IS-LM Analizi

134 questions

Question 81Question

Keynesyen IS-LM analizi çerçevesinde; bir ekonomide vergi oranının (tt) artırılması ve yatırımların faiz oranına karşı duyarlılık katsayısının (bb) azalması durumunda, IS eğrisinin eğimi ve kamu harcamalarındaki (GG) bir artış karşısında IS eğrisinin sağa kayma miktarı nasıl değişir?

Show answer & explanation

Answer: IS eğrisi dikleşir; sağa kayma miktarı azalır.

Answer

IS eğrisi dikleşir ve sağa kayma miktarı azalır.
Vergi oranının (tt) artması çarpanı (kk) küçültür. Yatırımların faize duyarlılığının (bb) azalması ve çarpanın küçülmesi, IS eğrisinin eğim formülündeki (1/kb1/kb) paydayı küçülterek eğriyi dikleştirir. Ayrıca, IS eğrisinin herhangi bir otonom harcama artışı (örneğin ΔG\Delta G) karşısındaki sağa kayma miktarı kΔGk \cdot \Delta G formülüyle hesaplandığından, küçülen çarpan nedeniyle bu kayma miktarı da azalacaktır.

Step-by-Step Solution

1
IS eğrisinin eğim formülünü belirle.
Eg˘im=1kb|Eğim| = \frac{1}{k \cdot b}
IS eğrisinin eğimi, çarpan (kk) ve yatırımların faize duyarlılığı (bb) ile ters orantılıdır.
2
Vergi oranı (tt) artışının çarpan (kk) üzerindeki etkisini analiz et.
tk=11c(1t)t \uparrow \Rightarrow k = \frac{1}{1 - c(1 - t)} \downarrow
Vergi oranının artması, harcanabilir gelir üzerinden tüketim sızıntısını artırarak harcama çarpanını küçültür.
3
Eğimdeki değişimi hesapla.
kk \downarrow ve bEg˘im=1kbb \downarrow \Rightarrow |Eğim| = \frac{1}{k \downarrow \cdot b \downarrow} \uparrow
Çarpanın küçülmesi ve yatırım duyarlılığının azalması, paydanın küçülmesine ve dolayısıyla eğimin (mutlak değerce) artarak eğrinin dikleşmesine neden olur.
4
Sağa kayma miktarını (ΔY\Delta Y) analiz et.
ΔY=kΔGΔY\Delta Y = k \downarrow \cdot \Delta G \Rightarrow \Delta Y azalır.
IS eğrisinin yatay eksendeki kayma miktarı, otonom harcama artışı ile çarpanın çarpımı kadardır; çarpan küçüldüğü için aynı miktar kamu harcaması artışı daha az gelir artışı yaratır.

Key Concept

IS Eğrisinin Eğimi ve Kayma Dinamikleri

Practice More

IS eğrisinin dikleşmesinin, para politikasının hasıla üzerindeki etkinliğini nasıl etkileyeceğini (Aktarım Mekanizması) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 82Question

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin genel dengede olmadığı ve mal piyasasında aşırı arz (ESGESG), para piyasasında ise aşırı talep (EDMEDM) durumunun eş anlı olarak yaşandığı bir bölge düşünülürse; piyasaların intibak hızları arasındaki yapısal farklar göz önüne alındığında, ekonominin dengeye yönelme sürecindeki dinamik hareket tarzı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Para piyasasının mal piyasasına göre çok daha hızlı intibak etmesi nedeniyle, faiz oranlarının (ii) hızla yükselerek ekonomiyi öncelikle LMLM eğrisi üzerine taşıması ve ardından mal piyasasındaki dengesizliğe bağlı olarak hasılanın (YY) daha yavaş azalması.

Answer

Para piyasasının mal piyasasına göre çok daha hızlı intibak etmesi nedeniyle, faiz oranlarının hızla yükselerek ekonomiyi önce LMLM eğrisi üzerine taşıması ve ardından hasılanın daha yavaş bir süreçle azalması doğrudur.
Para piyasasının intibak hızı mal piyasasına göre çok yüksektir. Bu nedenle, ekonomide hem mal hem para piyasası dengesizken, para piyasası anında tepki vererek faizleri (ii) değiştirir ve ekonomiyi LMLM eğrisi üzerine getirir. Mal piyasasındaki aşırı arz ise ancak firmaların üretim seviyelerini (YY) zamanla düşürmesiyle (daha yavaş bir hareketle) çözülür. Bu durum, IV. bölgeden genel dengeye yönelen bir ekonomide önce faizlerin yükselmesini, ardından hasılanın kademeli azalmasını gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Dengesizlik bölgelerini ve piyasa durumlarını tanımla.
Mal piyasasında aşırı arz (ESGESG) ve para piyasasında aşırı talep (EDMEDM) durumu, ISLMIS-LM grafiğinde denge noktasının sağında yer alan IV. Bölgeye karşılık gelir.
Dengeden sapma yönünü ve hangi piyasada ne tür bir baskı olduğunu anlamak için bölge tespiti şarttır.
2
Piyasaların intibak hızlarını karşılaştır.
Para piyasası (tahvil ve para senedi işlemleri) çok hızlı (anlık) intibak ederken; mal piyasası (üretim ve stok yönetimi) çok daha yavaş intibak eder.
İntibak hızı, ekonominin izleyeceği yolu (yörüngeyi) belirleyen temel teknik varsayımdır.
3
Hızlı piyasadaki (para piyasası) değişimi analiz et.
EDMEDM (Aşırı Para Talebi) durumunda, bireyler para bulmak için tahvil satar; tahvil fiyatları düşer ve faiz oranları (ii) hızla yükselir.
Para piyasası hızla temizlendiği için ekonomi dikey bir hareketle LMLM eğrisi üzerine (veya yakınına) sıçrar.
4
Yavaş piyasadaki (mal piyasası) değişimi analiz et.
ESGESG (Aşırı Mal Arzı) durumunda, firmaların ellerinde istenmeyen stok birikimi oluşur. Firmalar üretimi (YY) azaltma yoluna gider.
Hasıla intibakı yavaş olduğundan, faiz yükselişini takip eden süreçte hasıla sol yöne doğru (azalarak) dengeye yaklaşır.

Key Concept

IS-LM Dinamik İntibak ve Piyasaların İntibak Hızları
Question 83Question

Keynesyen para piyasası dengesi (LMLM eğrisi) analizinde; finansal teknolojilerdeki gelişmeler ve kredi kartı kullanımının yaygınlaşması gibi nedenlerle bireylerin işlem ve ihtiyat amaçlı para taleplerinin gelire olan duyarlılığı (kk) azalmıştır.

Buna göre, başka bir değişken değişmeksizin, söz konusu gelişme sonucunda LMLM eğrisinin eğimi ve konumu nasıl değişir?

Show answer & explanation

Answer: LMLM eğrisi yatıklaşır ve sağa kayar.

Answer

LMLM eğrisinin yatıklaşması ve sağa kayması
Para piyasası dengesini temsil eden LMLM denkleminde (i=khY1hMPi = \frac{k}{h}Y - \frac{1}{h}\frac{M}{P}), gelire duyarlılık katsayısı olan kk değeri düştüğünde eğimin değeri küçülür, bu da eğrinin yatay eksene yaklaşmasına (yatıklaşmasına) neden olur. Ayrıca, bireylerin her gelir düzeyinde daha az para tutmak istemeleri (para talebinin azalması), mevcut para arzıyla daha yüksek bir gelir düzeyinin (YY) finanse edilebilmesine olanak tanır, bu durum eğriyi sağa kaydırır.

