Question

Difficulty: HardVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir kamu hastanesinin merkezi sterilizasyon ünitesi, ameliyathanelerin günlük ihtiyacı olan 2.5002.500 adet cerrahi setin sterilizasyonunu zamanında tamamlamayı stratejik bir hedef olarak belirlemiştir. Ay sonu performans raporu incelendiğinde; planlanan 2.5002.500 setlik teslimatın eksiksiz ve tam zamanında gerçekleştirildiği görülmüştür. Buna karşın, sterilizasyon cihazlarının kapasite altı yüklenmesi ve personel vardiya programlamasındaki aksaklıklar sebebiyle standart sarf malzeme ve enerji tüketimi bütçelenen miktarın %45\%45 üzerine çıkmış, fazla mesai ücretleriyle birlikte birimin toplam faaliyet giderleri elde edilen ödenek gelirlerini aşmıştır.

Üretim yönetimi performans ölçütleri dikkate alındığında, bu sterilizasyon ünitesinin durumu ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Belirlenen teslimat miktarına ulaşıldığı için sistemin fiziksel verimliliği maksimize edilmiş; fakat artan maliyetler sistemin etkinliğini tamamen ortadan kaldırarak finansal zarara yol açmıştır.
  2. B
    Girdi kullanımlarındaki aşırı artış sistemin üretim kapasitesini daraltarak etkinliğini düşürmüş; teslimatların zamanında yapılması ise sadece ekonomik verimliliğin sağlandığını göstermiştir.
  3. Ünite, önceden belirlenen operasyonel hedeflerini gerçekleştirdiği için amaca uygunluk (etkinlik) sağlamış; ancak kaynak tüketimindeki israf nedeniyle fiziksel girdi-çıktı rasyosu (verimlilik) ve finansal getirisi (kârlılık) olumsuz yönde sapmıştır.Answer
  4. D
    Faaliyet giderlerinin ödenek gelirlerini aşması ünitenin teknik verimsizlikle çalıştığının kesin kanıtı olup, planlanan hedefe ulaşılması sistemin kârlılık potansiyelini artırmasına rağmen etkinliğini değiştirmemiştir.
  5. E
    Hedeflenen cerrahi set miktarının eksiksiz teslim edilmesi ünitenin kârlılık hedeflerine ulaştığını gösterirken, artan sarf malzeme kullanımı sistemin amaca ulaşma derecesinin (etkinliğinin) zayıfladığını işaret etmektedir.

Answer

Ünite, önceden belirlenen operasyonel hedeflerini gerçekleştirdiği için amaca uygunluk (etkinlik) sağlamış; ancak kaynak tüketimindeki israf nedeniyle fiziksel girdi-çıktı rasyosu (verimlilik) ve finansal getirisi (kârlılık) olumsuz yönde sapmıştır.
Üretim yönetiminde 'etkinlik' amaca ve hedeflere ulaşma derecesini, 'verimlilik' fiziksel çıktı/girdi oranını (kaynak kullanım performansını), 'kârlılık' ise finansal getiriyi (gelir-gider dengesi) ifade eder. Senaryoda 2.5002.500 setlik teslimat hedefine ulaşılması sistemin etkin olduğunu gösterir. Ancak bütçelenenden %45\%45 daha fazla kaynak (girdi) tüketilmesi sistemin verimsiz çalıştığını, giderlerin ödenek gelirlerini aşması ise kârsız (zarar edilen) bir dönem geçirildiğini kanıtlar. Doğru değerlendirme, amaca uygunluğun (etkinlik) sağlandığı fakat girdi-çıktı rasyosu (verimlilik) ile finansal getirinin (kârlılık) bozulduğudur.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki amaca ulaşma (etkinlik) durumunu analiz etme
Günlük 2.5002.500 adetlik cerrahi set sterilizasyonu hedefine eksiksiz ve zamanında ulaşılmıştır. Dolayısıyla amaca uygunluk derecesi yüksektir.
Sistemin etkinliğini ölçmek için planlanan çıktı miktarının gerçekleşme oranına bakılması gerekir.
2
Senaryodaki kaynak kullanımı (verimlilik) durumunu değerlendirme
Çıktı aynı kalmasına rağmen sarf malzeme ve enerji girdisi bütçelenenin %45\%45 üzerine çıkmış, yani fiziki çıktı/girdi rasyosu düşmüştür.
Verimliliği tespit etmek için süreçte kullanılan fiziksel girdi miktarı ile elde edilen çıktı miktarının kıyaslanması şarttır.
3
Senaryodaki finansal durumu (kârlılık) belirleme
Artan girdi maliyetleri ve fazla mesailer nedeniyle toplam faaliyet giderleri ödenek gelirlerini aşmış, birim zarara uğramıştır.
Kârlılık analizi için elde edilen finansal getirinin (gelir), katlanılan toplam maliyetlerden (gider) çıkarılması gerekir.

Key Concept

Verimlilik, Etkinlik ve Kârlılık Kavramları
Rate this question