Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Gelir Dağılımı ve Eşitsizlik Ölçütleri

Türkiye ekonomisinde vergi gelirleri içerisinde Katma Değer Vergisi (KDVKDV) ve Özel Tüketim Vergisi (O¨TVÖTV) gibi dolaylı vergilerin payının dolaysız vergilere (gelir ve kurumlar vergisi) oranla daha yüksek olması, gelir dağılımı ölçütleri üzerinden değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine yol açması beklenir?

  1. Dolaylı vergilerin azalan oranlı (regresif) etkisi sebebiyle Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşmasına ve GiniGini katsayısının artmasına yol açar.Answer
  2. B
    Türkiye'de dolaysız vergilerin payı daha yüksek olduğu için vergi sistemi Lorenz eğrisini mutlak eşitlik doğrusuna yaklaştırır.
  3. C
    GiniGini katsayısının 11 değerine yaklaşması gelir adaletini temsil ettiği için bu durum toplumun refahını artırır.
  4. D
    Dolaylı vergiler sadece GSYHGSYH deflatörü üzerinden hesaplandığından hanehalkı bazlı gelir dağılımı ölçütleri üzerinde bir değişim yaratmaz.
  5. E
    Dolaylı vergi payının artması Lorenz eğrisinin 45∘45^\circ’lik doğruyla çakışmasını sağlayarak S80/S20S80/S20 oranını 11’e indirir.

Answer

Dolaylı vergilerin azalan oranlı etkisiyle Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşması ve Gini katsayısının artmasıdır.
Doğru seçenek, dolaylı vergilerin regresif doğası gereği alt gelir gruplarının reel gelirini daha fazla azalttığını ve bu durumun hem Lorenz eğrisini mutlak eşitlikten uzaklaştırdığını hem de eşitsizlik göstergesi olan Gini katsayısını artırdığını doğru şekilde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) niteliğinin analiz edilmesi.
Dolaylı vergiler 'regresif' (azalan oranlı) bir karakter gösterir.
Düşük gelirli fertler gelirlerinin tamamına yakınını tüketime harcadıkları için, tüketim üzerinden alınan vergiler bu grubun bütçesinde oransal olarak zenginlere göre daha ağır bir yük oluşturur.
2
Vergi yapısının harcanabilir gelir üzerindeki etkisinin belirlenmesi.
Zengin ve fakir arasındaki gelir uçurumu vergi sonrası daha da açılır.
Vergi sistemi gelir transferi yoluyla adaleti sağlamak yerine, adaletsizliği pekiştirici bir rol oynar.
3
Sonucun gelir dağılımı göstergelerine (Lorenz ve Gini) yansıtılması.
Lorenz eğrisi sağa (aşağıya) doğru kayar ve GiniGini katsayısı yükselir.
Gelir eşitsizliği arttığında Lorenz eğrisi 45∘45^\circ’lik mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır; bu da GiniGini katsayısının 00’dan uzaklaşıp 11’e yaklaşması anlamına gelir.

Key Concept

Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi

Hints

1
Dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) gelir düzeyinden bağımsız olarak herkesten aynı oranda alındığını, bunun da düşük gelirliyi nasıl etkileyeceğini düşünün.
2
Düşük gelirli birinin bütçesinin neredeyse tamamını tüketime ayırması, dolaylı vergi yükünün bu kişi üzerinde daha ağır olmasına neden olur (azalan oranlı etki).
3
Eşitsizlik arttığında Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır. Bu durum Gini katsayısını 1'e doğru yaklaştırır.

Practice More

Türkiye'de transfer harcamalarının ve sosyal yardımların Lorenz eğrisi üzerindeki etkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Gelir Dağılımı ve Eşitsizlik Ölçütleri

More questions from this topic