Step-by-Step Solution

1
LMLM eğrisi denklemini yazınız.
i=khY1h(MP)i = \frac{k}{h}Y - \frac{1}{h}(\frac{M}{P})
Para piyasası dengesini (M/P=L=kYhiM/P = L = kY - hi) faiz oranı (ii) cinsinden ifade etmek, eğim ve konum analizini kolaylaştırır.
2
Eğimin (k/hk/h) nasıl değişeceğini analiz ediniz.
kk azaldığında kh\frac{k}{h} oranı da azalır.
LMLM eğrisinin eğimi, gelire duyarlılık (kk) ile doğru, faize duyarlılık (hh) ile ters orantılıdır.
3
Eğrinin konumunun (kayma yönünün) nasıl değişeceğini belirleyiniz.
Aynı faiz oranında dengeyi sağlayan gelir düzeyi (YY) artar, eğri sağa kayar.
Y=1k[hi+M/P]Y = \frac{1}{k}[hi + M/P] denklemine göre kk paydada yer alır; kk azaldığında sabit bir para arzı ve faiz düzeyinde daha fazla gelir düzeyi desteklenebilir.

Key Concept

LMLM eğrisinin eğimi ve konumu üzerindeki parametrik değişimlerin etkisi

Hints

1
LMLM eğrisinin eğiminin k/hk/h olduğunu hatırlayınız.
2
Para talebinin azalması (gelir duyarlılığının düşmesi sonucu), para arzı artmış gibi bir etki yaratarak denge gelirini artırır mı azaltır mı?
3
Denklemi Y=(1/k)×[hi+M/P]Y = (1/k) \times [hi + M/P] şeklinde yazarak kk azaldığında YY'nin nasıl değiştiğine bakınız.

Practice More

Faize duyarlılık katsayısı (hh) arttığında LMLM eğrisinin nasıl değişeceğini de çalışmanız faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 84Question

ISLMIS-LM analizinin geçerli olduğu kapalı bir ekonomide; marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80, yatırımların faiz oranına duyarlılığı (bb) 5050, para talebinin gelir duyarlılığı (kk) 0,200,20 ve para talebinin faiz oranına duyarlılığı (hh) 5050 olarak tahmin edilmiştir. Hükümetin kamu harcamalarını (GG) 200200 birim artırması durumunda, denge gelir düzeyindeki (YY) toplam artış kaç birim olur?

Show answer & explanation

Answer: 500

Answer

Denge gelir düzeyindeki toplam artış 500 birimdir.
Verilen parametreler doğrultusunda basit harcama çarpanı 55 olarak hesaplanır. Ancak ISLMIS-LM modelinde, artan kamu harcamaları geliri artırırken para talebini de yükseltir; bu da faiz oranlarının artmasına ve yatırımların bir kısmının azalmasına (dışlama) neden olur. Maliye politikası çarpanı (γ\gamma) formülü uygulandığında etkinin 2,52,5 olduğu görülür. 200200 birimlik harcama artışı, 2,52,5 çarpanı ile çarpıldığında denge gelirinde 500500 birimlik bir artış sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Basit Keynesyen harcama çarpanını (αG\alpha_G) hesaplayınız.
αG=11c=110,80=5\alpha_G = \frac{1}{1 - c} = \frac{1}{1 - 0,80} = 5
Maliye politikasının ISIS eğrisi üzerindeki ilk etkisini belirlemek için harcama çarpanına ihtiyaç vardır.
2
ISLMIS-LM modelindeki maliye politikası çarpanını (genelleştirilmiş çarpan) hesaplayınız.
γ=αG1+αGbkh=51+5500,2050=51+1=2,5\gamma = \frac{\alpha_G}{1 + \frac{\alpha_G \cdot b \cdot k}{h}} = \frac{5}{1 + \frac{5 \cdot 50 \cdot 0,20}{50}} = \frac{5}{1 + 1} = 2,5
Para piyasasının faiz kanalıyla reel piyasayı etkilemesi (dışlama etkisi) nedeniyle maliye politikasının etkinliği basit çarpandan daha düşüktür.
3
Denge gelirindeki toplam değişimi (ΔY\Delta Y) hesaplayınız.
ΔY=γΔG=2,5200=500\Delta Y = \gamma \cdot \Delta G = 2,5 \cdot 200 = 500
Nihai gelir artışı, genişletici maliye politikası tutarı ile maliye politikası çarpanının çarpımına eşittir.

Key Concept

Maliye Politikası Çarpanı ve Dışlama Etkisi (Crowding-out)

Practice More

Para talebinin faize duyarlılığının (hh) sonsuz olduğu (likidite tuzağı) bir durumda aynı harcama artışının gelir üzerindeki etkisini hesaplayarak karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 30s
Question 85Question

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin mal piyasasında aşırı talep (EDGEDG) ve para piyasasında aşırı talep (EDMEDM) içerisinde bulunduğu bir denge dışı noktadan genel dengeye (intibak) geçiş sürecinde; faiz oranı (ii) ve gelir düzeyi (YY) değişkenlerinin başlangıçtaki hareket yönleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: ii artar; YY artar

Answer

Ekonomide hem mal piyasasında hem de para piyasasında aşırı talep olduğunda, faiz oranı artar ve gelir düzeyi artar.
Hicks-Hansen modelinde intibak süreci piyasa dengesizliklerine verilen tepkiler üzerine kuruludur. Mal piyasasında aşırı talep (EDGEDG) olduğunda, toplam harcamalar toplam üretimden fazladır. Bu durum firmaların stoklarını beklenmedik şekilde azaltır ve firmalar üretimi artırarak tepki verir, böylece gelir (YY) artar. Para piyasasında aşırı talep (EDMEDM) olduğunda ise ekonomik birimler likidite ihtiyaçlarını karşılamak için tahvil satarlar. Tahvil arzındaki bu artış tahvil fiyatlarını düşürür ve faiz oranlarını (ii) yukarı çeker. Sonuç olarak her iki değişken de artış yönünde hareket eder.

Step-by-Step Solution

1
Mal piyasası dengesizliğini analiz etme
Mal piyasasında aşırı talep (EDGEDG), üretilen mal miktarının planlanan harcamalardan az olduğunu gösterir. Bu durum firmaların stoklarını eritir.
Firmalar azalan stokları karşılamak için üretimi artırır, bu da gelir düzeyinin (YY) artmasına neden olur.
2
Para piyasası dengesizliğini analiz etme
Para piyasasında aşırı talep (EDMEDM), hanehalkının elinde tutmak istediği nakdin para arzından fazla olduğunu gösterir.
Bireyler nakit ihtiyaçlarını karşılamak için tahvil satarlar. Tahvil arzı artınca tahvil fiyatları düşer ve faiz oranları (ii) yükselir.
3
Piyasaların intibak hızlarını karşılaştırma
Para piyasası (faizler) mal piyasasına (üretim) göre çok daha hızlı intibak eder.
Varlık piyasaları (para/tahvil) anlık tepki verirken, üretim kararları ve stok değişimleri zaman alır.

Key Concept

IS-LM Dört Bölge Analizi ve İntibak Mekanizması

Hints

1
Bir piyasada 'talep fazlası' varsa, o piyasayı dengeleyen değişkenin (fiyatın veya miktarın) yükselmesi gerektiğini hatırlayın.
2
Para piyasasını dengeleyen değişken faiz oranı (ii), mal piyasasını dengeleyen değişken ise gelir (YY) düzeyidir.

