sonucunda 'bilanço etkisi' üzerinden yatırım harcamaları çöker.
- DMerkez bankasının döviz rezervlerini korumak ve sermaye kaçışını yavaşlatmak için faiz oranlarını yükseltmesi, reel ekonomi üzerindeki daraltıcı baskıyı derinleştirir.
- Sıcak para çıkışının yaşandığı bu süreçte, doğrudan yabancı sermaye yatırımları da benzer bir likiditeye sahip olduğu için kısa vadede tamamen tasfiye edilerek krizin şiddetini artırır.Answer
Answer
Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının portföy yatırımları gibi yüksek likiditeye sahip olduğunu ve kriz anında hızla ülkeden çıkabileceğini savunan ifade yanlıştır.
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları (DYSY), üretim tesisleri, gayrimenkul ve teknoloji transferi gibi unsurları içerdiği için 'likit olmayan' yatırımlardır. Bir kriz anında, portföy yatırımları (hisse senedi, tahvil) bir tuşla elden çıkarılabilirken, DYSY'lerin tasfiyesi uzun zaman alır ve ciddi maliyetler doğurur. Bu nedenle kriz dönemlerinde portföy yatırımları hızla ülkeden çıkarken (sıcak para), DYSY'ler genellikle kalıcı olur veya çok daha yavaş bir tepki verir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Portföy Yatırımları (Sıcak Para) vs. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (DYSY) Likidite Farkı
Hints
1
Sıcak para ile fabrika yatırımı arasındaki farkı, hangisinin kriz anında 'kaçmasının' daha zor olduğunu düşünerek analiz edin.
2
Likidite kavramını hatırlayın: Hangi varlık türü daha hızlı nakde çevrilebilir ve uluslararası transfer edilebilir?
3
DYSY'ler fiziksel sermayedir. Bir fabrikayı söküp başka bir ülkeye taşımak, bir tahvili satmaktan çok daha zordur.
Practice More
Portföy yatırımlarının ani çıkışının 'üçlü imkansızlık' (Impossible Trinity) hipotezi çerçevesinde para politikası üzerindeki kısıtlarını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Alternative Method
Soruyu çözerken 'volatilite' (oynaklık) kavramını kullanabilirsiniz. Sıcak para yüksek volatiliteye sahipken, DYSY düşük volatiliteye sahiptir. Şıklarda bu iki kavramın birbiriyle karıştırılıp karıştırılmadığını kontrol edin.
Estimated Time:2m 30s