Question

Difficulty: Medium1930-1946 Dönemi: Devletçilik ve Sanayi Planları

19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın ardından Türkiye'de hayata geçirilen 'Devletçilik' politikası ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (BBYSPBBYSP) uygulamaları dikkate alındığında, bu dönemin sanayileşme stratejisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Yatırımlarda, hammaddesi yurt içinde bulunan temel tüketim mallarının üretimine öncelik verilerek dışa bağımlılığın azaltılması hedeflenmiştir.Answer
  2. B
    Hazırlanan planlar, tarım ve hizmetler sektörlerini de kapsayan bütüncül bir makroekonomik perspektifle 'kalkınma planı' olarak tasarlanmıştır.
  3. C
    İktisadi faaliyetlerin odağına özel teşebbüs yerleştirilmiş ve devlet sadece altyapı yatırımlarıyla sınırlı bir rol üstlenmiştir.
  4. D
    Sanayileşme süreci; otomotiv, beyaz eşya ve elektronik gibi teknoloji yoğun dayanıklı tüketim mallarının yerli üretimine odaklanmıştır.
  5. E
    Sanayi yatırımlarının tamamı, Batılı sermaye gruplarının doğrudan yatırımları ve Avrupa merkezli bankalardan alınan ticari kredilerle finanse edilmiştir.

Answer

Sanayileşme stratejisi, hammaddesi yurt içinde bulunan temel tüketim mallarının yerli üretimine odaklanarak dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflemiştir.
Doğru seçenek, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel mantığını yansıtır. Bu dönemde kurulan Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası (pamuk), Turhal Şeker Fabrikası (şeker pancarı) ve Paşabahçe Şişe Cam (kum/soda) gibi tesislerin tamamı hammaddesi Türkiye'de bulunan ve halkın temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ithal ikameci yatırımlardır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin temel ekonomik yönelimini belirleme
1929 krizi sonrası özel sektörün yetersizliği nedeniyle 'Devletçilik' ilkesi benimsenmiş ve sanayileşme devlet eliyle başlatılmıştır.
Krizin etkilerini yönetmek ve sermaye birikimi eksikliğini gidermek.
2
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (BBYSPBBYSP) kapsamını analiz etme
BBYSP, 1934-1938 yılları arasında uygulanmış ve tekstil, şeker, kağıt, cam ve demir-çelik gibi temel sektörlere odaklanmıştır.
Dışarıdan ithal edilen bu temel malları yerli imkanlarla üretmek.
3
Stratejik hedefi tanımlama
Strateji, 'hammaddesi yurt içinde olan' ürünleri önceliklendirerek hem tarımı desteklemek hem de dış ticaret açığını kapatmaktır.
Sürdürülebilir ve bağımsız bir sanayi yapısı kurmak.

Key Concept

BBYSP'nin Sektörel ve İthal İkameci Niteliği

Hints

1
1930'lu yıllarda Türkiye'nin henüz çok kısıtlı bir sermaye ve döviz birikimine sahip olduğunu düşünün.
2
Bu dönemde kurulan fabrikaların (şeker, dokuma, kağıt) hangi tür ürünler ürettiğini ve bu ürünlerin hammaddelerinin nereden geldiğini hatırlayın.
3
Sanayi Planları ile 1963 sonrası Kalkınma Planları arasındaki 'kapsam' farkına (sektörel vs. makro) dikkat edin.

Practice More

1930-1939 dönemi sanayileşmesinin finansmanında Sümerbank ve Etibank'ın rollerini ayrıca inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question