Examkin

Question

Difficulty: Very hardYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bir kamu kurumunda Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Cengiz Bey, iş yükünü hafifletmek amacıyla 'kurum içi eğitim faaliyetlerinin planlanması ve tedarikçilerin seçimi' konusundaki karar alma hakkını Eğitim Dairesi Başkanı'na devretmiştir. Cengiz Bey, bu devir işlemiyle birlikte söz konusu süreçte yaşanacak herhangi bir mevzuata aykırılıktan veya bütçe aşımından artık şahsının değil, tamamen Eğitim Dairesi Başkanı'nın sorumlu tutulması gerektiğini üst yönetime raporlamıştır.

Öte yandan, aynı kurumda doğrudan Genel Müdüre bağlı olarak 'Strateji ve Hukuk Başmüşaviri' kadrosunda bulunan Aylin Hanım'ın, diğer birimlere kendi alanında uzmanlık görüşü bildirmek dışında resmi bir yaptırım veya emir verme yetkisi bulunmamaktadır. Ancak Aylin Hanım'ın yıllara dayanan emsal karar bilgisi ve kurum mevzuatına derin hakimiyeti, daire başkanlarının ondan gayriresmi onay almadan hiçbir idari işlem yapmamasına yol açmıştır. Hatta bazı daire başkanları, kendi astlarına verdikleri yönetsel talimatlarda 'Aylin Hanım'ın uygun gördüğü şekilde...' ifadesini dayanak noktası olarak kullanmaya başlamıştır.

Bu vakadaki yönetsel ilişkiler ve güç dinamikleri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Cengiz Bey'in sorumluluğun da devredildiğini savunması "mutlak sorumluluk" ilkesiyle çelişmektedir; Aylin Hanım'ın kurmay yetkisi ise sahip olduğu uzmanlık gücü sayesinde örgüt içinde fiili bir emir-komuta gücüne dönüşmüştür.Answer
  2. B
    Aylin Hanım'ın örgüt içindeki etkisi büyük ölçüde yasal (meşru) gücünden beslenmektedir ve bu durum kurmay yetkinin zamanla emir-komuta yetkisine dönüşmesinin formal bir sonucudur.
  3. C
    Cengiz Bey'in yetki devri süreci, üst yöneticinin nihai hesap verme zorunluluğunu tamamen ortadan kaldırdığı için "yetki ve sorumluluk denkliği" ilkesinin kusursuz bir uygulamasıdır.
  4. D
    Aylin Hanım'ın daire başkanlarınca bir onay mercii olarak görülmesi zorlayıcı güce dayanırken, Cengiz Bey'in Eğitim Dairesi Başkanı'na devrettiği yetki kurmay yetki kapsamındadır.
  5. E
    Daire başkanlarının alt kademelere talimat verirken Aylin Hanım'ı referans almaları, örgütte fonksiyonel yetkinin hiyerarşik yetkiyi ikame ettiğini ve referans gücünün geçerliliğini kanıtlar.

Answer

Cengiz Bey 'mutlak sorumluluk' ilkesine aykırı hareket etmiştir. Aylin Hanım ise yasal gücü olmamasına rağmen sahip olduğu 'uzmanlık gücü' sayesinde, kurmay nitelikteki rolünü fiiliyatta bir emir-komuta etkisi seviyesine çıkarmıştır.
Vakada iki farklı yönetim kavramı bir arada ele alınmıştır. İlk olarak, Cengiz Bey'in yetki devri sırasında sorumluluğun da devredildiğini iddia etmesi 'mutlak sorumluluk' ilkesine aykırıdır; çünkü üst yönetici işin yapılma yetkisini astına verse de başarısızlık durumunda üstlerine karşı nihai olarak sorumludur. İkinci olarak, 'Strateji ve Hukuk Başmüşaviri' unvanıyla kurmay (danışmanlık) rolü üstlenen Aylin Hanım'ın resmi (yasal) bir emir verme yetkisi yoktur. Ancak sahip olduğu derin mevzuat bilgisi ve emsal karar tecrübesi (uzmanlık gücü), diğer yöneticilerin onun onayını bir zorunluluk gibi hissetmelerine neden olmuş, bu durum kurmay yetkisinin fiiliyatta emir-komuta (yürütme) gücüne dönüşmesiyle sonuçlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cengiz Bey'in yetki devri uygulamasını değerlendirmek.
Cengiz Bey sorumluluğu da devrettiğini zannederek 'mutlak sorumluluk' ilkesini ihlal etmiştir.
Yönetim biliminde temel kurala göre bir yönetici iş yapma yetkisini astlarına devredebilir ancak işin sonucuna ilişkin hesap verme sorumluluğunu kendi üstlerine karşı asla tamamen devredemez.
2
Aylin Hanım'ın hiyerarşik pozisyonunun sağladığı yetki türünü belirlemek.
Aylin Hanım doğrudan üst yönetime bağlı bir kurmay (danışmanlık/müşavirlik) yetkiye sahiptir.
Vakada kendisinin diğer birimlere resmi bir emir verme veya yaptırım uygulama yetkisinin bulunmadığı açıkça ifade edilmiştir.
3
Aylin Hanım'ın etkisinin hangi örgütsel güç kaynağına dayandığını tespit etmek.
Aylin Hanım'ın etkisi yasal (meşru) güce değil, mevzuat ve geçmiş karar bilgisine dayalı 'uzmanlık gücü'ne dayanmaktadır.
Uzmanlık gücü o kadar yüksek seviyededir ki, tavsiye verme işlevine sahip kurmay yetki, örgüt içinde fiilen doğrudan uyulması gereken bir emir-komuta yetkisi gibi işlemeye başlamıştır.

Key Concept

Yetki Devri İlkeleri (Mutlak Sorumluluk) ve Güç/Yetki Türleri (Kurmay Yetki ve Uzmanlık Gücü)
Rate this question

Topics

Yetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

More questions from this topic