Bir kamu iktisadi teşebbüsü olarak faaliyet gösteren bir biyokütle enerji santrali, bölgesel kalkınma planı çerçevesinde yıllık MWh elektrik enerjisi üretmeyi ana hedef olarak belirlemiştir.
Santralin birbirini izleyen iki faaliyet dönemine ait operasyonel ve finansal verileri incelendiğinde şu sonuçlara ulaşılmıştır:
- Birinci dönemde: Sisteme ton biyokütle girdisi sağlanarak MWh enerji çıktısı elde edilmiş ve dönem sonunda milyon TL satış gelirine karşılık milyon TL toplam maliyet kaydedilmiştir.
- İkinci dönemde: Yönetim kurulunun üretim hedefine mutlaka ulaşılması yönündeki talimatı üzerine, düşük performanslı yedek kazanlar devreye alınarak sisteme ton biyokütle girdisi sağlanmış ve tam MWh enerji çıktısına ulaşılmıştır. Ancak bu zorlamalı üretim süreci aşırı yakıt tüketimi ve ilave bakım giderlerine yol açtığından, milyon TL satış gelirine karşılık milyon TL toplam maliyet oluşmuştur.
Bu veriler ışığında, santralin birinci dönemden ikinci döneme geçişteki performans değişimi üretim yönetimi temel kavramları bağlamında değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Santralin üretim etkinliği hedefe ulaşma derecesine bağlı olarak artarken; birim girdi başına elde edilen çıktı miktarını ifade eden verimliliği ve finansal kârlılığı azalmıştır.Answer
- BPlanlanan 50.000 MWh üretim hedefinin tutturulması tesisin operasyonel verimliliğini artırmış; ancak ortaya çıkan 3 milyon TL'lik zarar sistemin etkinliğini düşürmüştür.
- CÇıktı miktarındaki artış hızı (%25), biyokütle girdi miktarındaki artış hızından (%50) düşük olduğu için tesisin etkinliği azalmış; hedefe ulaşılması ise verimliliği artırmıştır.
- DEski nesil kazanların devreye alınmasıyla sağlanan kapasite artışı sistemin esnekliğini ve fiziksel verimliliğini olumlu yönde etkilemiş, fakat kârlılık oranını düşürmüştür.
- Eİlk dönemde daha az hammadde tüketimiyle kâr elde edilmesi etkinliğin en üst seviyede olduğunu; ikinci dönemde hedefe tam olarak ulaşılması ise kârlılığın verimliliğe dönüştüğünü gösterir.