Tam Rekabet Piyasası

132 questions

Question 41Question

Tam rekabet piyasasının temel varsayımlarından biri olan 'mobilite' (tam akışkanlık) varsayımı, üretim faktörlerinin ve firmaların hiçbir engelle karşılaşmadan piyasaya girip çıkabilmesini ifade eder. Bu varsayımın tam olarak işlediği bir piyasa yapısında, kısa dönemde aşırı kârın varlığı durumunda gerçekleşmesi beklenen süreç ve uzun dönem nihai sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yeni firmaların piyasaya girmesiyle endüstri arzının artması, piyasa fiyatının düşmesi ve uzun dönemde ekonomik kârın sıfırlanması

Answer

Yeni firmaların piyasaya girmesiyle endüstri arzının artması, piyasa fiyatının düşmesi ve uzun dönemde ekonomik kârın sıfırlanması süreci gerçekleşir.
Doğru seçenek olan süreçte, mobilite varsayımı uyarınca piyasaya girişlerin serbest olması, kısa dönemdeki aşırı kârın yeni girişimcileri çekmesini sağlar. Bu durum toplam arzı artırarak fiyatı düşürür ve fiyatın ortalama maliyete eşitlendiği noktada ekonomik kâr sıfırlanarak uzun dönem dengesi kurulur.

Step-by-Step Solution

1
Kısa dönemdeki aşırı kâr durumunu analiz etme
Piyasada P>ACP > AC durumu söz konusudur ve firmalar normalin üzerinde kâr elde etmektedir.
Sürecin başlangıç noktasını belirlemek için mevcut kâr durumunun tespiti gerekir.
2
Mobilite varsayımının etkisini uygulama
Giriş engeli olmadığı için yeni firmalar aşırı kâr sinyalini alarak piyasaya girer.
Tam akışkanlık varsayımı, kârlı alanlara kaynak girişinin serbest olduğunu garanti eder.
3
Arz ve fiyat etkileşimini değerlendirme
Firma sayısı artınca endüstri arz eğrisi sağa kayar ve piyasa denge fiyatı düşmeye başlar.
Piyasa mekanizması gereği arz artışı fiyatı aşağı çeker.
4
Uzun dönem dengesine ulaşma
Fiyat, ortalama maliyetin minimumuna (P=minACP = min AC) gelene kadar girişler sürer; bu noktada ekonomik kâr sıfırlanır.
Denge, yeni bir giriş veya çıkış gerektirmeyecek kâr seviyesinde sağlanır.

Key Concept

Tam Mobilite ve Uzun Dönem Normal Kâr Dengesi
Estimated Time:1m 30s
Question 42Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+4Q+16TC = Q^2 + 4Q + 16 olarak belirlenmiştir. Piyasa denge fiyatının 1010 TL olduğu bir konjonktürde, kâr maksimizasyonu hedefleyen bu firma için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: 77 TL zarar eder ancak kısa dönemde üretime devam eder.

Answer

Firma 77 TL zarar eder ancak hasılatı değişken maliyetlerini karşıladığı için kısa dönemde üretime devam eder.
Denge üretim düzeyi P=MCP=MC koşulundan 33 birim olarak bulunur. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat 3030 TL, toplam maliyet ise 3737 TL'dir. Firma 77 TL zarar etmektedir. Ancak toplam değişken maliyet 2121 TL olup hasılat (3030 TL) bu maliyeti karşıladığı için firma kısa dönemde üretime devam ederek toplam sabit maliyetinden (1616 TL) daha az zarar etmeyi amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Kâr maksimizasyonu için marjinal maliyet (MCMC) hesaplanıp piyasa fiyatına (PP) eşitlenir.
MC=d(TC)dQ=2Q+4MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 4. P=10P = 10 olduğuna göre; 2Q+4=102Q=6Q=32Q + 4 = 10 \Rightarrow 2Q = 6 \Rightarrow Q = 3 birim.
Tam rekabetçi firma için denge koşulu P=MCP = MC seviyesinde üretim yapmaktır.
2
Toplam hasılat (TRTR) ve toplam maliyet (TCTC) hesaplanır.
TR=P×Q=10×3=30TR = P \times Q = 10 \times 3 = 30 TL. TC=32+4(3)+16=9+12+16=37TC = 3^2 + 4(3) + 16 = 9 + 12 + 16 = 37 TL.
Kâr veya zarar durumunu belirlemek için hasılat ve maliyet karşılaştırılmalıdır.
3
Kâr/zarar durumu hesaplanır.
Ka^r=TRTC=3037=7Kâr = TR - TC = 30 - 37 = -7 TL (Zarar).
Negatif sonuç firmanın ekonomik zarar ettiğini gösterir.
4
Firmanın üretime devam edip etmeyeceği için toplam değişken maliyet (TVCTVC) kontrol edilir.
TVC=Q2+4Q=32+4(3)=9+12=21TVC = Q^2 + 4Q = 3^2 + 4(3) = 9 + 12 = 21 TL. TR(30)>TVC(21)TR (30) > TVC (21) olduğu için firma üretime devam eder.
Kısa dönemde hasılat değişken maliyetleri karşılıyorsa (veya P>AVCP > AVC), firma sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam eder.

Key Concept

Tam Rekabette Kısa Dönem Zarar Durumu ve Üretime Devam Kararı

Hints

1
Önce P=MCP = MC eşitliğini kullanarak firmanın üretmesi gereken miktarı bulun.
2
Bulduğunuz miktar ile toplam hasılat ve toplam maliyeti hesaplayıp farkına bakın.
3
Zarar durumunda üretime devam kararı için toplam hasılatın toplam değişken maliyetten (TVCTVC) büyük olup olmadığını kontrol edin.

Practice More

Aynı maliyet fonksiyonu için piyasa fiyatı 12 TL olsaydı firmanın kar/zarar durumu nasıl değişirdi?
Estimated Time:2m 30s
Question 43Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q33Q2+10Q+20TC = Q^3 - 3Q^2 + 10Q + 20 olarak verilmiştir. Piyasa denge fiyatının 3434 TL olduğu bir durumda, bu firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı (QQ) ve elde edeceği toplam kâr (π\pi) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Q=4Q = 4 ve π=60\pi = 60 TL

