Sanayi ve Hizmetler Sektörü

Türkiye'nin sanayileşme tarihçesinde yer alan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ($1934-1938$) ile $1960$ sonrası uygulanan planlı kalkınma dönemindeki sanayi stratejileri ve $1980$ sonrası yaşanan paradigma değişimi dikkate alındığında, bu dönemlerin sanayi politikası karakteristiklerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Hizmetler sektörü Türkiye ekonomisinde $1980$’lerden itibaren hem üretim hem de istihdam açısından baskın sektör haline gelmiştir. Bu yapısal dönüşümün ekonomik dinamikleri üzerine yapılan analizlerde sektörün dış denge, verimlilik ve büyüme ile ilişkisi kritik öneme sahiptir.

Buna göre, Türkiye ekonomisinde hizmetler sektörünün gelişimi ve mevcut yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bir tespittir?

Türkiye'de üretim tesislerinin $7$ coğrafi bölgeye de en dengeli şekilde dağıldığı sanayi kollarından biridir. Bu durumun temel nedeni, üretimde kullanılan temel girdilerin doğada yaygın olarak bulunması ve birim ağırlık başına düşen nakliye maliyetinin yüksek olmasıdır. Hammadde temini açısından dışa bağımlılığı oldukça düşük olan ve Türkiye'nin küresel pazarda en önemli ihracatçı aktörlerden biri olduğu bu sanayi kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde inşaat sektörü, üretim sürecinde demir-çelikten mobilyaya, camdan seramiğe kadar $200$’den fazla alt sektörü doğrudan veya dolaylı olarak etkileme potansiyeline sahiptir. İnşaat sektörünün bu yapısal özelliği, iktisat literatüründe aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Türkiye’nin sanayileşme sürecinde köklü bir geçmişe sahip olan, ham madde temininde büyük oranda yerli kaynaklara dayanan ve sağladığı yüksek istihdam kapasitesiyle öne çıkan dokuma ve hazır giyim sektörü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde ulaştırma politikaları, Cumhuriyet’in ilanından günümüze kadar önemli yapısal değişimler geçirmiştir. Özellikle $1950$’li yıllardan itibaren Marshall Yardımları’nın da etkisiyle demir yolu odaklı ulaşımdan kara yolu odaklı bir modele geçiş yaşanmıştır.

Türkiye’deki ulaştırma sektörünün mevcut yapısı ve tarihsel gelişimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıdaki tabloda Türkiye ekonomisindeki temel sektörlerin $2023$ yılı verilerine dayalı yaklaşık gayrisafi yurt içi hasıla ($GSYH$) ve istihdam payları verilmiştir:

Tablodaki veriler ve Türkiye ekonomisinin $1980$ sonrası geçirdiği yapısal dönüşüm süreci dikkate alındığında, hizmetler sektörü hakkında yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde imalat sanayi sektörünün yapısal özellikleri ve üretim süreci dikkate alındığında; sektörün girdi yapısı ve dış kaynaklara olan gereksinimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde yaşanan kentleşme süreci ve tarımsal yapıdaki dönüşüm, işgücünün sektörler arasındaki dağılımını köklü bir biçimde etkilemiştir. Bu bağlamda, hizmetler sektörünün Türkiye ekonomisindeki gelişimi ve yapısal özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de Cumhuriyetin ilk yıllarını kapsayan 1923-1929 döneminde, özel sektörü sanayi yatırımlarına yönlendirmek ve yerli üretimi canlandırmak amacıyla 1927 yılında yürürlüğe giren temel yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde inşaat sektörü; gerek finansman yapısının kredi maliyetlerine olan duyarlılığı gerekse yatırım malı üretimi niteliği taşıması nedeniyle makroekonomik dalgalanmalara karşı oldukça hassas bir gelişim göstermektedir. Sektörün kriz ve büyüme dönemlerindeki tarihsel performansı, genel ekonomi ile kıyaslandığında inşaat sektörünün çevrimsel (konjonktürel) yapısına ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Türkiye'de $1960$ yılında Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurulmasıyla başlayan planlı dönemde, sanayileşme stratejisi olarak "İthal İkameci Sanayileşme" ($İİS$) modeli benimsenmiştir. Bu modelin $1970$'li yıllarda uygulanan "ileri/zor ithal ikame" aşamasında dayanıklı tüketim ve ara malların yerli üretimine odaklanılmıştır. Ancak bu stratejinin $1970$'li yılların sonunda sürdürülebilirliğini yitirmesi, $24$ Ocak $1980$ kararlarıyla dışa açık ihracat odaklı modele geçilmesine zemin hazırlamıştır. Söz konusu sanayileşme modelinin tıkanmasına ve krizle sonuçlanmasına neden olan temel yapısal sorun aşağıdakilerden hangisidir?