Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir devlet basımevi, 2026-2027 eğitim ve öğretim yılı için planlanan 12 milyon adet ders kitabının basımını ve dağıtımını okullar açılmadan tam zamanında tamamlayarak kendisine verilen görevi başarıyla yerine getirmiştir. Ancak Sayıştay denetim raporlarında; makine arızalarından kaynaklanan duruşlar ve hatalı sipariş planlamaları nedeniyle öngörülen kâğıt ve mürekkep fire oranının %35 aşıldığı, ayrıca acil yetiştirme telaşıyla yapılan fazla mesailerin işçilik maliyetlerini bütçelenenin çok üzerine çıkardığı tespit edilmiştir. Yıl sonu mali tablolarında ise, kurumun elde ettiği faaliyet gelirlerinin katlanılan bu yüksek maliyetleri karşılayamadığı ve dönemin zararla kapatıldığı görülmüştür.
Bu metinde yer alan bilgilere göre, basımevinin performansı; verimlilik, etkinlik ve kârlılık kavramları açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Basımevi hedeflerine ulaştığı için etkin bir faaliyet yürütmüş; ancak kaynak israfı nedeniyle verimliliği düşmüş ve dönemi zararla kapattığı için kârsız bir yapı sergilemiştir.Answer
- BPlanlanan üretim miktarına tam zamanında ulaşıldığı için işletmenin verimlilik düzeyi yüksek kabul edilmeli; ancak artan maliyetler işletmenin etkinliğini kaybettiğini göstermektedir.
- CSürekli üretim sistemlerinin doğası gereği ortaya çıkan yüksek fire oranları, işletmenin etkinliğini olumsuz etkilese de verimlilik üzerinde belirleyici bir rol oynamamıştır.
- DFaaliyetin zararla sonuçlanması, finansal bir gösterge olan etkinliğin sağlanamadığını; süresinde teslimat yapılması ise üretim verimliliğinin korunduğunu ifade eder.
- EMaliyet artışları işletmenin fiziksel bir ölçütü olan kârlılığını düşürürken; belirlenen üretim kotasının tutturulması, kaynakların etkin ve verimli kullanıldığının kesin kanıtıdır.