Answer

Firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı Q=4Q = 4 ve elde edilen toplam kâr π=60\pi = 60 TL'dir.
Kâr maksimizasyonu yapan tam rekabetçi bir firma için P=MCP = MC koşulu temeldir. Verilen fonksiyonlardan hareketle marjinal maliyet 3Q26Q+103Q^2 - 6Q + 10 olarak bulunur. Fiyat 34 TL olduğunda denklem çözüldüğünde üretim miktarı 4 birim çıkar. Bu üretim düzeyinde toplam hasılat 136 TL, toplam maliyet 76 TL olup aradaki fark olan 60 TL firmanın maksimize edilmiş kârıdır.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=3Q26Q+10MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 3Q^2 - 6Q + 10
Tam rekabetçi firma için kısa dönem denge koşulu fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıdır (P=MCP = MC).
2
Denge koşulunu uygulayarak üretim miktarını bulun.
34=3Q26Q+103Q26Q24=0Q22Q8=034 = 3Q^2 - 6Q + 10 \Rightarrow 3Q^2 - 6Q - 24 = 0 \Rightarrow Q^2 - 2Q - 8 = 0. Buradan (Q4)(Q+2)=0(Q-4)(Q+2) = 0 ve Q=4Q = 4 bulunur.
Kâr maksimizasyonu için fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu çıktı düzeyi belirlenmelidir.
3
Toplam hasılatı (TRTR) hesaplayın.
TR=P×Q=34×4=136TR = P \times Q = 34 \times 4 = 136 TL
Kâr hesabı için firmanın elde ettiği brüt gelir bulunmalıdır.
4
Denge üretim miktarında toplam maliyeti (TCTC) hesaplayın.
TC=433(42)+10(4)+20=6448+40+20=76TC = 4^3 - 3(4^2) + 10(4) + 20 = 64 - 48 + 40 + 20 = 76 TL
Ekonomik kâr, toplam hasılattan toplam maliyetin çıkarılmasıyla elde edilir.
5
Toplam kârı (π\pi) hesaplayın.
π=TRTC=13676=60\pi = TR - TC = 136 - 76 = 60 TL
Firmanın nihai ekonomik kazancı bu farka eşittir.

Key Concept

Kısa Dönem Kâr Maksimizasyonu (P=MCP = MC)

Hints

1
Tam rekabetçi bir firmanın kârını maksimize etmek için fiyatı (PP) marjinal maliyete (MCMC) eşitlemesi gerektiğini hatırlayın.
2
Marjinal maliyet fonksiyonu, toplam maliyet fonksiyonunun üretim miktarına (QQ) göre birinci türevidir.
3
MC=3Q26Q+10MC = 3Q^2 - 6Q + 10 fonksiyonunu 34'e eşitledikten sonra karşınıza çıkan ikinci dereceden denklemi çözerek uygun QQ değerini bulun ve π=TRTC\pi = TR - TC formülünü uygulayın.

Practice More

Eğer fiyat firmanın ortalama değişken maliyetinin (AVCAVC) altında kalsaydı firmanın kararı ne olurdu? Kapanma noktası analizini gözden geçirin.

Alternative Method

Toplam kâr fonksiyonu doğrudan π=34Q(Q33Q2+10Q+20)\pi = 34Q - (Q^3 - 3Q^2 + 10Q + 20) şeklinde kurulup bu fonksiyonun QQ'ya göre türevi alınarak sıfıra eşitlenebilir.
Estimated Time:1m 40s
Question 44Question

Ekonomik etkinlik analizinde; kaynakların toplumun tercihlerine en uygun şekilde dağıtıldığı, bir birim daha fazla üretim yapmanın toplumsal maliyetinin o birimin sağladığı toplumsal faydaya eşit olduğu ve dara kaybının (deadweightdeadweight lossloss) oluşmadığı durum tam rekabet piyasasında aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşir?

Show answer & explanation

Answer: Üretilen son birimin tüketiciye sağladığı marjinal fayda ile üretim maliyetinin eşitlendiği tahsis edici etkinliğin (P=MCP=MC) sağlanmasıyla

Answer

Üretilen son birimin tüketiciye sağladığı marjinal fayda ile üretim maliyetinin eşitlendiği tahsis edici etkinliğin sağlanmasıyla gerçekleşen durum
Tam rekabet piyasasında denge durumunda P=MCP=MC eşitliği sağlanır. Fiyat (PP), tüketicinin malın son birimine atfettiği değeri (marjinal faydayı) temsil ederken; marjinal maliyet (MCMC), o birimin üretimi için toplumun katlandığı ek maliyeti temsil eder. Bu iki değerin eşit olduğu üretim düzeyinde toplumsal refah (tüketici ve üretici artığı toplamı) maksimum seviyeye ulaşır ve kaynaklar en etkin şekilde dağıtılmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Piyasada etkinlik kavramını tanımlayın.
Etkinlik, tüketici ve üretici artıklarının toplamı olan toplumsal refahın maksimuma ulaşmasıdır.
Dara kaybının oluşmadığı noktayı bulmak için toplam refahın bileşenlerini belirlemek gerekir.
2
Tam rekabet piyasasındaki temel denge koşulunu analiz edin.
P=MR=MCP = MR = MC. Tam rekabetçi firma fiyat kabullenicidir, bu nedenle P=MRP = MR olur ve kâr maksimizasyonu için MR=MCMR = MC düzeyinde üretim yapar.
Firmanın üretim kararının piyasa fiyatı ve maliyetlerle ilişkisini kurmak gerekir.
3
P=MC koşulunun refah açısından anlamını değerlendirin.
Fiyat (PP), tüketicinin son birim için ödemeye razı olduğu bedeli (marjinal faydayı), MCMC ise o birimi üretmenin toplumsal maliyetini temsil eder. Bu eşitlik tahsis edici etkinliği sağlar.
Kaynak dağılımında etkinliğin matematiksel ve iktisadi karşılığını doğrulamak için.

Key Concept

Tahsis Edici Etkinlik (AllocativeAllocative EfficiencyEfficiency)

Hints

1
Toplumsal refahın maksimize edilmesi için dara kaybının sıfır olması gerekir.
2
Dara kaybının oluşmaması için üretilen son birimin tüketiciye sağladığı faydanın (fiyatın), o birimin üretim maliyetine (marjinal maliyete) eşit olması gerekir.
3
Tam rekabette P=MCP=MC eşitliğinin sağlandığı denge noktası, kaynakların en verimli dağıtıldığı 'tahsis edici etkinlik' noktasıdır.

Practice More

Monopol piyasasında neden dara kaybı oluştuğunu ve P>MCP > MC ilişkisinin refah üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 45Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=2Q2+10Q+18TC = 2Q^2 + 10Q + 18 olarak verilmiştir. Piyasa denge fiyatının 3030 TL olduğu bir durumda, firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı (QQ) ve bu üretim düzeyinde elde edeceği toplam kâr (π\pi) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Q=5Q = 5 ve π=32\pi = 32 TL

