Question

Difficulty: MediumYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bir kamu kurumunda Genel Müdüre bağlı olarak konumlandırılan 'AR-GE ve Strateji Danışmanlığı' birimi, kurumun yürüttüğü yeni bir altyapı projesinin maliyet ve verimlilik analizlerini yaparak üst yönetime raporlamakla görevlidir. Ancak bir süre sonra bu birimin yöneticisi, sahada çalışan mühendislere ve işçilere proje çizimlerinde yapılması gereken değişikliklerle ilgili doğrudan ve bağlayıcı talimatlar vermeye başlamıştır. Bu durum, söz konusu personelin kendi amiri olan Proje Müdürü ile olan iletişimini bozmuş ve hiyerarşik işleyişte bir otorite kargaşasına yol açmıştır.

Yönetim ve organizasyon kuramlarına göre, bu kargaşanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yalnızca tavsiye niteliğinde olan kurmay yetkiye sahip birimin, icracı kademeler üzerinde emir-komuta yetkisi kullanmaya çalışmasıAnswer
  2. B
    Birim yöneticisinin sahip olduğu uzmanlık gücünü, yasal güce dönüştürmek amacıyla fonksiyonel yetkisinden vazgeçmesi
  3. C
    Kurumda uygulanan matris örgüt yapısının doğal bir sonucu olan ikili emir komuta zincirinin, kontrol çapını daraltacak şekilde işlemesi
  4. D
    Yöneticinin, sorumluluğun devredilemezliği ilkesini göz ardı ederek kendi görevinden doğan riskleri alt kademelerdeki personele yüklemesi
  5. E
    Yönetim sürecinde ileriye dönük denetim yapılması gerekirken, sürece eşzamanlı müdahale edilerek denetim türlerinin birbirine karıştırılması

Answer

Doğru yanıt, yalnızca tavsiye niteliğinde olan kurmay yetkiye sahip birimin, icracı kademeler üzerinde emir-komuta yetkisi kullanmaya çalışmasını ifade eden seçenektir.
Yönetim ve organizasyon kuramlarında yetki türleri temel olarak emir-komuta, kurmay ve fonksiyonel yetki olarak ayrılır. Emir-komuta yetkisi, amirin doğrudan kendi astlarına hedef doğrultusunda bağlayıcı emir verme hakkıdır. Kurmay (danışma) yetki ise yöneticilere araştırma, planlama ve uzmanlık desteği sunan, ancak icracı birimlere emir verme hakkı olmayan yetkidir. Verilen senaryoda AR-GE birimi yöneticisi bir kurmay yetkili konumunda olmasına rağmen, yetki sınırlarını aşarak Proje Müdürlüğünün (komuta zinciri) yetki alanına girmiş ve mühendislere doğrudan talimat vermiştir. Kargaşanın teorik sebebi budur.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki aktörlerin örgütsel konumlarının ve görev tanımlarının belirlenmesi.
AR-GE birimi danışman statüsündedir (raporlama yapar), mühendisler ise doğrudan Proje Müdürüne bağlı olarak icrai görev yürütmektedir.
Örgüt şemasındaki rolleri ve aralarındaki dikey/yatay ilişkileri netleştirmek için bu analiz şarttır.
2
Danışmanlık birimi yöneticisinin kullandığı yetki türünün teşhis edilmesi.
Yönetici sadece analiz ve tavsiye verme yetkisine sahipken, kendi hiyerarşik alanında olmayan personele bağlayıcı ve doğrudan talimatlar (emir) vermiştir.
Sorunun yönetimsel kaynağını ve hangi ilkenin ihlal edildiğini bulabilmek için eylemin niteliği saptanmalıdır.
3
Yönetim literatüründeki kavramlar ile yaşanan sorunun eşleştirilmesi.
Durumun teorik karşılığı; 'kurmay yetki'ye sahip bir personelin, organizasyonun yürütme işlevini üstlenen komuta zincirine sızarak 'emir-komuta yetkisi' kullanmaya çalışmasıdır.
Vakanın teorik çerçevesini kurarak doğru seçeneğin tespit edilmesini sağlamak.

Key Concept

Kurmay Yetki ve Emir-Komuta Yetkisi Ayrımı
Rate this question