Question

Difficulty: MediumÖrgütsel Stres Yönetimi

İl Sağlık Müdürlüğü koordinasyon biriminde idari ve klinik hedeflerin çakıştığı bir pozisyonda çalışan yönetici Aslı Hanım, sürekli bir zaman kısıtı algısıyla hareket etmekte ve her işi kusursuz yapma çabasıyla (A Tipi Kişilik) ön plana çıkmaktadır. Bir yandan bakanlığın acil raporlama taleplerini yetiştirmeye çalışırken, diğer yandan sahada bekleyen sağlık ekiplerinin operasyonel ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır ve bu zıt beklentiler kendisinde ciddi bir rol çatışması yaratmıştır. Selye'nin Genel Uyum Sendromu (GAS) modeline göre; ilk karşılaştığı şok durumunu atlatarak (Alarm aşaması) organizmasının tüm enerjisiyle duruma adapte olmaya çalışan (Direnç aşaması) Aslı Hanım, aradan geçen aylar sonrasında stres kaynağının ortadan kalkmaması sebebiyle baş ağrıları, uykusuzluk ve karar almada zorluk gibi belirtiler göstermeye başlamıştır (Tükenme aşaması).

Bu senaryoda, Aslı Hanım'ın içinde bulunduğu durumu sürdürülebilir bir şekilde çözebilmek için uygulanması gereken en uygun 'örgütsel' stres yönetimi stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Birimdeki görev dağılımının ve iş tasarımının yeniden yapılarak, çalışanın maruz kaldığı rol çatışmasını ortadan kaldıracak net iş tanımlarının oluşturulmasıAnswer
  2. B
    Bireysel bir strateji olan zaman yönetimi eğitimlerine ağırlık verilerek çalışanın B tipi kişiliğin rahatlığını benimsemesi ve böylece kuruma olan devamlılık bağlılığının artacağının varsayılması
  3. C
    Yapısal bir iyileştirme yerine, çalışanın sahadaki ekiplerin taleplerini göz ardı edip sadece üst makamların taleplerine 'uyma' tarzı bir çatışma çözümü benimsemesi
  4. D
    İş süreçlerinin iyileştirilmesi yerine, işin ne olduğuna dair detayları içeren iş tanımı ile personelin taşıması gereken nitelikleri ifade eden iş gereklerinin birbirine karıştırıldığı hatalı bir personel planlaması yapılması
  5. E
    A Tipi kişiliğin getirdiği tükenmişliği maskelemek için, değerlendiricilerin 'hale etkisi' yanılgısını kullanarak çalışanın tek bir olumlu özelliğinden yola çıkıp genel performansını yüksek değerlendirmesi

Answer

Birimdeki görev dağılımının ve iş tasarımının yeniden yapılarak, çalışanın maruz kaldığı rol çatışmasını ortadan kaldıracak net iş tanımlarının oluşturulması
Doğru yanıt, sorunun temelindeki stres kaynağına (rol çatışmasına) doğrudan ve kurumsal bir müdahale getiren iş tasarımı seçeneğidir. Örgütsel stres yönetiminde, personelin birbiriyle çelişen beklentiler arasında kalmaması (rol çatışması yaşamaması) için iş tanımlarının, yetki ve sorumluluk sınırlarının netleştirilmesi gerekir. Bu yaklaşım kalıcı, yapısal ve 'örgütsel' bir çözüm sunar.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki stres kaynağını (stresörü) ve bireysel özellikleri analiz etmek
Stres kaynağı 'rol çatışması' (zıt beklentiler), bireysel yatkınlık ise rekabetçi ve aceleci 'A Tipi Kişilik' olarak belirlenmiştir.
Sorunun kök nedenini anlamadan doğru müdahaleyi seçmek mümkün değildir.
2
Bireyin Selye'nin GAS modelindeki mevcut aşamasını değerlendirmek
Çalışan, başlangıçtaki şok (alarm) ve savunma evresini (direnç) geçmiş, artık kaynaklarının tükendiği 'tükenme aşamasına' gelmiştir.
Tükenme aşamasındaki bir birey için yüzeysel veya yalnızca bireysel taktikler (zaman yönetimi gibi) yeterli olmaz; yapısal değişiklik gerekir.
3
Seçenekler arasından 'örgütsel (kurumsal)' nitelikteki doğru müdahaleyi seçmek
Zaman yönetimi veya kişisel çatışma stilleri 'bireysel' müdahalelerdir. Rol çatışmasını çözecek kalıcı 'örgütsel' müdahale, iş tasarımı ve iş tanımlarının yenilenmesidir.
Soru kökünde açıkça 'örgütsel' stres yönetimi stratejisi istenmektedir.

Key Concept

Örgütsel Stres Kaynakları (Rol Çatışması) ve Kurumsal Başa Çıkma Stratejileri
Rate this question