Answer

Firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan üretim miktarı 5 birim ve toplam kârı 32 TL'dir.
Kısa dönemde tam rekabetçi bir firma için en yüksek kârı sağlayan üretim düzeyi, piyasa fiyatının marjinal maliyete eşitlendiği noktada oluşur. Fonksiyonun türevi alınarak elde edilen MC=4Q+10MC = 4Q + 10 ifadesi piyasa fiyatı olan 30'a eşitlendiğinde denge üretim miktarı 5 olarak bulunur. Bu üretim miktarında firmanın toplam geliri 150 TL, toplam maliyeti ise 118 TL'dir; dolayısıyla net kâr 32 TL olmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet fonksiyonunu (MCMC) hesaplayınız.
MC=dTCdQ=4Q+10MC = \frac{dTC}{dQ} = 4Q + 10
Tam rekabet piyasasında firmanın denge koşulu P=MCP = MC olduğundan, toplam maliyetin türevi olan marjinal maliyete ihtiyaç duyulur.
2
Denge koşulunu (P=MCP = MC) kullanarak üretim miktarını (QQ) bulunuz.
30=4Q+104Q=20Q=530 = 4Q + 10 \Rightarrow 4Q = 20 \Rightarrow Q = 5
Kârın maksimum olduğu nokta, marjinal hasılatın (fiyatın) marjinal maliyete eşit olduğu üretim düzeyidir.
3
Bulunan üretim düzeyinde toplam hasılatı (TRTR) hesaplayınız.
TR=P×Q=30×5=150TR = P \times Q = 30 \times 5 = 150 TL
Toplam kârı bulmak için önce satışlardan elde edilen toplam gelirin hesaplanması gerekir.
4
Bulunan üretim düzeyinde toplam maliyeti (TCTC) hesaplayınız.
TC=2(5)2+10(5)+18=50+50+18=118TC = 2(5)^2 + 10(5) + 18 = 50 + 50 + 18 = 118 TL
Toplam kârı bulmak için hasılattan çıkarılacak olan toplam üretim maliyetinin hesaplanması gerekir.
5
Toplam kârı (π\pi) hesaplayınız.
π=TRTC=150118=32\pi = TR - TC = 150 - 118 = 32 TL
İktisadi kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Key Concept

Tam Rekabette Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC)

Hints

1
Tam rekabetçi bir firmanın kârını maksimize etmek için fiyatı (PP) marjinal maliyete (MCMC) eşitlemesi gerektiğini hatırlayın.
2
MCMC değerini bulmak için toplam maliyet (TCTC) fonksiyonunun türevini alın ve bu değeri 30'a eşitleyerek QQ değerini bulun.
3
Q=5Q=5 değerini bulduktan sonra, π=(P×Q)TC\pi = (P \times Q) - TC formülünü kullanarak toplam kârı hesaplayabilirsiniz.

Practice More

Piyasa fiyatı 22 TL'ye düşerse firmanın kâr/zarar durumunun nasıl değişeceğini ve bu noktanın firma için ne anlama geldiğini (normal kâr noktası) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Birim kâr üzerinden gitmek: Önce Q=5Q=5 bulunur, ardından AC=TCQ=2Q+10+18QAC = \frac{TC}{Q} = 2Q + 10 + \frac{18}{Q} formülünden AC=23,6AC = 23,6 hesaplanır. Birim kâr (PAC)=3023,6=6,4(P - AC) = 30 - 23,6 = 6,4 TL olur. Toplam kâr ise 6,4×5=326,4 \times 5 = 32 TL olarak bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 46Question

Piyasa fiyatını etkileyemeyen ve bu fiyatı veri olarak kabul eden (fiyat kabullenici) bir firmanın hasılat ve talep eğrilerinin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Firmanın karşılaştığı talep eğrisi tam esnektir ve bu eğri aynı zamanda firmanın marjinal hasılat eğrisi ile çakışmaktadır.

Answer

Firmanın karşılaştığı talep eğrisinin tam esnek olması ve marjinal hasılat eğrisi ile çakışması (P = MR = AR = d) doğrudur.
Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma, piyasada oluşan denge fiyatını değiştiremeyecek kadar küçüktür. Bu nedenle firma için talep eğrisi, piyasa fiyatı düzeyinde yatay bir doğrudur (esneklik sonsuzdur). Bu yatay doğru üzerinde her birim satış fiyata (PP) eşit bir ek gelir sağladığı için marjinal hasılat (MRMR) da fiyata eşittir. Dolayısıyla P=AR=MR=dP = AR = MR = d eşitliği korunur.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa ve firma arasındaki fiyat ilişkisini belirleme
Piyasa arz ve talebi fiyatı belirler, firma bu fiyatı (PP) veri kabul eder.
Tam rekabette firmalar 'fiyat kabullenici' (price taker) konumundadır.
2
Hasılat kavramlarını analiz etme
TR=P×QTR = P \times Q, AR=TR/Q=PAR = TR/Q = P, MR=ΔTR/ΔQ=PMR = \Delta TR / \Delta Q = P.
Fiyat sabit olduğu için her birim satış hasılatı birim fiyat kadar artırır.
3
Eğrilerin şeklini yorumlama
Talep eğrisi (dd) yatay eksene paraleldir, bu da tam esneklik (sonsuz esneklik) anlamına gelir.
P=MR=AR=dP = MR = AR = d özdeşliği gereği tüm bu eğriler aynı yatay doğru üzerindedir.

Key Concept

Tam rekabetçi firmada fiyatın (PP), marjinal hasılatın (MRMR) ve ortalama hasılatın (ARAR) birbirine eşitliği ve talep eğrisinin sonsuz esnek olması.
Estimated Time:1m 15s
Question 47Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q36Q2+30Q+32TC = Q^3 - 6Q^2 + 30Q + 32 olarak verilmiştir. Buna göre, firmanın üretimden çekilme (kapanma) kararı alacağı kritik fiyat seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 21

Answer

Firmanın kapanma kararı alacağı kritik fiyat seviyesi 21'dir.
Kapanma noktası, piyasa fiyatının firmanın ortalama değişken maliyetlerini (AVCAVC) ancak karşılayabildiği en düşük seviyedir. Verilen maliyet fonksiyonuna göre AVC=Q26Q+30AVC = Q^2 - 6Q + 30 olup, bu fonksiyonun minimum değeri (türevi sıfıra eşitlendiğinde Q=3Q=3 için) 21 olarak hesaplanır. Bu fiyatın altındaki her seviyede firma faaliyetlerini durdurmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam maliyet fonksiyonundan değişken maliyeti (VCVC) belirlemek
VC=Q36Q2+30QVC = Q^3 - 6Q^2 + 30Q
Kapanma noktası ortalama değişken maliyetler üzerinden analiz edilir.
2
Ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonunu türetmek
AVC=VCQ=Q26Q+30AVC = \frac{VC}{Q} = Q^2 - 6Q + 30
Firma fiyatın AVCAVC seviyesinin altına düştüğü noktada kapanma kararı alır.
3
AVCAVC fonksiyonunun minimum noktasını bulmak
d(AVC)/dQ=2Q6=0Q=3d(AVC)/dQ = 2Q - 6 = 0 \Rightarrow Q = 3
Kapanma noktası, AVCAVC eğrisinin en düşük olduğu üretim düzeyidir.
4
Kapanma fiyatını (minAVCmin AVC) hesaplamak
P=326(3)+30=918+30=21P = 3^2 - 6(3) + 30 = 9 - 18 + 30 = 21
Bulunan üretim miktarı AVCAVC fonksiyonunda yerine konularak kritik fiyat seviyesine ulaşılır.

Key Concept

Tam rekabetçi bir firma için kısa dönem kapanma noktası, fiyatın ortalama değişken maliyetin minimumuna (P=minAVCP = min AVC) eşit olduğu noktadır.
Question 48Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren ve kâr maksimizasyonunu hedefleyen bir firma için toplam hasılat (TRTR), marjinal hasılat (MRMR) ve ortalama hasılat (ARAR) eğrileri arasındaki geometrik ve matematiksel ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Toplam hasılat eğrisinin miktar ekseni ile yaptığı açının tanjantı (eğimi), her üretim düzeyinde o noktadaki marjinal hasılata ve piyasa fiyatına eşittir.

