Question

Difficulty: HardVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı bir enstitü, ekim sezonu öncesinde çiftçilere dağıtılmak üzere bir ay içinde 18.00018.000 paket kuraklığa dayanıklı tohum üretmeyi hedeflemiştir. Bu üretim için standart olarak 6.0006.000 kg ham madde ve 1.2001.200 adam-saat işçilik bütçelenmiştir. Ay sonunda yapılan değerlendirmede, tam olarak 18.00018.000 paket tohum üretilerek dağıtıma hazır hale getirilmiş; ancak üretim bandındaki kalibrasyon sorunları nedeniyle toplam 8.5008.500 kg ham madde ve fazla mesailerle birlikte 1.9001.900 adam-saat işçilik kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, üretilen tohumlar devlet destekli olarak ücretsiz dağıtıldığı için bu faaliyetten herhangi bir finansal satış geliri elde edilmemiştir.

Üretim yönetimi kavramları dikkate alındığında, bu enstitünün söz konusu faaliyet dönemi performansı için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  1. Önceden belirlenen üretim hedefine ulaşıldığından etkinlik sağlanmış, ancak birim çıktı başına düşen girdi miktarı planlananın üzerine çıktığı için verimlilik düşmüştür.Answer
  2. B
    İstenen miktar zamanında üretildiği için üretim sisteminde verimlilik sağlanmış, fakat kaynak israfı yapıldığı için sistemin etkinliği kaybolmuştur.
  3. C
    Faaliyet sonucunda herhangi bir finansal getiri elde edilmediğinden sistem doğrudan verimsiz olarak sınıflandırılmalı, miktar bazlı fiziki çıktılar performans ölçümünde dikkate alınmamalıdır.
  4. D
    Girdi kullanımında bütçelenen maliyet standartlarının aşılması, üretim hedeflerine tam olarak ulaşılmış olsa dahi sistemin etkin olmadığını gösterir.
  5. E
    Kurum satış geliri yerine sosyal fayda sağladığı için ekonomik verimlilikten söz edilemez; kullanılan fazla kaynaklar kapasite kullanım oranını düşürerek etkinliği sıfırlamıştır.

Answer

Enstitü, planlanan üretim hedefine (18.000 paket) tam olarak ulaştığı için sistem etkinlik açısından başarılıdır. Ancak, aynı çıktıyı elde etmek için planlanandan (standartlardan) daha fazla ham madde ve işçilik (girdi) kullanıldığı için verimlilik açısından başarısızdır.
Üretim yönetiminde temel performans ölçütlerinden 'etkinlik', işletmenin veya sistemin belirlediği amaçlara (çıktı hedeflerine) ne ölçüde ulaştığını ifade eder. Olaydaki araştırma enstitüsü hedefi olan 18.00018.000 rakamını tutturduğu için etkindir. 'Verimlilik' ise birim girdi başına elde edilen çıktı miktarıdır (Çıktı / Girdi). Enstitü, aynı miktar çıktıyı üretmek için standart bütçesinin çok üzerinde ham madde ve işçilik tüketerek kaynak israfı yapmıştır. Dolayısıyla payda (girdi) büyüdüğü için sistemin verimliliği düşmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki etkinlik (effectiveness) durumunu analiz etme.
Hedeflenen 18.00018.000 paket üretime tam olarak ulaşılmıştır. Gerçekleşen çıktı hedeflenen çıktıya eşit olduğu için enstitü etkindir.
Üretim yönetiminde etkinlik, belirlenen amaç ve hedeflere (planlanan çıktı miktarına) ne ölçüde ulaşıldığı ile ölçülür.
2
Vakadaki verimlilik (productivity) durumunu analiz etme.
18.00018.000 paket çıktı için standart 6.0006.000 kg hammadde yerine 8.5008.500 kg, 1.2001.200 saat yerine 1.9001.900 saat kullanılmıştır. Çıktı/Girdi oranı düşmüştür, yani enstitü verimsiz çalışmıştır.
Verimlilik, üretilen mal veya hizmet (çıktı) ile bu üretimi gerçekleştirmek için kullanılan kaynaklar (girdi) arasındaki fiziki orandır.
3
Karlılık durumunun ayrımını yapma.
Ürünler ücretsiz dağıtıldığı için kârlılık söz konusu değildir, ancak bu durum fiziksel etkinlik veya verimlilik tespitini engellemez.
Kârlılık (Kar/Sermaye) finansal bir ölçüttür ve fiziksel üretkenlik ölçütlerinden (verimlilik ve etkinlik) bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

Key Concept

Etkinlik (Amaca Ulaşma Derecesi) ile Verimlilik (Kaynak Kullanım Oranı) Ayrımı
Rate this question