Büyük çaplı bir petrokimya tesisi, faaliyet gösterdiği sektördeki maliyet avantajlarını maksimize etmek için kuruluşundan itibaren periyodik olarak tesis ölçeğini büyütme yoluna gitmiştir. Tesisin büyüklüğü belirli bir seviyeye ulaşana kadar; hammadde tedarikinde sağlanan toplu alım indirimleri, enerji üretim birimlerinin ortak kullanımı ve proses aşamalarındaki ileri düzey uzmanlaşma sayesinde üretilen her varil ürün başına düşen uzun dönem ortalama maliyet sürekli bir düşüş sergilemiştir.
Ancak tesisin son genişletme projesiyle ulaştığı devasa yapı, beklenenin aksine birim maliyetlerde yukarı yönlü bir ivmelenmeye neden olmuştur. Yapılan inceleme raporunda; alt birimler arası koordinasyonun koptuğu, karar alma süreçlerinde bürokratik hantallığın baş gösterdiği ve üst yönetimin sahadan uzaklaşarak etkin denetim yeteneğini kaybetmeye başladığı vurgulanmıştır.
Buna göre, petrokimya tesisinin son genişletme projesi sonrasında deneyimlediği birim maliyet artışı kavramı ve bu durumun üretim yönetimi literatüründeki temel nedeni aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- ADüşük kapasite kullanım oranı – Tesisin maksimum teorik üretim hacmi ile gerçekleşen üretim hacmi arasındaki farkın artması
- BAzalan verimler kanunu – Kısa dönemli sabit girdilere eklenen işgücü ve hammadde gibi değişken girdilerin marjinal veriminin düşmesi
- Ölçek eksi ekonomileri – Tesisin fiziksel büyüklüğünün, organizasyonun iletişim, kontrol ve koordinasyon kapasitesinin eşiğini aşmasıAnswer
- DEtkinlik kaybı – Yönetimsel hatalar sonucunda işletmenin önceden belirlenmiş stratejik çıktı hedeflerine ulaşma derecesinin azalması
- EKesikli üretim sistemi kısıtı – Artan üretim hacmine rağmen işletmenin sürekli akış sistemine geçememesi ve esnekliğini yitirmesi