Answer

Toplam hasılat eğrisinin eğimi (tanjantı), o noktadaki marjinal hasılata ve piyasa fiyatına eşittir.
Tam rekabet piyasasında firma fiyatı veri olarak kabul eder. Bu durumda toplam hasılat (TR=P×QTR = P \times Q), fiyat sabit olduğu için miktarın doğrusal bir fonksiyonudur. Matematiksel olarak TRTR eğrisinin eğimi marjinal hasılata (MR=dTR/dQMR = dTR/dQ) eşittir ve tam rekabette her ek birim mal piyasa fiyatından satıldığı için MR=PMR = P olur. Dolayısıyla TRTR eğrisinin eğimi (tanjantı) her noktada piyasa fiyatına eşittir.

Step-by-Step Solution

1
Tam rekabetçi firmanın fiyat yapısını belirle.
Firma fiyat kabullenicidir, dolayısıyla piyasa fiyatı (PP) her satış düzeyi için sabittir.
Tam rekabet piyasasında çok sayıda firma olduğu için hiçbir firma piyasa fiyatını etkileyemez.
2
Toplam hasılat (TRTR) fonksiyonunu yaz ve türevini al.
TR=P×QTR = P \times Q ve dTR/dQ=PdTR/dQ = P.
Bir fonksiyonun türevi, o fonksiyonun eğimini verir.
3
Marjinal hasılat (MRMR) ve fiyat (PP) arasındaki ilişkiyi kur.
MR=dTR/dQMR = dTR/dQ olduğu için tam rekabette MR=PMR = P olur.
Her ek birim satış hasılata tam olarak piyasa fiyatı kadar katkı sağlar.
4
Geometrik yorumu yap.
TRTR eğrisinin eğimi (tanjantı) sabittir ve bu değer MRMR ile PP'ye eşittir.
TR=P×QTR = P \times Q orijinden başlayan pozitif eğimli bir doğrudur.

Key Concept

Tam Rekabetçi Firmanın Hasılat Özdeşliği: P=AR=MRP = AR = MR

Hints

1
Tam rekabetçi firmanın fiyatı neden veri olarak aldığını ve bunun MRMR üzerindeki etkisini düşünün.
2
TR=P×QTR = P \times Q fonksiyonunda PP sabit bir sayı olduğunda, bu fonksiyonun grafiğinin nasıl görüneceğini ve eğiminin neyi temsil ettiğini analiz edin.
3
Bir doğrunun eğimi her noktada aynıdır ve TRTR doğrusu için bu eğim MRMR ile PP'ye eşittir.

Practice More

Piyasa fiyatındaki bir artışın TRTR eğrisinin eğimi üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 49Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=0,5Q2+20Q+50TC = 0,5Q^2 + 20Q + 50 olarak verilmiştir. Piyasa satış fiyatının 4040 TL olduğu bir durumda, firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı (QQ) ve elde edeceği toplam kâr (π\pi) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Q=20Q = 20 ve π=150\pi = 150 TL

Answer

Firmanın kâr maksimizasyonu sağladığı miktar Q=20Q = 20 birim ve bu miktardaki toplam kârı 150150 TL'dir.
Denge koşulu olan P=MCP = MC uygulandığında, marjinal maliyet (Q+20Q + 20) fiyata (4040) eşitlenerek denge miktarı 2020 olarak bulunur. Bu miktarda toplam gelir 800800 TL ve toplam maliyet 650650 TL olduğu için kâr 150150 TL olarak gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu türetmek.
MC=d(TC)dQ=Q+20MC = \frac{d(TC)}{dQ} = Q + 20
Tam rekabetçi firmanın denge koşulu P=MCP = MC olduğu için marjinal maliyetin bulunması gerekir.
2
Kâr maksimizasyonu için P=MCP = MC eşitliğini kurmak.
40=Q+20Q=2040 = Q + 20 \Rightarrow Q = 20
Tam rekabette firma fiyat alıcıdır ve kârını marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu üretim düzeyinde maksimize eder.
3
Toplam hasılatı (TRTR) hesaplamak.
TR=P×Q=40×20=800TR = P \times Q = 40 \times 20 = 800 TL
Kârı bulabilmek için toplam gelirin hesaplanması gerekir.
4
Toplam maliyeti (TCTC) hesaplamak.
TC=0,5(20)2+20(20)+50=200+400+50=650TC = 0,5(20)^2 + 20(20) + 50 = 200 + 400 + 50 = 650 TL
Kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.
5
Toplam kârı (π\pi) hesaplamak.
π=TRTC=800650=150\pi = TR - TC = 800 - 650 = 150 TL
Üretim düzeyinde elde edilen net ekonomik kârın belirlenmesi için son adımdır.

Key Concept

Tam Rekabette Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC)
Estimated Time:1m 30s
Question 50Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+20Q+100TC = Q^2 + 20Q + 100 şeklindedir. Piyasa denge fiyatının 8080 TL olduğu bir durumda, firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı ve bu üretim düzeyindeki toplam kârı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Q=30, Toplam Kaˆr=800Q = 30, \text{ Toplam Kâr} = 800 TL

Answer

Firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan üretim miktarı Q=30Q = 30 birim ve bu düzeydeki toplam kârı 800800 TL'dir.
Tam rekabetçi bir firma için kısa dönemde kâr maksimizasyonu, marjinal maliyetin piyasa fiyatına eşitlendiği (P=MCP = MC) üretim düzeyinde gerçekleşir. Verilen TCTC fonksiyonundan MC=2Q+20MC = 2Q + 20 elde edilir. Fiyat 8080 TL olduğuna göre, 80=2Q+2080 = 2Q + 20 denkleminden optimal üretim miktarı Q=30Q = 30 olarak bulunur. Bu miktarda toplam hasılat 2.4002.400 TL, toplam maliyet ise 1.6001.600 TL olduğu için firma 800800 TL ekonomik kâr elde etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MCMC) fonksiyonunu hesapla.
MC=d(TC)dQ=2Q+20MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 20
Tam rekabetçi firma için denge koşulu fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıdır.
2
P=MCP = MC eşitliğini kurarak üretim miktarını (QQ) bul.
80=2Q+2060=2QQ=3080 = 2Q + 20 \Rightarrow 60 = 2Q \Rightarrow Q = 30
Kârın maksimum olduğu noktada ek birimin maliyeti piyasa fiyatına eşittir.
3
Bulunan üretim düzeyinde toplam hasılatı (TRTR) hesapla.
TR=P×Q=80×30=2.400TR = P \times Q = 80 \times 30 = 2.400 TL
Toplam hasılat, satış fiyatı ile satılan miktarın çarpımıdır.
4
Bulunan üretim düzeyinde toplam maliyeti (TCTC) hesapla.
TC=(30)2+20(30)+100=900+600+100=1.600TC = (30)^2 + 20(30) + 100 = 900 + 600 + 100 = 1.600 TL
Toplam maliyet, verilen fonksiyonda optimal miktarın yerine konulmasıyla bulunur.
5
Toplam kârı (π\pi) hesapla.
π=TRTC=2.4001.600=800\pi = TR - TC = 2.400 - 1.600 = 800 TL
Ekonomik kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Key Concept

Tam rekabet piyasasında kısa dönem firma dengesi P=MCP = MC (ve PAVCP \geq AVC) koşuluyla sağlanır.

