Question

Difficulty: HardKapasite Planlaması ve Türleri

Bir havacılık firmasının ürettiği özel bir kompozit parça için kurulan tesisin, yılın her günü ve günün her saati hiç durmaksızın çalışması durumunda ulaşabileceği yıllık teorik (tasarım) kapasitesi 10.00010.000 adettir. Ancak planlı bakımlar, yasal dinlenme süreleri ve rutin gecikmeler dikkate alındığında işletmenin yıllık pratik (etkili) kapasitesi 8.0008.000 adet olarak belirlenmiştir.

Bu kompozit parçanın üretiminde yıllık sabit maliyetler 18.000.000 TL18.000.000\text{ TL}, birim değişken maliyet 5.000 TL5.000\text{ TL} ve ürünün birim satış fiyatı 8.000 TL8.000\text{ TL}'dir. İşletme yönetimi, kâra geçiş (başa baş) noktasındaki üretim miktarını aynı zamanda o yılki fiili (gerçekleşen) üretim miktarı olarak hedeflemiş ve yıl sonunda bu hedefe tam olarak ulaşmıştır.

Buna göre, işletmenin ilgili yıldaki kapasite kullanım oranı ve sistem verimliliği değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    %75 ve %60\%75\text{ ve }\%60
  2. B
    %36 ve %45\%36\text{ ve }\%45
  3. C
    %40 ve %50\%40\text{ ve }\%50
  4. %60 ve %75\%60\text{ ve }\%75Answer
  5. E
    %75 ve %80\%75\text{ ve }\%80

Answer

İşletmenin kapasite kullanım oranı %60, sistem verimliliği ise %75'tir.
İşletmenin kâra geçiş (başa baş) noktası, sabit maliyetlerin birim katkı payına bölünmesiyle bulunur: 18.000.000 / (8.000 - 5.000) = 6.000 adet. Soruda fiili üretimin bu değere eşit olduğu belirtilmiştir. Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen üretimin teorik kapasiteye bölümüdür: 6.000 / 10.000 = %60. Sistem verimliliği ise gerçekleşen üretimin pratik kapasiteye bölümüdür: 6.000 / 8.000 = %75. Bu değerler sırasıyla %60 ve %75 olarak hesaplanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kâra geçiş (başa baş) noktasındaki üretim miktarını hesaplamak.
BEP=18.000.0008.0005.000=6.000 adetBEP = \frac{18.000.000}{8.000 - 5.000} = 6.000\text{ adet}
Soruda fiili üretimin başa baş noktasındaki üretime eşit olduğu belirtildiği için öncelikle bu hedef değer bulunmalıdır.
2
Kapasite kullanım oranını (Utilization) hesaplamak.
Kapasite Kullanım Oranı=6.00010.000=060 (%60)\text{Kapasite Kullanım Oranı} = \frac{6.000}{10.000} = 0{}60\text{ (\%60)}
Kapasite kullanım oranı, fiili (gerçekleşen) üretimin teorik (tasarım) kapasiteye oranıdır.
3
Sistem verimliliğini (Efficiency) hesaplamak.
Sistem Verimlilig˘i=6.0008.000=075 (%75)\text{Sistem Verimliliği} = \frac{6.000}{8.000} = 0{}75\text{ (\%75)}
Sistem verimliliği, fiili (gerçekleşen) üretimin ulaşılabilecek makul miktar olan pratik (etkili) kapasiteye oranıdır.

Key Concept

İşletmelerde kapasite türleri (Teorik, Pratik, Fiili) ile Başa Baş Noktası hesaplamasının entegre analizi.
Rate this question