Practice More

Mal piyasasında aşırı arz ve para piyasasında aşırı talep durumundaki intibak sürecini inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Grafiksel yöntemle: IS eğrisinin solunda kalan bölge EDG (aşırı mal talebi), LM eğrisinin sağında kalan bölge EDM (aşırı para talebi) bölgesidir. Bu iki bölgenin kesiştiği alanda oklar sağa (Y↑) ve yukarı (i↑) yönü gösterir.
Estimated Time:45s
Question 86Question

Keynesyen IS-LM analizi kapsamında; tüketicilerin marjinal tüketim eğiliminin (cc) artması ve yatırımcıların faiz oranındaki değişimlere karşı daha duyarlı hale gelmesi (bb katsayısının artması) durumunda, IS eğrisinin geometrik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: IS eğrisi yatıklaşır.

Answer

IS eğrisi yatıklaşır.
IS eğrisinin eğimi matematiksel olarak harcama çarpanı (αG\alpha_G) ve yatırımların faize duyarlılığı (bb) ile ters orantılıdır. Marjinal tüketim eğiliminin (cc) artması çarpanı büyüterek IS'i yatıklaştırırken, bb katsayısının artması da yatırımların faize karşı daha esnek hale gelmesini sağlayarak IS eğrisini daha yatık hale getirir. Her iki etki de aynı yönde çalışarak eğrinin yatıklaşmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
IS eğrisinin eğim formülünü belirle.
Eg˘im=1αGb|Eğim| = \frac{1}{\alpha_G \cdot b} veya Eg˘im=1c(1t)b|Eğim| = \frac{1-c(1-t)}{b}
IS eğrisinin dikliği veya yatıklığı bu formüldeki çarpan (αG\alpha_G) ve yatırım duyarlılığı (bb) parametrelerine bağlıdır.
2
Marjinal tüketim eğilimindeki (cc) artışın etkisini analiz et.
c    αGc \uparrow \implies \alpha_G \uparrow
Marjinal tüketim eğilimi arttığında harcama çarpanı büyür, bu da IS eğrisinin paydasını büyüterek eğimi azaltır.
3
Yatırımların faiz duyarlılığındaki (bb) artışın etkisini analiz et.
bb \uparrow
Duyarlılık katsayısı (bb) formülün paydasında yer aldığı için, bu değerin artması toplam eğimi küçültür.
4
Bileşik etkiyi değerlendir.
Eğim azalır (eğri yatıklaşır).
Paydadaki her iki değişkenin de artması, IS eğrisinin faiz değişimlerine karşı hasılanın daha fazla tepki vermesine neden olur.

Key Concept

IS Eğrisinin Eğimi

Hints

1
IS eğrisinin eğimini belirleyen iki ana unsur vardır: Harcama çarpanı ve yatırımın faize duyarlılığı.
2
Harcama çarpanı büyüdükçe veya yatırımlar faize karşı daha hassas hale geldikçe IS eğrisi faiz değişimlerine daha büyük tepki verir.
3
Formül olarak Eg˘im=1/(C¸arpan×b)|Eğim| = 1 / (\text{Çarpan} \times b) ifadesini düşünün. Payda büyüdükçe eğim küçülür.

Practice More

Vergi oranındaki (tt) bir artışın IS eğrisinin eğimi ve konumu üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 87Question

Makroekonomik dengenin ISLMIS-LM analizi ile açıklandığı bir ekonomide, para talebinin faiz esnekliğinin sıfır (h=0h=0) olduğu "Klasik Bölge" varsayımı altında; merkez bankasının açık piyasa işlemleri yoluyla piyasadan tahvil satın alması durumunda yeni denge noktasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Faiz oranları düşer ve denge gelir düzeyi artar.

Answer

Faiz oranlarının düştüğü ve denge gelir düzeyinin arttığı seçenek doğrudur.
Para talebinin faiz duyarlılığının sıfır (h=0h=0) olduğu Klasik Bölge'de LMLM eğrisi dikeydir. Genişletici para politikası (tahvil alımı) para arzını artırarak dikey olan LMLM eğrisini sağa kaydırır. Bu durum, ekonominin yeni denge noktasında daha yüksek bir hasıla (YY) düzeyine ulaşmasını sağlar. Aynı zamanda, artan para arzı para piyasasında fazlalık yaratarak faiz oranlarının (ii) düşmesine neden olur. Dolayısıyla hasıla artarken faizler düşer.

Step-by-Step Solution

1
Klasik Bölge tanımını analiz etme
h=0h=0 olması, para talebinin faize duyarsız olduğunu ve LMLM eğrisinin dikey olduğunu gösterir.
Klasik iktisatçılara göre para sadece işlem amacıyla talep edilir ve faizden bağımsızdır.
2
Politika türünü ve eğri üzerindeki etkisini belirleme
Merkez bankasının tahvil satın alması piyasadaki para arzını artırır (MsM_s \uparrow). Bu durum LMLM eğrisini sağa kaydırır.
Para arzı artışı, her gelir seviyesinde para piyasası dengesinin daha yüksek gelir düzeylerinde kurulmasını sağlar.
3
ISLMIS-LM kesişimindeki yeni dengeyi bulma
Dikey LMLM eğrisi sağa kaydığında, negatif eğimli ISIS eğrisi ile daha düşük bir faiz oranında (ii \downarrow) ve daha yüksek bir gelir düzeyinde (YY \uparrow) kesişir.
Para arzı artışı faizleri düşürerek yatırımları uyarır ve gelir artışı sağlanır.

Key Concept

Klasik Bölge'de Para Politikası Etkinliği

Hints

1
Klasik Bölge'de para talebinin faize duyarlılığı (hh) sıfırdır, bu da LMLM eğrisinin şeklini belirler.
2
Dikey bir LMLM eğrisini sağa kaydırdığınızda negatif eğimli ISIS eğrisi üzerindeki hareketin yönüne bakın.
3
Miktar Teorisi'ni hatırlayın (MV=PYMV=PY); para arzı (MM) arttığında, Klasik Bölge'de gelir (YY) doğrudan etkilenir.

Practice More

Klasik Bölge'de kamu harcamalarındaki bir artışın (genişletici maliye politikası) neden hasılayı artırmadığını 'Tam Dışlama Etkisi' üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 88Question

ISLMIS-LM modeli çerçevesinde, hükümetin kamu harcamalarını artırması sonucunda faiz oranlarının yükselerek özel sektör yatırım harcamalarını azaltması "dışlama etkisi" (crowdingoutcrowding-out) olarak adlandırılır. Buna göre, ekonomide dışlama etkisinin en şiddetli (maksimum) düzeyde gerçekleşmesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin birlikte sağlanması gerekir?