Practice More

Aynı maliyet yapısına sahip firmanın piyasa fiyatı 40 TL'ye düşerse firmanın kâr/zarar durumunu ve üretim kararını inceleyiniz.

Alternative Method

Birim kâr üzerinden hesaplama yapılabilir: Ortalama maliyet AC=Q+20+100/QAC = Q + 20 + 100/Q formülünden Q=30Q = 30 için AC=30+20+100/3053,33AC = 30 + 20 + 100/30 \approx 53,33 TL bulunur. Birim kâr (PACP - AC) =8053,33=26,67= 80 - 53,33 = 26,67 TL olur. Toplam kâr ise 26,67×30=80026,67 \times 30 = 800 TL olarak hesaplanır.
Estimated Time:1m 30s
Question 51Question

Tam rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+12Q+32TC = Q^2 + 12Q + 32 olarak tanımlanmıştır. Piyasa denge fiyatının 2828 TL olduğu bir durumda, bu firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi (QQ) ve elde edeceği toplam kâr (π\pi) sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Q=8Q = 8 ve π=32\pi = 32 TL

Answer

Firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi Q=8Q = 8 ve toplam kârı 3232 TL'dir.
Denge koşulu olan P=MCP = MC sağlandığında 28=2Q+1228 = 2Q + 12 denkleminden optimal üretim miktarı 88 olarak bulunur. Bu miktarda toplam hasılat 224224 TL, toplam maliyet ise 192192 TL olduğundan firma 3232 TL ekonomik kâr elde eder.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=2Q+12MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 12
Tam rekabette kâr maksimizasyonu için firmanın marjinal maliyetini fiyatla eşitlemesi gerekir.
2
Kâr maksimizasyonu koşulunu (P=MCP = MC) uygulayın.
28=2Q+122Q=1628 = 2Q + 12 \Rightarrow 2Q = 16
Tam rekabetçi firma fiyat kabullenicidir, bu nedenle fiyat marjinal hasılata (P=MRP = MR) eşittir ve denge MR=MCMR = MC noktasında oluşur.
3
Üretim miktarını (QQ) hesaplayın.
Q=8Q = 8
Denklemin çözümü kârı maksimize eden optimal çıktı miktarını verir.
4
Toplam hasılatı (TRTR) hesaplayın.
TR=P×Q=28×8=224TR = P \times Q = 28 \times 8 = 224 TL
Toplam hasılat, birim fiyat ile satılan miktarın çarpımıdır.
5
Toplam maliyeti (TCTC) hesaplayın.
TC=82+12(8)+32=64+96+32=192TC = 8^2 + 12(8) + 32 = 64 + 96 + 32 = 192 TL
Toplam maliyeti bulmak için optimal üretim miktarı maliyet fonksiyonunda yerine konur.
6
Toplam kârı (π\pi) hesaplayın.
π=TRTC=224192=32\pi = TR - TC = 224 - 192 = 32 TL
Ekonomik kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Key Concept

Tam rekabet piyasasında firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonu kuralı (P=MCP = MC)

Practice More

Fiyatın 12 TL'nin altına düştüğü bir senaryoda firmanın üretim kararı (kapanma noktası analizi) üzerine çalışılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 52Question

Satış hacmini ne kadar artırırsa artırsın piyasa fiyatını etkileyemeyen bir firmanın hasılat yapısı incelendiğinde, bu firmanın toplam hasılat (TRTR) fonksiyonunun geometrik gösterimi ve marjinal hasılat (MRMR) düzeyi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Toplam hasılat eğrisi orijinden başlayan pozitif ve sabit eğimli bir doğrudur; marjinal hasılat ise her üretim düzeyinde piyasa fiyatına eşittir.

Answer

Toplam hasılat eğrisi orijinden başlayan pozitif ve sabit eğimli bir doğrudur; marjinal hasılat ise her üretim düzeyinde piyasa fiyatına eşittir.
Tam rekabet piyasasında firma fiyatı veri kabul ettiği için her ek birim malı aynı piyasa fiyatından (PP) satar. Bu durum, toplam hasılatın (TRTR) üretim miktarıyla (QQ) aynı oranda artmasına neden olur; dolayısıyla TRTR eğrisi orijinden başlayan ve eğimi fiyata eşit olan pozitif eğimli bir doğru olur. Marjinal hasılat (MRMR) ise her ek birimden sağlanan gelir artışı olduğu için doğrudan fiyata eşitlenir.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa fiyatının niteliğini belirle.
Fiyat (PP) sabittir.
Firmanın fiyatı etkileyememesi, onun tam rekabet piyasasında bir 'fiyat kabullenici' olduğunu gösterir.
2
Toplam hasılat (TRTR) fonksiyonunu yaz.
TR=P×QTR = P \times Q (P sabit olduğu için TR=c×QTR = c \times Q formundadır).
Toplam hasılat, birim fiyat ile satış miktarının çarpımına eşittir.
3
Marjinal hasılatı (MRMR) hesapla.
MR=ΔTRΔQ=PMR = \frac{\Delta TR}{\Delta Q} = P.
Marjinal hasılat, toplam hasılat fonksiyonunun miktara göre türevidir ve doğrusal fonksiyonlarda bu değer sabittir.
4
Geometrik özellikleri analiz et.
TRTR eğrisi orijinden çıkan bir ışın, MRMR ise fiyata eşit yatay bir doğrudur.
Eğim sabit olduğu için TRTR bir doğru oluşturur; MRMR ise her ek birimde fiyata eşit ek gelir sağlandığı için sabit kalır.

Key Concept

Tam Rekabetçi Firmanın Hasılat Özdeşliği (P=AR=MRP = AR = MR)

Hints

1
Firmanın 'fiyat kabullenici' olması, fiyatın her üretim düzeyi için aynı olduğu anlamına gelir.
2
Toplam hasılatın eğimi (TRTR'), marjinal hasılatı (MRMR) verir. Fiyat sabitse bu eğim de sabittir.
3
Eğimi sabit olan ve orijinden başlayan bir fonksiyonun geometrik şeklini düşünün (y=mxy = mx gibi).

Practice More

Aynı piyasa yapısında firmanın ortalama hasılat (ARAR) eğrisinin neden talep eğrisiyle çakıştığını analiz ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 53Question

Tam rekabet piyasasında toplumsal refahın (tüketici ve üretici artıkları toplamının) en üst düzeye ulaştığı ve 'dara kaybı' (deadweightdeadweight lossloss) olgusunun gözlenmediği tahsis etkinliği seviyesinde, üretilen son birimin tüketiciye sağladığı marjinal fayda (MBMB) ile üretici için katlanılan marjinal maliyet (MCMC) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal fayda marjinal maliyete eşittir.

