Question

Difficulty: MediumVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir tarımsal kamu kooperatifine ait gübre fabrikası, ilkbahar ekim dönemi öncesinde piyasanın 100.000100.000 tonluk kompoze gübre ihtiyacını karşılamayı programlamıştır. Dönem sonu performans raporlarında, fabrikanın planlanan bu 100.000100.000 tonluk üretim hacmini fiilen gerçekleştirdiği ve eksiksiz olarak pazara sunduğu belirtilmiştir. Ancak üretim operasyonları sırasında yaşanan kronik makine arızaları sebebiyle standart reçetenin %30\%30 üzerinde hammadde tüketildiği ve işgörenlere yüksek tutarlarda fazla mesai ücreti ödendiği raporlanmıştır. Buna ek olarak, birim maliyetlerdeki bu beklenmedik artışın satış fiyatlarına yansıtılamaması neticesinde kooperatif ilgili dönemi finansal zararla kapatmıştır.

Bu vakaya göre, gübre fabrikasının dönem sonu performansına ilişkin aşağıdaki kavramsal değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Üretim gayesine tam olarak varıldığı için işletme etkindir; ancak birim çıktı başına düşen kaynak tüketimi arttığı için verimsiz ve maliyetler satış gelirlerini aştığı için kârsızdır.Answer
  2. B
    İşletme programlanan üretim hacmini eksiksiz pazara sunduğu için hem etkin hem de verimlidir; sadece finansal tablolarda zarar yazıldığı için kârsız bir dönem geçirmiştir.
  3. C
    İşletme yüksek maliyetlere katlanarak zararına bir üretim süreci yürüttüğü için ne etkin ne verimli ne de kârlı bir performans sergilemiştir.
  4. D
    Yüksek miktarda fiziki mal üretilip piyasaya sürüldüğü için fabrika verimlidir; ancak üretim aşamasındaki israflar nedeniyle etkinliğini yitirmiş ve finansal olarak zarar etmiştir.
  5. E
    Girdi maliyetleri planlanan sınırların içinde tutulamadığı için işletme etkin değildir; üretim zamanında bitirildiği için verimli, fakat başabaş noktasının altında kalındığı için kârsızdır.

Answer

İşletmenin miktar hedefini tutturduğu için etkin, aynı çıktıyı elde etmek için daha fazla kaynak harcadığı için verimsiz ve zarar ettiği için kârsız olduğunu ifade eden seçenektir.
Üretim yönetiminde etkinlik, 'doğru işleri yapmak' ve amaca ulaşmakla ilgilidir. Fabrika 100.000 ton gübre hedefine ulaştığı için tam etkindir. Verimlilik ise 'işleri doğru yapmak' ve girdi/çıktı ilişkisini optimize etmekle ilgilidir. Şirket aynı çıktıyı elde etmek için fazla mesai ve %30 ekstra hammadde harcadığından verimsizdir. Kârlılık, fiziksel değil finansal bir göstergedir ve gelirlerin giderleri karşılayamaması işletmenin kârsız olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
İşletmenin etkinlik durumunu analiz et.
Hedeflenen 100.000 ton üretim gerçekleştiği için işletme etkindir.
Etkinlik (Effectiveness), planlanan hedeflere ulaşılma derecesini ölçer.
2
İşletmenin verimlilik durumunu analiz et.
Girdi miktarı (hammadde ve işgücü) standartların üzerine çıktığı için işletme verimsizdir.
Verimlilik (Productivity), çıktı miktarının kullanılan girdi miktarına oranıdır. Girdi israfı verimliliği düşürür.
3
İşletmenin kârlılık durumunu analiz et.
Artan maliyetler fiyatlara yansıtılamadığı ve dönem zararla kapandığı için işletme kârsızdır.
Kârlılık (Profitability), gelirlerin maliyetleri aşması durumuyla ölçülen finansal bir göstergedir.

Key Concept

Verimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları ve Aralarındaki Farklar
Rate this question