Show answer & explanation

Answer: Yatırımların faize duyarlılığının yüksek, para talebinin faize duyarlılığının ise düşük olması

Answer

Dışlama etkisinin en şiddetli olması için yatırımların faize duyarlılığının yüksek, para talebinin faize duyarlılığının ise düşük olması gerekir.
Dışlama etkisinin şiddeti, maliye politikasının faizleri ne kadar yükselttiğine ve özel sektörün bu faiz artışına ne kadar tepki verdiğine bağlıdır. Para talebinin faiz duyarlılığının düşük olması (dikey LMLM), faizlerin daha sert yükselmesine; yatırımların faiz duyarlılığının yüksek olması ise bu artışın yatırımları daha fazla baltalamasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Politika Etkisini Analiz Etme
Genişletici maliye politikası ISIS eğrisini sağa kaydırarak hem geliri (YY) hem de faiz oranlarını (ii) artırır.
Artan kamu harcamaları toplam harcamaları artırırken, artan gelir nedeniyle para talebi yükselir ve bu da denge faiz oranını yukarı çeker.
2
Dışlama Mekanizmasını Belirleme
Yükselen faiz oranları, özel sektörün yatırım harcamalarını (II) azaltır.
Yatırımlar faizin azalan bir fonksiyonudur (I=IˉdiI = \bar{I} - di); faiz arttıkça yatırım maliyeti artar.
3
Parametre Duyarlılıklarını Değerlendirme
Yatırımların faiz duyarlılığı (dd) ne kadar büyükse ve para talebinin faiz duyarlılığı (hh) ne kadar küçükse dışlama o kadar şiddetli olur.
hh küçük olduğunda (dikey LMLM), gelir artışı faizleri çok fazla yükseltir; dd büyük olduğunda ise bu faiz artışı yatırımlarda büyük bir düşüşe yol açar.

Key Concept

Dışlama Etkisi (Crowding-Out), yatırımların faiz duyarlılığı ile doğru orantılı, para talebinin faiz duyarlılığı ile ters orantılıdır.

Alternative Method

Dışlama etkisini LMLM eğrisinin eğimi üzerinden de düşünebilirsiniz: LMLM ne kadar dikse (klasik bölgeye yakınlık), dışlama etkisi o kadar fazladır. LMLM tam dikey olduğunda 'tam dışlama' gerçekleşir.
Estimated Time:1m 30s
Question 89Question

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin genel denge noktasının hem ISIS hem de LMLM eğrisinin üzerinde (sağında) yer alan bir noktada bulunduğu varsayıldığında; mal ve para piyasalarındaki mevcut dengesizlik durumu ve genel dengeye yönelme sürecindeki ilk intibak mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Her iki piyasada da aşırı arz (ESGESG ve ESMESM) mevcuttur; üretim azalırken faiz oranları düşer.

Answer

Ekonomide hem mal hem de para piyasasında aşırı arz mevcuttur; intibak sürecinde üretim azalır ve faiz oranları düşer.
Doğru yanıt, hem mal hem de para piyasasında aşırı arz olduğunu ve buna bağlı olarak değişkenlerin (hasıla ve faiz) azalma eğilimine girdiğini belirtmektedir. ISIS ve LMLM eğrilerinin kesişim noktasının üstünde yer alan bir bölgede, faiz oranları her iki piyasa için de dengeleyici seviyenin üzerindedir. Yüksek faiz mal talebini düşürerek ESGESG yaratırken, aynı zamanda para talebini de düşürerek (atıl para talebinin azalması yoluyla) ESMESM yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Mal piyasası dengesizliğinin belirlenmesi
ISIS eğrisinin üzerindeki (sağındaki) bir noktada faiz oranı, denge hasılası için gereken düzeyden yüksektir. Bu durum yatırımları azaltarak toplam talebi üretimin altına düşürür (AD<YAD < Y). Sonuç: Mal Piyasası Aşırı Arzı (ESGESG).
ISIS eğrisinin üstü her zaman aşırı mal arzı bölgesidir.
2
Para piyasası dengesizliğinin belirlenmesi
LMLM eğrisinin üzerindeki (solundaki/üstündeki) bir noktada faiz oranı, mevcut gelir düzeyi için para talebini (LL) para arzının (M/PM/P) altına indirecek kadar yüksektir (L<M/PL < M/P). Sonuç: Para Piyasası Aşırı Arzı (ESMESM).
LMLM eğrisinin üstü/solu her zaman aşırı para arzı bölgesidir.
3
İntibak yönünün tayin edilmesi
ESGESG durumunda firmalar stok birikimi nedeniyle üretimi azaltır (YY \downarrow). ESMESM durumunda ise ekonomik birimler ellerindeki fazla parayla tahvil alır, tahvil fiyatları yükselir ve faizler düşer (ii \downarrow).
Piyasalar aşırı arz durumunda fiyat (faiz) veya miktar (hasıla) azalışı ile tepki verir.

Key Concept

IS-LM Modelinde Denge Dışı Noktalar ve Otomatik İntibak Mekanizması

Hints

1
Eğrilerin sağında veya üstünde olmak, o piyasada faizlerin 'denge için olması gerekenden yüksek' olduğu anlamına gelir.
2
Yüksek faiz yatırımları (dolayısıyla mal talebini) azaltırken, para tutmanın maliyetini artırarak para talebini de azaltır.
3
Eğer mal piyasasında arz fazlası (ESGESG) varsa üretim düşer; para piyasasında arz fazlası (ESMESM) varsa faizler düşer.

Practice More

Ekonominin denge noktasının solunda (altında) kaldığı bir durumda (EDG ve EDM) intibak sürecinin nasıl işleyeceğini analiz ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 90Question

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modelinde, ekonominin mal piyasasında dengede (I=SI=S) olduğu ancak para piyasasında aşırı para arzının (ESMESM) yaşandığı bir noktada bulunduğu varsayılmaktadır. Bu durumda ekonominin genel dengeye (IS=LMIS=LM) ulaşma sürecindeki intibak mekanizmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Faiz oranı düşer ve artan yatırımlar aracılığıyla hasıla düzeyi artar.

Answer

Ekonomide para piyasasındaki aşırı arz faiz oranlarını aşağı çeker; düşen faiz oranları ise yatırım harcamalarını uyararak toplam talebi ve dolayısıyla hasıla düzeyini artırır.
Ekonomi ISIS eğrisi üzerinde olduğunda mal piyasası dengededir (I=SI=S); ancak LMLM eğrisinin solunda (yukarısında) faiz oranları denge düzeyinin üzerindedir, bu da para piyasasında aşırı arz (ESMESM) olduğu anlamına gelir. Para piyasasındaki intibak mal piyasasına göre çok daha hızlı gerçekleştiği için faiz oranları hızla düşer. Düşen faiz oranları yatırımları teşvik ederek mal piyasasında aşırı talebe (EDGEDG) yol açar ve bu da üretim/hasıla düzeyinin artmasına neden olur. Sonuç olarak genel dengeye ulaşana kadar faiz azalırken hasıla artar.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç koşullarını analiz etme
Mal piyasası dengededir (I=SI=S), para piyasasında aşırı arz (M/P>LM/P > L) vardır.
Noktanın ISIS üzerinde olması mal piyasası dengesini, LMLM eğrisinin solunda olması ise para piyasası aşırı arzını gösterir.
2
Para piyasası intibakını belirleme
Faiz oranları (ii) düşer.
Para arzı fazlası olduğunda bireyler tahvil satın alır, tahvil fiyatları artar ve faiz oranları düşer.
3
Mal piyasasına aktarımı analiz etme
Yatırımlar (II) artar ve toplam talep (ADAD) yükselir.
Düşen faiz oranları sermayenin maliyetini azaltarak yatırım harcamalarını teşvik eder.
4
Hasıla intibakını belirleme
Hasıla (YY) artar.
Toplam talep artışı üretim düzeyini ve milli geliri yukarı yönlü iter.