Answer

Toplumsal refahın maksimize edildiği noktada marjinal fayda marjinal maliyete eşittir.
Tahsis etkinliği, ekonomideki kaynakların toplumun tercihlerine en uygun şekilde dağıtılmasıdır. Tam rekabet piyasasında bu durum, piyasa fiyatının (tüketicinin marjinal faydası) üretimin marjinal maliyetine eşitlendiği (P=MB=MCP = MB = MC) noktada gerçekleşir. Bu noktada tüketici ve üretici artıkları toplamı maksimumdur ve herhangi bir refah kaybı (dara kaybı) söz konusu değildir.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal refah bileşenlerini tanımla.
Toplumsal Refah = Tüketici Artığı + Üretici Artığı.
Refah analizinin temelini tüketici ve üretici fazlalarının toplamı oluşturur.
2
Tahsis etkinliği koşulunu belirle.
Fiyatın marjinal maliyete eşit olması (P=MCP = MC).
Tam rekabette kaynakların etkin dağılımı, tüketicinin son birim için ödemeye razı olduğu fiyatın (marjinal fayda), üretimin maliyetine eşitlenmesiyle sağlanır.
3
Dara kaybı ve marjinal dengeleri analiz et.
MB=MCMB = MC durumunda dara kaybı sıfırdır.
Eğer MB>MCMB > MC ise üretim eksik, MB<MCMB < MC ise üretim fazladır ve her iki durumda da refah kaybı (dara kaybı) oluşur.

Key Concept

Tahsis Etkinliği (Allocative Efficiency)

Hints

1
Toplumsal refahın maksimum olması için tüketici ve üretici fazlalarının toplamının en büyük değerde olması gerekir.
2
Piyasa dengesi tam rekabet altında P=MCP = MC noktasında kurulur. Fiyat aynı zamanda tüketicinin marjinal faydasını temsil eder.
3
Dara kaybının sıfır olması, talep (marjinal fayda) ve arz (marjinal maliyet) eğrilerinin kesiştiği noktayı işaret eder.

Practice More

Hükümetin tavan fiyat uygulaması yapması durumunda bu dengenin nasıl bozulacağını ve dara kaybının grafik üzerinde nasıl gösterileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 54Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem maliyet yapısına ilişkin veriler aşağıdaki grafikte sunulmuştur.

[Grafik: MCMC, ATCATC ve AVCAVC eğrileri verilmiştir. Piyasa fiyatı P=120P = 120 TL düzeyindedir. Marjinal maliyetin fiyatla eşitlendiği noktada üretim miktarı 4040 birim, bu üretim düzeyinde ortalama toplam maliyet (ATCATC) 100100 TL ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) 7070 TL olarak gerçekleşmiştir.]

Buna göre, firmanın kısa dönem dengesinde elde ettiği toplam ekonomik kâr kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 800

Answer

Firmanın elde ettiği toplam ekonomik kâr 800 TL'dir.
Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma için kısa dönem kâr maksimizasyonu P=MCP = MC eşitliğinin sağlandığı üretim düzeyinde gerçekleşir. Verilen grafikte bu eşitlik Q=40Q = 40 birim düzeyinde sağlanmaktadır. Bu üretim düzeyinde firmanın birim başına maliyeti (ATCATC) 100100 TL'dir. Fiyat (120120 TL) ortalama toplam maliyetten (100100 TL) yüksek olduğu için firma aşırı kâr elde etmektedir. Toplam ekonomik kâr ise (120100)×40=800(120 - 100) \times 40 = 800 TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kâr maksimizasyon koşulunu belirleme
P=MC120=MCP = MC \Rightarrow 120 = MC
Tam rekabetçi firma için kâr maksimizasyonu fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu noktada gerçekleşir.
2
Denge üretim miktarını ve birim maliyeti saptama
Q=40,ATC=100Q = 40, ATC = 100
Grafik verilerine göre fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu noktada miktar 40 birim, bu miktardaki ortalama toplam maliyet ise 100 TL'dir.
3
Ekonomik kârı hesaplama
Kaˆr=(PATC)×Q=(120100)×40=20×40=800\text{Kâr} = (P - ATC) \times Q = (120 - 100) \times 40 = 20 \times 40 = 800 TL
Toplam kâr, birim kâr ile üretim miktarının çarpılmasıyla bulunur.

Key Concept

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Ekonomik Kâr Analizi
Estimated Time:1m 30s
Question 55Question

Kısa dönemde tam rekabet koşulları altında üretim yapan bir işletmenin toplam maliyet fonksiyonu TC=2Q2+40Q+200TC = 2Q^2 + 40Q + 200 olarak belirlenmiştir. Piyasadaki cari fiyatın 120120 TL olduğu varsayıldığında, firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı ve bu üretim düzeyinde elde edeceği toplam kâr aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Q=20Q = 20 birim ve kâr 600600 TL

Answer

Firmanın kârını maksimize eden üretim miktarı Q=20Q = 20 birim ve bu miktardaki kârı 600600 TL'dir.
Tam rekabetçi firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi, piyasa fiyatının marjinal maliyete eşitlendiği (P=MCP = MC) ve bu fiyatın ortalama değişken maliyetten (AVCAVC) yüksek olduğu noktadır. Yapılan hesaplamalar sonucunda üretim miktarı 2020 birim olarak bulunmuş, bu düzeydeki toplam hasılatın (24002400 TL) toplam maliyetten (18001800 TL) fazla olduğu görülerek 600600 TL kâr elde edildiği saptanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal Maliyet (MC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=4Q+40MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 4Q + 40
Tam rekabetçi bir firma için kâr maksimizasyonu kuralı fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıdır (P=MCP = MC).
2
Piyasada verilen fiyatı MC fonksiyonuna eşitleyerek denge üretim miktarını bulun.
120=4Q+404Q=80Q=20120 = 4Q + 40 \Rightarrow 4Q = 80 \Rightarrow Q = 20
Firmanın kârını maksimize eden veya zararını minimize eden üretim düzeyi bu noktada belirlenir.
3
Kapanma koşulunu kontrol edin (P ve AVC karşılaştırması).
AVC=2Q+40AVC = 2Q + 40. Q=20Q = 20 için AVC=2(20)+40=80AVC = 2(20) + 40 = 80. P=120>80P = 120 > 80 olduğu için firma üretime devam eder.
Fiyat, ortalama değişken maliyetin (AVC) altındaysa firma üretim yapmamalıdır. Burada fiyat AVC'den büyük olduğu için üretim uygundur.
4
Toplam Hasılat (TR) ve Toplam Maliyeti (TC) hesaplayarak kârı bulun.
TR=P×Q=120×20=2400TR = P \times Q = 120 \times 20 = 2400. TC=2(20)2+40(20)+200=800+800+200=1800TC = 2(20)^2 + 40(20) + 200 = 800 + 800 + 200 = 1800. Kâr = 24001800=6002400 - 1800 = 600 TL.
Toplam kâr, toplam hasılat ile toplam maliyet arasındaki farktır.

Key Concept

Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönem Firma Dengesi (P=MCP = MC ve PAVCP \geq AVC)

Practice More

Aynı maliyet fonksiyonu için piyasa fiyatının 5050 TL olduğu durumu inceleyerek kapanma noktasını analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 56Question

Tam rekabet piyasasında kısa dönemde faaliyet gösteren bir firmanın toplam maliyet fonksiyonu TC=Q2+6Q+100TC = Q^2 + 6Q + 100 şeklindedir. Piyasa denge fiyatının 2020 TL olduğu bir durumda, kâr maksimizasyonu hedefleyen bu firma için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Firma 5151 TL zarar eder ve kısa dönemde üretimi sürdürür.

