Question

Difficulty: HardYetki, Güç Türleri ve Yetki Devri

Bir büyükşehir belediyesinde Genel Sekreter, vizyoner bir 'Akıllı Kavşak' projesinin yürütülmesi için Ulaşım Planlama biriminde görevli, trafik simülasyonları konusunda doktora yapmış bir mühendisi 'Proje Koordinatörü' olarak görevlendirmiştir. Mühendis, proje kapsamında Fen İşleri ve Bilgi İşlem daire başkanlıklarından acil teknik veriler talep etmiş; ancak bu birimler üzerinde herhangi bir hiyerarşik amirliği veya bağlayıcı talimat verme hakkı resmi olarak tanımlanmadığı için talepleri dikkate alınmamıştır. Proje takviminin gerisinde kalınması üzerine Genel Sekreter, mühendisi makamına çağırarak 'Koordinasyon görevini tamamen sana devretmiştim, işlerin aksamasının ve bu başarısızlığın tek sorumlusu sensin.' diyerek kendisine yazılı uyarı cezası vermiştir.

Buna göre, yaşanan süreçle ilgili yetki devri ilkeleri ve güç kaynakları bağlamında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mühendisin projede diğer birimler üzerinde kurmay yetkiye sahip kılınması tam bir yetki devridir; bu yetkisini kullanarak zorlayıcı güç uygulamadığı için başarısızlıktan bizzat sorumludur.
  2. Mühendisin diğer birimleri harekete geçirecek yasal (meşru) gücünün bulunmaması 'yetki ve sorumluluk denkliği' ilkesini, Genel Sekreterin tüm faturayı mühendise kesmesi ise 'sorumluluğun mutlaklığı' ilkesini ihlal etmiştir.Answer
  3. C
    Genel Sekreterin koordinatör atamasıyla mühendise fonksiyonel yetki devrettiği kabul edilir ve mühendisin uzmanlık gücü, emir-komuta zincirinde doğrudan yaptırım uygulaması için yeterlidir.
  4. D
    Yaşanan tıkanıklık, mühendisin karizmatik (özdeşleşme) gücünü etkin kullanamamasından kaynaklanmış olup, Genel Sekreterin cezalandırma eylemi yasal gücün değil, tamamen uzmanlık gücünün bir sonucudur.
  5. E
    Genel Sekreter, yetki devri sürecinde 'istisnalarla yönetim' ilkesine uygun davranmış ancak mühendis, sahip olduğu ödüllendirme gücünü diğer departmanlar üzerinde zamanında kullanmamıştır.

Answer

Doğru seçenek, mühendisin yasal gücünün olmamasının yetki ve sorumluluk denkliği ilkesini, Genel Sekreterin ise tüm sorumluluğu astına yüklemesinin sorumluluğun mutlaklığı ilkesini ihlal ettiğini belirten ifadedir.
Vakada iki temel yönetim hatası vurgulanmaktadır: Birincisi, mühendise büyük bir sorumluluk yüklenmiş ancak işi yapması için gereken yasal otorite (meşru güç) verilmemiştir; bu durum 'yetki ve sorumluluk denkliği' ilkesine aykırıdır. İkincisi, Genel Sekreter yetkisini devretmiş olsa dahi yöneticilikten doğan hesap verme yükümlülüğünü (nihai sorumluluğu) astına yıkamaz; bu da 'sorumluluğun mutlaklığı' ilkesinin açık bir ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki güç (power) türlerini analiz etme
Mühendisin doktora yapmış olması 'uzmanlık gücü'ne sahip olduğunu gösterir. Ancak diğer birimlere emir verme hakkı olmaması, 'yasal (meşru) gücünün' eksik olduğunu ortaya koyar.
Sorunun çözümünde ilk adım, yöneticinin sahip olduğu ve eksik olan örgütsel güç kaynaklarını doğru tanımlamaktır.
2
Yetki devrinin temel ilkelerini vakayla eşleştirme
Mühendise proje sorumluluğu verilmiş ancak işi yaptıracak yetki verilmemiştir (Yetki ve Sorumluluğun Denkliği ilkesi ihlali).
Organizasyonlarda bir görev için sorumluluk yüklenen kişiye, o görevi ifa edebilmesi için eşdeğer düzeyde yetki de verilmelidir.
3
Üst yöneticinin (Genel Sekreter) tutumunu teorik olarak değerlendirme
Genel Sekreter görev devri yapsa bile, projenin başarısızlığından doğan nihai sorumluluğu üzerinden atamaz (Sorumluluğun Mutlaklığı ilkesi ihlali).
Yetki devredilebilir ancak sorumluluk devredilemez kuralı, klasik yönetim kuramının en katı ilkelerinden biridir.

Key Concept

Yetki Devri İlkeleri ve French/Raven Güç Kaynakları
Rate this question