Finansal güvenlik ağının (financial safety net) temel bileşenleri olan mevduat sigortası ve Merkez Bankası'nın "son borç verme mercii" (lender of last resort) işlevi, bankacılık sisteminde "bulaşıcılık" (contagion) etkisini sınırlamak ve "bankaya hücum" (bank run) riskini azaltmak için tasarlanmıştır. Ancak bu mekanizmaların varlığı, piyasa aktörlerinin risk algısını ve davranışlarını değiştirerek asimetrik bilgi sorunlarını tetikleyebilir. Özellikle "batmak için çok büyük" (too big to fail) doktrini çerçevesinde değerlendirildiğinde, mevduat sigortası ve asimetrik bilgi sorunları arasındaki ilişki bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Mevduat sigortası ve son borç verme mercii olanakları, mudilerin bankaların mali bünyelerini izleme teşviklerini zayıflatarak "ahlaki tehlike" (moral hazard) sorununu büyütür; bu durum özellikle "batmak için çok büyük" algısı altındaki bankaların daha yüksek riskli portföylere yönelmesine neden olur.Answer
- BMevduat sigortası uygulaması, bankaların mevduat kabul etmeden önce riskli kredi projelerini seçme eğilimini (ters seçim) ortadan kaldırarak finansal piyasalardaki asimetrik bilgi sorununu işlem öncesi aşamada tamamen çözer.
- C"Batmak için çok büyük" doktrini, sistemik öneme sahip büyük bankaların iflasının maliyetli olması nedeniyle bu bankaların mudiler tarafından daha sıkı bir piyasa disiplinine tabi tutulmasını sağlayarak ahlaki tehlikeyi minimize eder.
- DBankaya hücum (bank run) olgusu, sadece banka yönetiminin işlem öncesi sergilediği ahlaki tehlike davranışlarından kaynaklanan bir durum olup tam kapsamlı mevduat sigortası ile bu risk hiçbir ek maliyet yaratmadan ortadan kalkar.
- ETürkiye'deki uygulamada bankaların geçici likidite sıkışıklığı yaşaması durumunda ödeme yükümlülüğü doğrudan TMSF'ye aitken, sistemik risk durumunda Merkez Bankası sigorta fonu yöneticisi sıfatıyla mevduatları garanti eder.
Answer
Mevduat sigortası ve son borç verme mercii imkanları, mudilerin denetim motivasyonunu azaltarak ahlaki tehlikeyi artırır ve özellikle büyük bankaların (TBTF) daha riskli davranmasına yol açar.
Doğru ifade, finansal güvenlik ağının (mevduat sigortası ve son borç verme mercii) yarattığı temel yan etkiyi tanımlamaktadır. Mudiler paralarının güvende olduğunu bildikleri için bankayı denetleme zahmetine katlanmazlar (piyasa disiplini zayıflar). Bu durum, banka yönetiminin mudilerin parasını daha riskli ama yüksek getirili projelerde kullanmasına, yani 'ahlaki tehlike' (moral hazard) yaratmasına neden olur. 'Batmak için çok büyük' (too big to fail) algısı ise büyük bankaların iflasına izin verilmeyeceği inancını pekiştirerek bu risk alma eğilimini en üst seviyeye çıkarır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mevduat Sigortası - Ahlaki Tehlike Takası (Stability-Efficiency Trade-off)