Key Concept

IS-LM İntibak Dinamikleri: Para piyasası mal piyasasına göre çok daha hızlı dengelenir; bu nedenle intibak genellikle önce faiz oranlarındaki dikey hareketle başlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 91Question

Kapalı bir ekonomide ISLMIS-LM modeli çerçevesinde, Merkez Bankası tarafından uygulanan genişletici bir para politikasının (para arzı artışı) denge gelir düzeyi (YY) üzerindeki artırıcı etkisinin en yüksek (maksimum) düzeyde gerçekleşmesi için gerekli olan parametre koşulları aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yatırımların faize duyarlılığının (bb) yüksek, para talebinin faize duyarlılığının (hh) düşük olması

Answer

Para politikasının denge geliri üzerindeki etkisinin en yüksek olması için yatırımların faize duyarlılığının (bb) yüksek (yatık IS) ve para talebinin faize duyarlılığının (hh) düşük (dik LM) olması gerekir.
Para politikasının temel aktarım mekanizması, para arzı artışının faizleri düşürmesi ve düşen faizlerin yatırımları artırmasıdır. Bu etkinin maksimum olması için; faizlerin para arzı artışına çok güçlü tepki vermesi (yani para talebinin faize az duyarlı olması, hh düşük) ve yatırımların faiz düşüşüne çok güçlü tepki vermesi (yani yatırımların faize çok duyarlı olması, bb yüksek) gerekir. Bu durum geometrik olarak dik bir LMLM ve yatık bir ISIS eğrisiyle ifade edilir.

Step-by-Step Solution

1
Para arzı artışının (MM \uparrow) LM üzerindeki etkisini analiz etme
LMLM eğrisi sağa kayar.
Para arzındaki artış, her gelir düzeyinde faiz oranlarını düşürerek para piyasasını dengeye getirmek için LM'yi sağa kaydırır.
2
Para talebi duyarlılığının (hh) rolünü değerlendirme
hh ne kadar düşükse, faizler o kadar çok düşer.
Para talebi faize az duyarlı olduğunda (hh düşük), piyasaya sürülen fazla paranın emilmesi için faizlerin büyük bir oranda düşmesi gerekir (Dik LM etkisi).
3
Yatırım duyarlılığının (bb) rolünü değerlendirme
bb ne kadar yüksekse, yatırımlar o kadar çok artar.
Faizlerdeki düşüşün yatırımları ve dolayısıyla toplam talebi (geliri) en çok artırabilmesi için yatırımların bu düşüşe güçlü tepki vermesi gerekir (Yatık IS etkisi).

Key Concept

Para Politikasının Etkinliği ve IS-LM Parametreleri
Estimated Time:1m 30s
Question 92Question

Keynesyen para piyasası dengesi (LMLM eğrisi) analizi çerçevesinde; ekonomideki belirsizliklerin artmasıyla bireylerin her gelir ve faiz düzeyinde daha fazla nakit tutmak istemeleri (otonom para talebi artışı) ve aynı dönemde spekülatif amaçlı para talebinin faiz oranına olan duyarlılığının (hh) azalması durumunda LMLM eğrisinin konumu ve eğimi nasıl değişir?

Show answer & explanation

Answer: LMLM eğrisi sola kayar ve dikleşir.

Answer

Ekonomide otonom para talebi arttığında LMLM eğrisi sola kayar, spekülatif para talebinin faize duyarlılığı (hh) azaldığında ise eğri dikleşir.
Para piyasası dengesinde, bireylerin gelir ve faizden bağımsız olarak daha fazla nakit tutma isteği (otonom para talebi artışı), para piyasasında daralmaya benzer bir etki yaratarak denge faiz oranlarını her gelir düzeyinde yükseltir ve LMLM eğrisini sola kaydırır. Diğer yandan, LMLM eğrisinin eğimi kh\frac{k}{h} formülü ile ifade edilir. Spekülatif para talebinin faize duyarlılığı (hh) azaldığında, payda küçüldüğü için eğim katsayısı büyür ve LMLM eğrisi dikleşir.

Step-by-Step Solution

1
LMLM eğrisi denklemini ve eğimini belirle.
i=1h(kYMP+L0)i = \frac{1}{h}(kY - \frac{M}{P} + L_0) denklemi elde edilir. Burada eğim kh\frac{k}{h}'dir.
Değişimlerin matematiksel temelini anlamak için denge koşulu yazılmalıdır.
2
Otonom para talebi (L0L_0) artışının etkisini analiz et.
L0L_0 arttığında, verili her YY düzeyi için denge faiz oranı (ii) yükselir, bu da LMLM eğrisini sola/yukarı kaydırır.
Para talebi arttığında, arz sabitken faizlerin yükselmesi gerekir.
3
Faiz duyarlılığı (hh) azalışının etkisini analiz et.
hh parametresi küçüldüğünde, eğim olan kh\frac{k}{h} değeri artar.
Paydadaki değerin küçülmesi rasyonun değerini büyüterek eğriyi daha dik hale getirir.

Key Concept

LM Eğrisi Kayma ve Eğim Faktörleri

Hints

1
LMLM eğrisi üzerindeki kaymaları para arzı ve otonom para talebi gibi faktörlerin belirlediğini hatırlayın.
2
Eğim formülü olan kh\frac{k}{h} ifadesinde, paydadaki hh değeri küçüldüğünde toplam sonucun nasıl değişeceğini düşünün.
3
Para talebi arttığında faizler yükselir (sola kayma). Faiz duyarlılığı azaldığında ise ekonomide 'klasik bölge'ye yaklaşılır (dikleşme).

Practice More

Likidite tuzağı (h=h = \infty) durumunda LMLM eğrisinin şeklini ve para politikasının etkinliğini gözden geçirin.

Alternative Method

Grafiksel olarak; para talebi (LL) doğrusunun sola kayması faiz oranını (ii) yükseltir, bu da her YY için daha yüksek bir ii noktası (sola kayan LMLM) demektir. h=0h=0 olduğunda LMLM tam diktir; dolayısıyla hh küçüldükçe dikleşme eğilimi artar.
Estimated Time:1m 30s
Question 93Question

ISLMIS-LM analizi çerçevesinde, para talebinin faize duyarlılığının sonsuz olduğu (likidite tuzağı) bir ekonomide; hükümetin bütçe açığı vererek kamu harcamalarını artırması sonucunda ortaya çıkacak dışlama etkisi (crowding-out) ve hasıla değişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dışlama etkisi sıfırdır ve kamu harcaması artışı hasıla üzerinde tam çarpan etkisi yaratarak genişletici bir sonuç doğurur.

Answer

Dışlama etkisinin sıfır olduğu ve maliye politikasının tam etkinlikle hasılayı artırdığı ifade doğrudur.
Likidite tuzağında para talebinin faize duyarlılığı sonsuzdur ve bu durum LM eğrisinin yatay olmasına neden olur. Hükümet kamu harcamalarını artırdığında IS eğrisi sağa kayar ancak yeni denge noktası yatay LM üzerinde oluştuğu için faiz oranları yükselmez. Faizler yükselmediği için özel sektörün yatırım harcamalarında bir azalma (dışlama) meydana gelmez ve kamu harcaması çarpanı tam kapasiteyle çalışarak hasılayı maksimum düzeyde artırır.

