Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. (Türkşeker) bünyesinde faaliyet gösteren K ve L fabrikalarının yıllık kampanya dönemi sonu performanslarına ilişkin rapor özeti aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Performans Göstergesi | K Fabrikası | L Fabrikası |
|---|---|---|
| Üretim Hedefi | ton | ton |
| Gerçekleşen Üretim | ton | ton |
| Girdi Kullanımı | Planlanan kotaların üzerinde | Standart girdi normlarının çok altında |
| Mali Sonuç | Net Bilanço Fazlası (Kâr) | Muhasebesel Zarar |
(Not: L Fabrikasının zarar etmesinin temel nedeni, kamu yararı gözetilerek maliyetin altında uygulanan taban satış fiyatlarıdır. K Fabrikası ise dönemdeki arz kısıtından doğan yüksek spot piyasa fiyatlarından satış yapma imkânı bulmuştur.)
Üretim yönetimi performans ölçütleri dikkate alındığında, bu iki fabrikanın durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- K Fabrikası etkin ve kârlı bir süreç yürütmüş ancak verimsiz çalışmıştır; L Fabrikası ise üretim sürecinde verimli olmasına karşın etkinlik ve kârlılık hedeflerine ulaşamamıştır.Answer
- BK Fabrikası girdi kotalarını aşmasına rağmen kâr elde ettiği için verimlilik düzeyini artırmış sayılır; L Fabrikası ise maliyet-fiyat dengesizliği nedeniyle mutlak surette verimsizdir.
- CL Fabrikası kaynakları minimum düzeyde tüketerek israfı önlediği için üretim hedefleri açısından etkin kabul edilir; K Fabrikası ise girdi kotası aşımından dolayı etkin değildir.
- Dİşletmecilikte kârlılık doğrudan doğruya kaynakların optimum kullanımına bağlı olduğundan, K Fabrikasının bilanço fazlası vermesi onun aynı zamanda verimli çalıştığının kesin bir göstergesidir.
- EL Fabrikası üretim hedefine ulaşamayarak kesikli üretim sistemine özgü yapısal verimsizliği sergilerken, K Fabrikası kâr ederek sürekli üretim sisteminin etkinliğini kanıtlamıştır.
Answer
K Fabrikasının hedefe ulaştığı için etkin, kâr ettiği için kârlı ancak israf yaptığı için verimsiz olduğunu; L Fabrikasının ise hedefe ulaşamadığı için etkin olmadığını, zarar ettiği için kârlı olmadığını ancak kaynakları az kullandığı için verimli olduğunu belirten seçenektir.
Üretim yönetiminde Etkinlik; gerçekleşen üretimin hedeflenen üretime oranıdır (doğru işi yapmak). Verimlilik; çıktının girdiye oranıdır (işi doğru yapmak). Kârlılık ise elde edilen hasılatın maliyetleri aşmasıdır. Tablodaki verilere göre; K Fabrikası hedefine ulaştığı için etkin, kâr ettiği için kârlı ancak fazla girdi tükettiği için verimsizdir. L Fabrikası ise hedefine ulaşamadığı için etkin değil, zarar ettiği için kârlı değil ancak standartlardan daha az girdi tükettiği için verimlidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Verimlilik, etkinlik ve kârlılığın birbirinden bağımsız değerlendirilmesi gereken farklı üretim yönetimi performans boyutları olduğu.
Estimated Time:1m 30s