Question

Difficulty: HardYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bir kamu sağlık kompleksinde Başhekim, tıbbi sarf malzemelerinin alımına ilişkin nihai onay yetkisini Başhekim Yardımcısına devretmiştir. Süreç içerisinde Başhekim Yardımcısı; organizasyon şemasında hiyerarşik olarak kendisine bağlı olmayan, yalnızca piyasa araştırması yapıp tavsiye niteliğinde rapor sunmakla görevli 'Stratejik Satın Alma Danışma Kurulu'nun önerdiği bir firmayı, kurul üyelerinin sektördeki derin teknik bilgi ve tecrübelerinden etkilenerek tek alım kaynağı olarak belirlemiş ve kurumu zarara uğratmıştır. Açılan idari soruşturmada Başhekim, yetkiyi usulüne uygun devrettiği için sorumluluğun kendisinde olmadığını savunmuş; Başhekim Yardımcısı ise kurulun yönlendirmesine uymak zorunda kaldığını ve asıl kusurun kurulda olduğunu ileri sürmüştür.

Yönetim ve organizasyon disiplinindeki yetki devri ilkeleri, yetki türleri ve güç kaynakları dikkate alındığında, bu vakadaki yönetsel ilişkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Başhekimin savunması "mutlak sorumluluk" ilkesine aykırıdır; Başhekim Yardımcısı ise Kurulun sahip olduğu "uzmanlık gücü"nü ve "kurmay yetkisini" hatalı biçimde bağlayıcı bir "emir-komuta yetkisi" olarak yorumlamıştır.Answer
  2. B
    Başhekim Yardımcısının Kurul üyelerinin teknik tecrübesine dayanarak karar vermesi, Kurulun hiyerarşik yapıdaki "karizmatik (özdeşleşme) güç" kullanımının bir sonucu olup yasal denetim sınırları içindedir.
  3. C
    Stratejik Satın Alma Danışma Kurulu, idari karar alma sürecine müdahil olarak elindeki "kurmay yetkiyi" fiilen "fonksiyonel yetkiye" çevirmiş ve Başhekim Yardımcısı üzerinde yasal (meşru) güç kullanmıştır.
  4. D
    Başhekim yetki devri işlemiyle birlikte astı üzerindeki "yasal (meşru) güç" unsurunu tamamen devrettiği için, zararın tazmini noktasında yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi gereği tek sorumlu Başhekim Yardımcısıdır.
  5. E
    Başhekim Yardımcısının Kurul kararlarına uyma zorunluluğu hissetmesi, Kurulun "zorlayıcı güç" kapasitesinden kaynaklanmış olup bu durum emir-komuta zincirinin doğal bir yansımasıdır.

Answer

Başhekimin sorumluluktan kaçınmasının mutlak sorumluluk ilkesine aykırı olduğunu ve Başhekim Yardımcısının kurmay birimin uzmanlık gücünü emir-komuta yetkisi gibi algıladığını ifade eden seçenek.
Vakadaki yönetsel hatalar iki temel eksende gerçekleşmiştir: Birincisi, Başhekimin yetki devriyle birlikte sorumluluktan da kurtulduğunu düşünmesi yönetim bilimindeki 'sorumluluğun devredilemezliği (mutlak sorumluluk)' ilkesine terstir. İkincisi, sadece tavsiye vermekle görevli kurmay bir organın sektör tecrübesine (uzmanlık gücü) dayanarak sunduğu raporun, Başhekim Yardımcısı tarafından hiyerarşik bir talimat (emir-komuta yetkisi) gibi algılanıp uygulanmasıdır. Doğru seçenek bu iki teorik sapmayı en hassas biçimde tespit etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Başhekimin yetki devri sonrası sorumluluk durumunu analiz etme.
Başhekim yetki devretmiş olsa da 'Mutlak Sorumluluk' ilkesi gereği nihai hesap verme yükümlülüğünden kurtulamaz. Başhekimin savunması geçersizdir.
Yönetimde yetki devredilebilir ancak üst yöneticinin sorumluluğu devredilemez.
2
Stratejik Satın Alma Danışma Kurulunun organizasyondaki yetki türünü belirleme.
Kurul doğrudan emir veremez, sadece rapor sunar; bu durum yetki türleri açısından 'Kurmay Yetki'dir.
Kurmay organlar karar alıcı değil, danışman ve yol gösterici konumundadır.
3
Kurulun Başhekim Yardımcısı üzerindeki etki kaynağını (güç türünü) belirleme.
Başhekim Yardımcısının kurulun sektördeki derin bilgi ve tecrübesinden etkilenmesi French ve Raven'ın güç tipolojisine göre 'Uzmanlık Gücü'dür.
Uzmanlık gücü, bireyin veya grubun sahip olduğu özel bilgi, beceri veya tecrübeden kaynaklanır.
4
Başhekim Yardımcısının hatasını yönetsel kavramlarla açıklama.
Başhekim Yardımcısı, Kurulun sahip olduğu kurmay yetkiyi ve uzmanlık gücünü, uymak zorunda olduğu hiyerarşik bir emir (emir-komuta yetkisi) veya yasal güç gibi yorumlayarak inisiyatif almamış ve hata yapmıştır.
Yöneticiler, kurmay birimlerin önerilerini mutlak talimat olarak değil, karar destek verisi olarak değerlendirmelidir.

Key Concept

Mutlak Sorumluluk İlkesi, Kurmay Yetki ve Uzmanlık Gücü
Rate this question