Question

Difficulty: HardVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii (TÜRASAŞ) bünyesindeki bir fabrika, stratejik planı doğrultusunda TCDD'nin talebini karşılamak üzere yıl içinde 8080 adet yeni nesil elektrikli lokomotif üretmeyi hedeflemiştir. Yıl sonunda yapılan değerlendirmede, fabrikanın tam olarak 8080 adet lokomotifi üreterek teslimatını eksiksiz gerçekleştirdiği görülmüştür. Ancak üretim süreci incelendiğinde, tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar ve malzeme fire oranlarındaki artış nedeniyle, standart olarak belirlenen hammadde ve enerji miktarından %30\%30 daha fazla girdi tüketildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, önceden yapılan sabit fiyatlı sözleşme gereği teslim edilen lokomotiflerden elde edilen toplam satış gelirinin, artan girdi kullanımları nedeniyle katlanılan toplam maliyetin altında kaldığı raporlanmıştır.

Bu bilgilere göre, fabrikanın üretim dönemi sonundaki durumu üretim yönetimi temel kavramları açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. İşletme, belirlenen üretim hedefine ulaştığı için etkindir; ancak standarttan daha fazla girdi tükettiği için verimsizdir ve toplam gelir toplam maliyeti karşılamadığı için kârsızdır.Answer
  2. B
    Planlanan üretim adedine eksiksiz ulaşıldığı için işletme üretim sürecinde verimliliği sağlamıştır; ancak girdi maliyetlerindeki artışlar işletmenin etkinliğini düşürmüştür.
  3. C
    İşletme stratejik hedeflerini miktar bazında tam olarak gerçekleştirdiği için hem etkin hem de verimli çalışmıştır; yaşanan olumsuzluk sadece ekonomik kârlılığı etkilemiştir.
  4. D
    Satış gelirleri üretim maliyetlerinin altında kaldığı için işletme etkinsiz kabul edilir; buna karşın hedeflenen lokomotif sayısına ulaşıldığı için üretim biriminde teknik verimlilik sağlanmıştır.
  5. E
    Girdi tüketimindeki yüksek oranlı artışlar işletmenin faaliyet etkinliğini tamamen ortadan kaldırmıştır; üretim hedefinin tutturulması ise yalnızca başabaş noktasına ulaşıldığını gösterir.

Answer

İşletme, belirlenen üretim hedefine ulaştığı için etkindir; ancak standarttan daha fazla girdi tükettiği için verimsizdir ve toplam gelir toplam maliyeti karşılamadığı için kârsızdır.
Verilen senaryoda işletme planlanan 8080 adet lokomotif hedefine ulaşarak amacını gerçekleştirmiş ve etkin (effective) bir sonuç elde etmiştir. Ancak bu çıktıyı elde ederken standarttan %30\%30 daha fazla girdi tüketmesi, birim çıktı başına kullanılan girdi miktarını artırmış ve dolayısıyla verimliliği (productivity) düşürmüştür. Son olarak, sabit fiyatlı sözleşme nedeniyle elde edilen gelir katlanılan maliyetin altında kaldığından, işletme ekonomik olarak kârlılık sağlayamamıştır. Bu nedenle işletme etkin, verimsiz ve kârsızdır.

Step-by-Step Solution

1
Etkinlik durumunun analiz edilmesi
İşletme planlanan 8080 adet lokomotif üretimi hedefine ulaştığı için etkindir.
Etkinlik (Effectiveness), planlanan hedeflere veya amaçlara ulaşma derecesidir. Gerçekleşen çıktı hedeflenen çıktıya eşittir.
2
Verimlilik durumunun analiz edilmesi
Standarttan %30\%30 daha fazla hammadde ve enerji kullanıldığı için işletme verimsizdir.
Verimlilik (Productivity), elde edilen çıktı ile bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdi arasındaki orandır (Çıktı / Girdi). Çıktı sabitken girdi miktarının artması fiziksel verimliliği düşürür.
3
Kârlılık durumunun analiz edilmesi
Satış gelirleri, katlanılan toplam maliyetin altında kaldığı için işletme kârsızdır (zarar etmiştir).
Kârlılık (Profitability), elde edilen toplam gelirin toplam maliyetleri aşması durumunu ifade eder.

Key Concept

Etkinlik, verimlilik ve kârlılık kavramlarının farkları ve aralarındaki ayrım
Rate this question