Answer

Firma 51 TL zarar eder ve kısa dönemde üretimi sürdürür.
Dengede firmanın marjinal maliyeti fiyatına eşittir (P=MC=20P=MC=20). Bu düzeyde toplam hasılat 140140 TL, toplam maliyet 191191 TL olup firma 5151 TL zarar etmektedir. Ancak firmanın ortalama değişken maliyeti (AVCAVC) 1313 TL'dir. Piyasa fiyatı (2020 TL) ortalama değişken maliyetten büyük olduğu için firma kısa dönemde üretimini sürdürerek zararını minimize eder.

Step-by-Step Solution

1
Marjinal maliyet (MC) fonksiyonunu türetin.
MC=d(TC)dQ=2Q+6MC = \frac{d(TC)}{dQ} = 2Q + 6
Tam rekabetçi firma için kâr maksimizasyonu veya zarar minimizasyonu koşulu P=MCP = MC eşitliğidir.
2
Piyasa fiyatını marjinal maliyete eşitleyerek denge üretim miktarını bulun.
20=2Q+62Q=14Q=720 = 2Q + 6 \Rightarrow 2Q = 14 \Rightarrow Q = 7
Firmanın piyasada belirleyici olmadığı bu yapıda denge, fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği noktada oluşur.
3
Firmanın toplam hasılatını (TR) ve toplam maliyetini (TC) hesaplayın.
TR=20×7=140TR = 20 \times 7 = 140 TL; TC=72+6(7)+100=49+42+100=191TC = 7^2 + 6(7) + 100 = 49 + 42 + 100 = 191 TL
Kâr veya zarar durumunu belirlemek için hasılat ve maliyet karşılaştırılmalıdır.
4
Ekonomik kârı hesaplayın.
π=TRTC=140191=51\pi = TR - TC = 140 - 191 = -51 TL (Zarar)
Negatif sonuç firmanın zarar ettiğini gösterir.
5
Kapanma kararını vermek için ortalama değişken maliyeti (AVC) hesaplayıp fiyatla karşılaştırın.
AVC=VCQ=Q2+6QQ=Q+6AVC = \frac{VC}{Q} = \frac{Q^2 + 6Q}{Q} = Q + 6. Q=7Q = 7 için AVC=13AVC = 13 TL. P(20)>AVC(13)P (20) > AVC (13) olduğu için üretim sürdürülür.
Kısa dönemde fiyat, ortalama değişken maliyeti karşılıyorsa firma sabit maliyetlerinin bir kısmını karşılayabildiği için üretime devam eder.

Key Concept

Tam rekabetçi firmanın kısa dönem kâr maksimizasyonu (P=MCP=MC) ve kapanma koşulu (P<AVCP < AVC).

Practice More

Benzer bir soruyu, toplam maliyet fonksiyonundaki sabit maliyeti değiştirerek veya piyasa fiyatını AVC'nin altına indirerek çözmeyi deneyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 57Question

Uzun dönem dengesi altındaki tam rekabetçi bir endüstride, yeni firmaların piyasaya girmesini ya da mevcut firmaların piyasadan ayrılmasını engelleyen temel iktisadi durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Piyasa fiyatının uzun dönem ortalama maliyete eşit olması sonucunda ekonomik kârın sıfır olması

Answer

Uzun dönem dengesinde piyasaya giriş ve çıkışları durduran temel unsur, piyasa fiyatının uzun dönem ortalama maliyete eşitlenmesiyle ekonomik kârın sıfıra inmesidir.
Tam rekabet piyasasında uzun dönem dengesinin temel karakteristiği, piyasaya giriş ve çıkışların serbest olması nedeniyle tüm aşırı kârların ortadan kalkmasıdır. Bu durumda fiyat (PP), uzun dönem ortalama maliyetin (LACLAC) minimum noktasına eşit olur ve ekonomik kâr sıfırlanır. Ekonomik kârın sıfır olması, ne yeni firmaların girmesi için bir teşvik ne de mevcutların ayrılması için bir zorunluluk yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Uzun dönem dengesinin kâr koşulunu tanımlayın.
Ekonomik Kâr = 00
Eğer ekonomik kâr pozitif olsaydı yeni firmalar piyasaya girerdi; negatif olsaydı mevcut firmalar piyasadan ayrılırdı.
2
Fiyat ve maliyet ilişkisini belirleyin.
P=LACminP = LAC_{min}
Tam rekabette uzun dönem dengesinde firma, ortalama maliyet eğrisinin en alt noktasında üretim yaparak en düşük birim maliyetle çalışır.
3
Dengenin kararlılığını analiz edin.
Giriş ve çıkışlar durur.
P=LACP = LAC olduğunda firmalar sadece normal kâr (alternatif maliyeti karşılayan kâr) elde eder ve piyasada değişim isteği ortadan kalkar.

Key Concept

Tam Rekabette Uzun Dönem Sıfır Ekonomik Kâr Koşulu

Hints

1
Tam rekabet piyasasında giriş ve çıkış engellerinin olmamasının uzun dönem kâr düzeyi üzerindeki etkisini düşünün.
2
Ekonomik kâr pozitif olduğunda piyasadaki firma sayısının nasıl değişeceğini hatırlayın.
3
Uzun dönem dengesinde fiyat (PP), marjinal maliyet (MCMC) ve ortalama maliyet (ACAC) birbirine eşittir.

Practice More

Farklı maliyet yapılarına sahip endüstrilerde (artan, azalan ve sabit maliyetli) uzun dönem endüstri arz eğrisinin eğimini inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 58Question

Tam rekabet piyasasında yer alan ve sabit maliyetli bir endüstride (constant-cost industry) faaliyet gösteren firmalar uzun dönem dengesindedir. Bu endüstride piyasa talebinde meydana gelen kalıcı bir artışın ardından yeni uzun dönem dengesi sağlandığında, başlangıç dengesi ile karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Show answer & explanation

Answer: Piyasa fiyatı değişmez ve endüstrinin toplam üretim miktarı artar.