Step-by-Step Solution

1
LM eğrisinin eğimini belirlemek
Para talebinin faiz duyarlılığının (hh) sonsuz olması, LMLM eğrisinin yatay eksene paralel (yatay) olması demektir.
Likidite tuzağı durumunda bireyler her türlü para arzı artışını spekülasyon amacıyla tutar ve faizler dip seviyededir.
2
Maliye politikasının ISIS üzerindeki etkisini analiz etmek
Kamu harcamalarındaki artış (ΔG>0ΔG > 0), ISIS eğrisini sağa doğru kaydırır.
Otonom harcamalardaki artış her faiz düzeyinde toplam talebi ve geliri artırır.
3
Denge faiz oranındaki değişimi gözlemlemek
ISIS eğrisi yatay olan LMLM eğrisi üzerinde sağa kaydığı için denge faiz oranı (rr) değişmez.
Likidite tuzağında para talebi o kadar esnektir ki, artan işlem amaçlı para talebi faizler üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturamaz.
4
Özel sektör yatırımları ve dışlama etkisini değerlendirmek
Faiz oranı sabit kaldığı için (Δr=0 Δr = 0), faize duyarlı olan özel sektör yatırımları azalmaz (ΔI=0ΔI = 0).
Dışlama etkisi, artan faizlerin yatırımları azaltmasıdır; faiz artmadığı için dışlama etkisi sıfıra eşittir.

Key Concept

Likidite Tuzağı ve Maliye Politikası Etkinliği

Hints

1
Likidite tuzağında LM eğrisinin şeklini ve bu durumun faiz oranları üzerindeki etkisini hatırlayın.
2
Dışlama etkisinin oluşabilmesi için kamu harcaması artışının mutlaka faiz oranlarını yükseltmesi gerekir. Bu senaryoda faizlerin yükselip yükselmediğini analiz edin.

Practice More

Klasik durumda (LM'nin dikey olduğu durum) maliye politikasının etkinliğini ve dışlama etkisinin boyutunu karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 94Question

ISLMIS-LM analizinin geçerli olduğu kapalı bir ekonomide; para talebinin gelire duyarlılığı (kk), para talebinin faize duyarlılığı (hh) ve yatırımların faize duyarlılığı (bb) parametrelerinin tamamı pozitif değerlere sahiptir. Bu ekonomide uygulanan genişletici bir maliye politikasının denge gelir düzeyi (YY) üzerinde yarattığı artışın, Basit Keynesyen Model'deki harcama çarpanı (11c)(\frac{1}{1-c}) ile öngörülen gelir artışından daha düşük kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Artan gelir düzeyinin işlem amaçlı para talebini artırarak faiz oranlarını yükseltmesi ve bunun özel yatırım harcamalarını azaltması

Answer

Genişletici maliye politikası sonucunda artan gelir düzeyinin işlem amaçlı para talebini artırarak faiz oranlarını yükseltmesi ve bu durumun özel yatırım harcamalarını azaltması (Dışlama Etkisi).
Genişletici maliye politikası denge gelirini artırırken, işlem amaçlı para talebinin de artmasına yol açar. Para arzı sabitken, bu durum faiz oranlarını yükseltir. Yükselen faizler, ekonomideki özel yatırımları 'dışlayarak' (Crowding-out), gelirdeki nihai artışın Basit Keynesyen çarpanın öngördüğü düzeyin altında kalmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Maliye politikasının IS eğrisi üzerindeki etkisini belirle.
Genişletici maliye politikası (örneğin ΔG>0\Delta G > 0), ISIS eğrisini sağa doğru basit çarpan (11c)(\frac{1}{1-c}) kadar kaydırır.
Hükümet harcamaları otonom harcamaların bir parçasıdır ve toplam talebi doğrudan artırır.
2
Artan gelirin para piyasasına etkisini analiz et.
Gelir (YY) arttığında, bireylerin işlem amaçlı para talebi (LL) artar.
Para talebi gelir düzeyinin pozitif bir fonksiyonudur (k>0k > 0).
3
Para piyasası dengesindeki değişimi gözlemle.
Para arzı sabitken artan para talebi, faiz oranlarının (ii) yükselmesine neden olur.
Para talebi fazlası, tahvil fiyatlarını düşürerek faiz oranlarını yukarı çeker.
4
Faiz artışının reel sektöre yansımasını değerlendir.
Yükselen faiz oranları, faize duyarlı (b>0b > 0) olan özel yatırım harcamalarını (II) azaltır.
Faiz oranları yatırımın maliyetidir; maliyet artınca yatırım talebi düşer (Dışlama Etkisi).
5
Nihai gelir düzeyini karşılaştır.
Yatırımlardaki azalış, gelirdeki ilk artışın bir kısmını törpüler; böylece YY'deki nihai artış, sadece harcama çarpanı ile hesaplanan artıştan daha küçük olur.
IS-LM çarpanı (γ)(\gamma), dışlama etkisi nedeniyle her zaman basit harcama çarpanından küçüktür.

Key Concept

Dışlama Etkisi (Crowding-out Effect)

Hints

1
Basit Keynesyen Model'de faiz oranları sabit varsayılırken, ISLMIS-LM analizinde faizler değişkendir.
2
Gelir arttığında para piyasasında işlem amaçlı para talebinin ne yönde değişeceğini ve bunun faizlere etkisini düşünün.
3
Artan faizlerin özel sektör yatırımları üzerindeki etkisine 'dışlama etkisi' denir.

Practice More

Para talebinin faize duyarlılığı (hh) azaldıkça maliye politikasının etkinliğinin ve dışlama etkisinin nasıl değişeceğini analiz ediniz.

Alternative Method

Cebirsel olarak ISLMIS-LM çarpanı γ=hh(1c)+bk\gamma = \frac{h}{h(1-c) + bk} formülüyle ifade edilir. Basit çarpan ise 11c\frac{1}{1-c}'dir. b,k,h>0b, k, h > 0 olduğu sürece γ<11c\gamma < \frac{1}{1-c} olduğu matematiksel olarak görülebilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 95Question

ISLMIS-LM modeli çerçevesinde; yatırımların faiz oranına duyarlılığının (bb) oldukça yüksek, para talebinin faiz oranına duyarlılığının (hh) ise oldukça düşük olduğu bir ekonomide, hasıla düzeyini artırmaya yönelik uygulanacak politikaların etkinliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Para politikası, maliye politikasına göre hasıla düzeyi üzerinde daha güçlü bir genişletici etki yaratır.

Answer

Para politikasının maliye politikasına göre hasıla üzerinde daha güçlü bir genişletici etki yaratması doğru ifadedir.
Dengede para politikasının daha güçlü bir etki yaratmasının temel nedeni, LM eğrisinin dikey (dik) bir yapıya yaklaşması ve IS eğrisinin yatay (yatık) bir yapıya yaklaşmasıdır. LM dik olduğunda para arzı artışı faizleri düşürerek hasılada maksimum artış sağlar. IS yatık olduğunda ise faizlerdeki küçük bir düşüş yatırımları çok fazla uyarır. Maliye politikasında ise faizlerin çok artması ve yatırımların bu artışa aşırı tepki vermesi nedeniyle 'Dışlama Etkisi' en yüksek düzeye ulaşır ve hasıla artışı sınırlı kalır.

Step-by-Step Solution

1
IS eğrisinin eğimini analiz etme
Yatırımların faize duyarlılığı (bb) yüksek olduğundan IS eğrisi yatıktır.
Yatırım fonksiyonundaki duyarlılık arttıkça, faiz değişimlerine verilen yatırım tepkisi artar, bu da IS'i yatay eksene yaklaştırır.
2
LM eğrisinin eğimini analiz etme
Para talebinin faize duyarlılığı (hh) düşük olduğundan LM eğrisi diktir.
Para talebinin faiz duyarlılığı azaldıkça, para piyasası dengesini sağlamak için daha büyük faiz değişimleri gerekir, bu da LM'i dikey eksene yaklaştırır.
3
Politika etkinliklerini karşılaştırma
Dik LM ve yatık IS durumunda para politikası çok etkin, maliye politikası ise az etkindir.
Para arzı artışı (MPMP), yatık IS üzerinde büyük bir hasıla artışına yol açar. Kamu harcaması artışı (FPFP) ise dik LM nedeniyle faizleri çok artırır ve yatık IS nedeniyle yatırımları büyük ölçüde dışlar.

Key Concept

Politika Etkinliği ve Eğrilerin Duyarlılığı

Hints

1
bb (yatırım duyarlılığı) yüksekse IS eğrisi daha yatık, hh (para talebi duyarlılığı) düşükse LM eğrisi daha dik olur.
2
Genişletici maliye politikası uygulandığında dik bir LM üzerinde faiz oranları çok yükselir ve yatık bir IS üzerinde bu durum ciddi yatırımları azaltır.
3
Para politikası LM eğrisini kaydırdığında, yatık bir IS eğrisi üzerinde faizdeki küçük bir düşüş hasılayı çok büyük oranda artırır.

Practice More

Bu ekonomide maliye politikasının etkisiz kalmasının nedeni olan 'Dışlama Etkisi' (CrowdingoutCrowding-out) mekanizmasını inceleyen bir soru çözülebilir.

Alternative Method

Matematiksel olarak hasıla çarpanlarına bakılabilir. Para politikası çarpanı ΔYΔM/P=b/hk(b/h)+1\frac{\Delta Y}{\Delta M/P} = \frac{b/h}{k(b/h) + 1} formülünde hh küçüldükçe çarpanın değeri büyür, bu da para politikasının güçlendiğini gösterir.
Estimated Time:1m 30s
Question 96Question

Keynesyen para piyasası dengesi (LMLM eğrisi) analizi çerçevesinde; ekonomide fiyatlar genel düzeyi (PP) sabitken, Merkez Bankasının açık piyasa işlemleri yoluyla piyasadan tahvil satın alarak nominal para arzını (MM) artırması durumunda LMLM eğrisinde meydana gelecek değişim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: LMLM eğrisi sağa (aşağıya) kayar.

Answer

LMLM eğrisi sağa (aşağıya) kayar.
Merkez Bankasının tahvil satın alması genişletici bir para politikasıdır ve nominal para arzını artırır. Fiyatlar genel düzeyi sabitken reel para arzı (M/PM/P) yükselir. Para piyasasında dengeyi sağlamak için (her gelir seviyesinde) faiz oranlarının düşmesi gerekir, bu da LMLM eğrisinin sağa doğru kaymasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Politika değişikliğinin nominal para arzı üzerindeki etkisini belirlemek.
Merkez Bankasının tahvil satın alması, piyasaya nakit enjekte ederek nominal para arzını (MM) artırır.
Açık piyasa alımı genişletici bir para politikası aracıdır.
2
Para piyasası dengesi üzerindeki etkiyi analiz etmek.
PP sabitken MM artışı, reel para arzının (M/PM/P) artmasına neden olur.
LMLM denklemi MP=L(Y,i)\frac{M}{P} = L(Y, i) şeklindedir.
3
LMLM eğrisinin kayma yönünü tespit etmek.
Belirli bir gelir düzeyinde (YY), artan para arzı fazlası faiz oranlarının (ii) düşmesine neden olur. Bu durum grafikte LMLM eğrisinin sağa (aşağıya) kayması anlamına gelir.
Denge faiz oranının her gelir düzeyinde düşmesi eğriyi sağa taşır.

Key Concept

LMLM Eğrisini Kaydıran Faktörler (Para Politikası)

Hints

1
Merkez Bankasının tahvil satın almasının para arzını artıracağını düşünün.
2
Reel para arzı (M/PM/P) arttığında, para piyasası dengesi için faizlerin nasıl değişmesi gerektiğini hatırlayın.
3
Sabit bir gelir seviyesinde faiz oranının düşmesi, LMLM eğrisinin aşağıya (yani sağa) kayması demektir.

Practice More

Fiyatlar genel düzeyindeki (PP) bir artışın LMLM eğrisi üzerindeki etkisini analiz ederek bu kavramı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 97Question

Hicks-Hansen ISLMIS-LM modeline göre, faiz oranının genel denge seviyesinde (i=ii = i^*) bulunduğu ancak reel hasıla düzeyinin denge seviyesinin altında (Y<YY < Y^*) kaldığı bir başlangıç durumunda, piyasalardaki dengesizlik hali ve intibak süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mal piyasasında aşırı talep (EDGEDG), para piyasasında ise aşırı para arzı (ESMESM) ortaya çıkar; intibak sürecinde hasıla düzeyi artarken faiz oranı düşer.

Answer

Ekonomide mal piyasasında aşırı talep, para piyasasında ise aşırı arz oluşur; bu durum hasılanın artmasına ve faiz oranının düşmesine yol açar.
Denge noktasının solunda yer alan bir koordinat, ISIS eğrisinin altında (solunda) kaldığı için aşırı mal talebi (EDGEDG) oluşturur ve hasılayı artırır. Aynı nokta LMLM eğrisinin üzerinde (solunda) kaldığı için aşırı para arzı (ESMESM) oluşturur ve faizi düşürür.

Step-by-Step Solution

1
Konum analizi yapılması
Denge faiz oranında (ii^*) daha düşük bir hasıla (Y<YY < Y^*), grafikte hem ISIS hem de LMLM eğrisinin solunda kalmaktadır.
ISIS negatif, LMLM pozitif eğimli olduğu için denge noktasının solundaki dikey bir hat her iki eğrinin de 'sol' bölgesindedir.
2
Mal piyasası dengesizliğinin belirlenmesi
Aşırı Mal Talebi (EDGEDG)
ISIS eğrisinin solunda kalan tüm noktalarda yatırım tasarruftan (I>SI > S) veya toplam talep hasıladan (AD>YAD > Y) büyüktür.
3
Para piyasası dengesizliğinin belirlenmesi
Aşırı Para Arzı (ESMESM)
LMLM eğrisinin solunda (yukarısında) kalan noktalarda, verili faiz için hasıla düşük olduğundan para talebi para arzından küçüktür (L<ML < M).
4
İntibak yönlerinin tayini
YY \uparrow ve ii \downarrow
EDGEDG stokların azalmasına ve üretimin (YY) artmasına; ESMESM ise tahvil talebinin artarak faiz oranının (ii) düşmesine neden olur.

Key Concept

IS-LM Dengesizlik Bölgeleri ve İntibak Dinamikleri
Estimated Time:1m 30s
Question 98Question

Kapalı bir ekonomiye ait ISLMIS-LM dengesi verileri şöyledir:

- Marjinal tüketim eğilimi (cc) = 0,750,75
- Yatırımların faize duyarlılığı (bb) = 100100
- Para talebinin gelire duyarlılığı (kk) = 0,250,25
- Para talebinin faize duyarlılığı (hh) = 100100

Ekonomide otonom vergilerin sıfır olduğu varsayıldığında, hükümetin kamu harcamalarını 5050 birim artırması sonucunda dışlama etkisi (crowding-out) nedeniyle hasılada (gelirde) ortaya çıkan kayıp kaç birimdir?

Show answer & explanation

Answer: 100

Answer

Dışlama etkisi nedeniyle hasılada meydana gelen kayıp 100 birimdir.
Doğru yanıt olan değer, basit harcama çarpanı ile hesaplanan potansiyel artış (200200) ile faiz oranlarındaki yükselişin yatırımları azaltması sonucu gerçekleşen nihai artış (100100) arasındaki farktır. Matematiksel olarak ΔYkayip=(αGγ)×ΔG\Delta Y_{kayip} = (\alpha_G - \gamma) \times \Delta G formülüyle de bulunabilir.