Answer

Piyasa fiyatının değişmediği ve endüstrinin toplam üretim miktarının arttığı seçenek doğrudur.
Sabit maliyetli endüstrilerde, endüstri ölçeği genişlese bile üretim faktörlerinin fiyatları değişmez. Bu durum, uzun dönem arz eğrisinin piyasa fiyatı düzeyinde yatay bir doğru olmasına neden olur. Talep arttığında oluşan geçici kârlar yeni firma girişlerini tetikler; piyasa arzı, fiyat başlangıçtaki minimum ortalama maliyet düzeyine düşene kadar artar. Sonuçta fiyat eski seviyesine gelirken, piyasaya yeni firmalar girdiği için toplam üretim miktarı artmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Piyasa talebindeki artışın kısa dönemli etkisini analiz etme
Talep eğrisi sağa kayar (D1D2D_1 \rightarrow D_2), fiyat yükselir (P1P2P_1 \rightarrow P_2) ve mevcut firmalar aşırı kâr elde eder.
Talep artışı piyasa dengesini yukarı taşıyarak kâr marjını artırır.
2
Uzun dönemli uyum sürecini (piyasaya girişleri) değerlendirme
Aşırı kârı gören yeni firmalar piyasaya girer, bu da piyasa arzını artırarak arz eğrisini sağa kaydırır (S1S2S_1 \rightarrow S_2).
Tam rekabette piyasaya giriş engeli yoktur ve aşırı kâr yeni yatırımcıları çeker.
3
Maliyet yapısına göre yeni denge fiyatını belirleme
Sabit maliyetli endüstride girdi fiyatları değişmediği için arz artışı, fiyat tekrar başlangıçtaki minimum ortalama maliyet (P1=minLACP_1 = \min LAC) seviyesine inene kadar devam eder.
Girdi fiyatları sabit kaldığı için firmaların maliyet yapıları kaymaz ve denge fiyatı eski seviyesine döner.
4
Nihai denge durumunu özetleme
Yeni uzun dönem dengesinde fiyat (PP) değişmez, firma sayısı arttığı için toplam endüstri miktarı (QQ) artar, tipik firmanın miktarı (qq) ise değişmez.
Sabit maliyetli endüstrilerde uzun dönem endüstri arz eğrisi tam esnektir (yataydır).

Key Concept

Sabit Maliyetli Endüstride Uzun Dönem Arz ve Denge
Estimated Time:1m 30s
Question 59Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q34Q2+20Q+100TC = Q^3 - 4Q^2 + 20Q + 100 olarak belirlenmiştir. Buna göre, firmanın kapanma (üretimi durdurma) noktasındaki piyasa fiyatı kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

Firmanın kapanma noktasındaki fiyat düzeyi 16 TL'dir.
Firmanın kapanma noktası, kısa dönemde değişken maliyetlerini tam olarak karşılayabildiği en düşük fiyat düzeyidir. Matematiksel olarak ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonunun minimum olduğu noktada gerçekleşir. Verilen TCTC fonksiyonundan elde edilen AVC=Q24Q+20AVC = Q^2 - 4Q + 20 fonksiyonunun minimumu Q=2Q=2 düzeyinde 16 TL olarak hesaplanır. Bu fiyatın altındaki her değerde firma üretimi durdurur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam maliyet (TCTC) fonksiyonundan değişken maliyet (VCVC) bileşenini bulun.
VC=Q34Q2+20QVC = Q^3 - 4Q^2 + 20Q
Kapanma noktası analizi için sadece üretim miktarına bağlı olan değişken maliyetler dikkate alınır.
2
Değişken maliyeti miktara bölerek ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonunu elde edin.
AVC=Q34Q2+20QQ=Q24Q+20AVC = \frac{Q^3 - 4Q^2 + 20Q}{Q} = Q^2 - 4Q + 20
Kapanma noktası, P=min(AVC)P = \min(AVC) kuralına göre belirlenir.
3
AVCAVC fonksiyonunun miktar (QQ) değerine göre türevini alıp sıfıra eşitleyerek minimum noktasına ulaşın.
d(AVC)dQ=2Q4=0Q=2\frac{d(AVC)}{dQ} = 2Q - 4 = 0 \Rightarrow Q = 2
Bir fonksiyonun minimum noktasını bulmak için birinci türevi sıfıra eşitlenir.
4
Bulunan Q=2Q=2 değerini AVCAVC fonksiyonunda yerine yazarak minimum fiyatı bulun.
AVC(2)=224(2)+20=48+20=16AVC(2) = 2^2 - 4(2) + 20 = 4 - 8 + 20 = 16 TL
Minimum miktar düzeyindeki ortalama değişken maliyet, firmanın katlanabileceği en düşük fiyat olan kapanma fiyatıdır.

Key Concept

Tam rekabette firmanın kapanma noktası, piyasa fiyatının ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) minimum değerine eşit olduğu noktadır.
Estimated Time:2m 0s
Question 60Question

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu TC=Q38Q2+25Q+50TC = Q^3 - 8Q^2 + 25Q + 50 olarak belirlenmiştir. Buna göre, bu firmanın kısa dönemde üretim yapmaya devam edebilmesi için piyasa fiyatının en az kaç TL olması gerekir?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

Firmanın kısa dönemde üretime devam edebilmesi için gereken minimum fiyat (kapanma noktası) 9 TL'dir.
Firmanın kısa dönemde üretime devam edebilmesi için piyasa fiyatının en az ortalama değişken maliyetin (AVCAVC) minimum değerine eşit olması gerekir. TC=Q38Q2+25Q+50TC = Q^3 - 8Q^2 + 25Q + 50 fonksiyonunda değişken maliyet kısmı VC=Q38Q2+25QVC = Q^3 - 8Q^2 + 25Q olup, AVC=Q28Q+25AVC = Q^2 - 8Q + 25 şeklindedir. AVCAVC'nin türevi 2Q8=02Q - 8 = 0 eşitliğinden Q=4Q = 4 bulunur. Bu miktar AVCAVC fonksiyonunda yerine yazıldığında (428(4)+25=94^2 - 8(4) + 25 = 9) 9 TL sonucuna ulaşılır. 9 TL'nin üzerindeki fiyatlar için firmanın kısa dönem arz eğrisi başlar.

Step-by-Step Solution

1
Değişken maliyet (VCVC) ve ortalama değişken maliyet (AVCAVC) fonksiyonlarını belirle.
VC=Q38Q2+25QVC = Q^3 - 8Q^2 + 25Q ve AVC=VCQ=Q28Q+25AVC = \frac{VC}{Q} = Q^2 - 8Q + 25
Kapanma noktası, P=min(AVC)P = \min(AVC) olduğu noktadır.
2
AVCAVC fonksiyonunun minimum olduğu üretim miktarını bulmak için türevini alıp sıfıra eşitle.
d(AVC)dQ=2Q8=0Q=4\frac{d(AVC)}{dQ} = 2Q - 8 = 0 \Rightarrow Q = 4
Bir fonksiyonun minimum değeri, birinci türevinin sıfır olduğu noktada gerçekleşir.
3
Bulunan Q=4Q = 4 değerini AVCAVC fonksiyonunda yerine yazarak kapanma fiyatını hesapla.
P=AVC(4)=428(4)+25=1632+25=9P = AVC(4) = 4^2 - 8(4) + 25 = 16 - 32 + 25 = 9 TL
Kapanma fiyatı, ortalama değişken maliyetin minimum değerine eşittir.

Key Concept

Tam rekabetçi bir firma için kapanma noktası, piyasa fiyatının ortalama değişken maliyetin minimumuna (P=min(AVC)P = \min(AVC)) eşit olduğu noktadır. Bu fiyatın altındaki seviyelerde firma, değişken maliyetlerini dahi karşılayamadığı için üretimi durdurur.

Practice More

Aynı maliyet fonksiyonu için firmanın normal kâr elde ettiği (başabaş noktası) fiyat seviyesini hesaplayarak aradaki farkı analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 3 / 7Next