Step-by-Step Solution

1
Basit harcama çarpanını (αG\alpha_G) hesapla.
αG=11c=110,75=4\alpha_G = \frac{1}{1 - c} = \frac{1}{1 - 0,75} = 4
Maliye politikasının potansiyel etkisini belirlemek için önce vergilerin olmadığı durumdaki harcama çarpanı bulunur.
2
Dışlama etkisi olmasaydı (Basit Keynesyen Model) hasıladaki artışı hesapla.
ΔYpotansiyel=αG×ΔG=4×50=200\Delta Y_{potansiyel} = \alpha_G \times \Delta G = 4 \times 50 = 200
Faiz oranlarının sabit kaldığı varsayılan durumdaki toplam gelir artışını belirlemek içindir.
3
ISLMIS-LM modelindeki maliye politikası çarpanını (γ\gamma) hesapla.
γ=αG1+αGbkh=41+41000,25100=41+1=2\gamma = \frac{\alpha_G}{1 + \frac{\alpha_G \cdot b \cdot k}{h}} = \frac{4}{1 + \frac{4 \cdot 100 \cdot 0,25}{100}} = \frac{4}{1 + 1} = 2
Para piyasası etkileşimi (faiz artışı) sonrası maliye politikasının nihai etkinliğini ölçmek için ISLMIS-LM çarpanı kullanılır.
4
ISLMIS-LM dengesinde gerçekleşen nihai gelir artışını hesapla.
ΔYnihai=γ×ΔG=2×50=100\Delta Y_{nihai} = \gamma \times \Delta G = 2 \times 50 = 100
Faiz oranlarındaki yükselişin yatırımları dışlaması sonucu ulaşılan gerçek hasıla artışıdır.
5
Dışlama etkisi kaynaklı kaybı bul.
Kayip=ΔYpotansiyelΔYnihai=200100=100Kayip = \Delta Y_{potansiyel} - \Delta Y_{nihai} = 200 - 100 = 100
Dışlama etkisi, maliye politikasının potansiyel etkisi ile gerçekleşen etkisi arasındaki farktır.

Key Concept

Maliye Politikasının Etkinliği ve Dışlama Etkisi (Crowding-Out)

Practice More

Eğer para talebinin faize duyarlılığı (hh) sonsuz olsaydı, bu ekonomide hasıla artışı kaç birim olurdu?
Estimated Time:1m 30s
Question 99Question

Keynesyen IS-LM modeli çerçevesinde; diğer tüm değişkenler sabitken, bir ekonomide yatırımların faiz oranına karşı duyarlılığının (bb) artması ve aynı dönemde dış dünyadaki ekonomik daralma nedeniyle otonom ihracat harcamalarının (X0X_0) azalması durumunda IS eğrisinde meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Eğrisi yatıklaşır ve sola kayar.

Answer

IS eğrisi yatıklaşır ve sola kayar.
IS eğrisinin eğimi, çarpan katsayısı (kk) ve yatırımların faize duyarlılığı (bb) ile ters orantılıdır. bb arttığında eğim düşer ve eğri yatıklaşır. Otonom ihracat ise otonom harcamaların bir parçasıdır; azalması durumunda toplam talep daralır ve IS eğrisi başlangıç konumuna göre paralel olarak sola kayar. Dolayısıyla her iki etki birleştiğinde eğri hem yatıklaşır hem de sola kayar.

Step-by-Step Solution

1
Yatırımların faiz duyarlılığının (bb) etkisini analiz etme
Eğim azalır (eğri yatıklaşır).
IS eğrisinin eğimi (i ekseninde) 1/(kb)-1 / (k \cdot b) formülü ile belirlenir. bb katsayısının artması, paydanın büyümesine ve mutlak değerce eğimin küçülmesine neden olur, bu da eğriyi yatıklaştırır.
2
Otonom ihracatın (X0X_0) azalış etkisini analiz etme
Eğri sola kayar.
Otonom ihracat, toplam otonom harcamaların (AA) bir bileşenidir. İhracattaki azalış toplam talebi düşürür ve her faiz düzeyi için denge gelir düzeyinin azalmasına neden olarak IS eğrisini sola kaydırır.

Key Concept

IS Eğrisinin Eğimi ve Konumunu Belirleyen Faktörler

Practice More

Benzer şekilde, marjinal tüketim eğiliminin (cc) artması ve kamu harcamalarının (GG) artması durumunda IS eğrisinin nasıl değişeceğini analiz ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 100Question

Bir ekonomide yatırım harcamalarının tasarrufları aştığı (I>SI > S) ve reel para talebinin reel para arzından fazla olduğu (L>ML > M) bir başlangıç noktasında, Hicks-Hansen ISLMIS-LM modeline göre genel dengeye ulaşılana kadar faiz oranı (ii) ve toplam hasıla (YY) nasıl değişir?

Show answer & explanation

Answer: Faiz oranları yükselir ve hasıla düzeyi artar.

Answer

Ekonomide hem mal hem de para piyasasında aşırı talep bulunması durumunda faiz oranları yükselir ve hasıla düzeyi artar.
Hicks-Hansen modelinde mal piyasasında yatırımın tasarruftan büyük olması (I>SI > S), mal piyasasında aşırı talep olduğunu ve bu durumun hasıla artışına (YY \uparrow) yol açacağını gösterir. Para piyasasında para talebinin arzdan fazla olması (L>ML > M) ise para piyasasında aşırı talep olduğunu ve bunun faizlerin yükselmesine (ii \uparrow) neden olacağını belirtir. Dolayısıyla intibak sürecinde her iki değişken de artar.

Step-by-Step Solution

1
Mal piyasası dengesizliğini analiz etme
Mal piyasasında I>SI > S olması, planlanan harcamaların üretimden fazla olduğu (Aşırı Mal Talebi - EDGEDG) anlamına gelir.
Üreticiler stoklardaki azalmaya üretimi artırarak tepki verir, bu da YY'nin artmasına neden olur.
2
Para piyasası dengesizliğini analiz etme
Para piyasasında L>ML > M olması, ekonomik birimlerin ellerinde tutmak istedikleri paranın mevcut arzdan fazla olduğu (Aşırı Para Talebi - EDMEDM) anlamına gelir.
Bireyler para bulmak için tahvil satar; tahvil fiyatları düşerken faiz oranları (ii) yükselir.
3
Genel dengeye yönelimi belirleme
Ekonomi, hem ii hem de YY'nin arttığı bir patika izleyerek ISIS ve LMLM eğrilerinin kesiştiği noktaya doğru hareket eder.
Piyasa güçleri dengesizlikleri giderecek yönde baskı oluşturur.

Key Concept

IS-LM Dinamik İntibak Süreci

Hints

1
Hangi piyasada aşırı talep, hangi piyasada aşırı arz olduğunu belirleyerek başlayın.
2
Mal piyasasında aşırı talep (I>SI > S) hasılayı nasıl etkiler? Para piyasasında aşırı talep (L>ML > M) faizi nasıl etkiler?
3
Para piyasasının mal piyasasına göre çok daha hızlı intibak ettiğini ve faizlerin anında tepki verdiğini unutmayın.

Practice More

İntibak hızlarının farklı olduğu (para piyasası anlık, mal piyasası kademeli) durumu grafik üzerinde analiz edin.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 5 / 7Next
IS-LM Analizi Practice Questions — KPSS İktisat — Page 5 | Examkin