Rekabete Dayalı Fiyatlandırma

5 questions

Question 1Question

Endüstriyel temizlik malzemeleri üreten bir işletme, standart yüzey temizleyici ürünlerinin fiyatını belirlerken kendi üretim maliyetlerinden ziyade, doğrudan sektördeki pazar liderinin ve diğer büyük rakiplerin etiket fiyatlarını referans almaktadır. Öte yandan, büyük hastane zincirlerinin yıllık temizlik malzemesi alımları için açtığı duyurularda ise, rakiplerinin sunacağı muhtemel rakamları tahmin edip buna göre bir fiyat belirleyerek kendi teklifini gizli bir dosya hâlinde satın alma komisyonuna iletmektedir.

Buna göre, işletmenin standart ürünlerinde ve kurumsal tedarik süreçlerinde sırasıyla uyguladığı fiyatlandırma stratejileri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cari piyasa fiyatlandırması – Kapalı teklif fiyatlandırması

Answer

Cari piyasa fiyatlandırması – Kapalı teklif fiyatlandırması
Soruda verilen birinci durumda işletme fiyatını, maliyetlerine veya talebe göre değil, mevcut pazar liderinin ve rakiplerin fiyatlarına göre belirlemektedir. Literatürde bu duruma 'cari piyasa (rayiç) fiyatlandırması' denir. İkinci durumda ise kurumsal alımlar için rakiplerin ne fiyat vereceğini öngörmeye çalışarak oluşturulan gizli teklif süreci anlatılmıştır; bu da rekabete dayalı bir diğer yöntem olan 'kapalı teklif (ihale) fiyatlandırması'dır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki ilk durumu (standart ürünlerin fiyatlandırması) analiz et.
İşletmenin kendi maliyetlerinden ziyade sektördeki rakiplerin etiket fiyatlarını referans aldığı belirlenir. Bu yaklaşım rekabete dayalı fiyatlandırma yöntemlerinden 'cari piyasa (rayiç bedel) fiyatlandırması'dır.
Mevcut piyasa fiyatının temel alınması cari piyasa kavramını işaret eder.
2
Senaryodaki ikinci durumu (kurumsal tedarik alımları) analiz et.
Hastanelerin açtığı toplu alımlarda rakiplerin vereceği tekliflerin tahmin edilip gizli bir dosya hâlinde fiyat sunulduğu görülür. Bu yöntem rekabete dayalı fiyatlandırma altında incelenen 'kapalı teklif (ihale/zarf) fiyatlandırması'dır.
Rakiplerin maliyetlerinden ziyade onların muhtemel davranışlarına ve tekliflerine göre kapalı usulde fiyat belirleme spesifik olarak bu kavramla açıklanır.
3
Elde edilen iki kavramı seçeneklerle eşleştir.
Doğru eşleştirmenin 'Cari piyasa fiyatlandırması – Kapalı teklif fiyatlandırması' olduğu sonucuna ulaşılır.
Senaryodaki ardışık iki durum sırasıyla bu iki rekabete dayalı kavramı tanımlamaktadır.

Key Concept

Rekabete Dayalı Fiyatlandırma Stratejileri (Cari Piyasa ve Kapalı Teklif)
Question 2Question

Bir teknoloji firması, ürettiği standart aksesuarların perakende satış fiyatını belirlerken maliyet kalemlerinden veya tüketici talebinden ziyade sektördeki lider rakiplerinin fiyatlarını incelemiş ve piyasadaki geçerli fiyat seviyesini aynen benimsemiştir. Öte yandan aynı firma, bir kamu kurumunun açtığı toplu bilgisayar alım ihalesine katılırken kendi maliyetlerinden ziyade diğer firmaların sunacağı teklifleri tahmin etmeye odaklanmış ve ihaleyi kazanabilmek için rakiplerinin öngörülen tekliflerine göre bir fiyat dosyası hazırlamıştır.

Buna göre firmanın perakende satışlarda ve ihale sürecinde sırasıyla uyguladığı fiyatlandırma yöntemleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Cari piyasa fiyatlandırması – Kapalı zarf usulü fiyatlandırma

Answer

Doğru cevap, perakende satışlarda piyasa fiyatının benimsendiğini gösteren 'cari piyasa fiyatlandırması' ile ihale sürecinde rakiplerin tekliflerine odaklanıldığını gösteren 'kapalı zarf usulü fiyatlandırma' eşleştirmesidir.
Parçada verilen ilk durumda işletme maliyet veya tüketici talebini değil, piyasadaki geçerli rakip fiyatlarını temel almıştır; bu durum 'cari piyasa fiyatlandırması'dır. İkinci durumda ise bir kamu ihalesinde rakiplerin sunacağı teklifler öngörülerek fiyat dosyası hazırlanmıştır; bu da rekabete dayalı bir diğer yaklaşım olan 'kapalı zarf usulü fiyatlandırma'nın tanımıdır.

Step-by-Step Solution

1
Perakende satış senaryosunu analiz etme
Firma maliyet veya talebi değil, sadece rakiplerin fiyatını baz alarak piyasadaki genel fiyat seviyesini aynen benimsemiştir.
Bu durum doğrudan 'cari piyasa fiyatlandırması' tanımıdır.
2
İhale senaryosunu analiz etme
Firma, toplu alım ihalesinde kendi maliyetlerinden bağımsız olarak diğer firmaların vereceği teklifleri tahmin etmeye odaklanmıştır.
İhalelerde rakiplerin tekliflerini tahmin ederek fiyat belirleme yöntemi 'kapalı zarf usulü fiyatlandırma'dır.
3
Seçenekleri eşleştirme
İlk senaryo Cari Piyasa, ikinci senaryo Kapalı Zarf usulü fiyatlandırmasıdır.
Sırasıyla sorulduğu için bu sıralamaya uygun seçenek belirlenir.

Key Concept

Rekabete Dayalı Fiyatlandırma Stratejileri
Question 3Question

Oligopolistik özellikler gösteren ticari araç lastiği pazarında faaliyet gösteren bir üretici firma, ana hammaddelerden olan sentetik kauçuk fiyatlarında yüzde 30'luk beklenmedik bir artışla karşılaşmıştır. Ancak pazar lideri konumundaki küresel rakibinin liste fiyatlarında herhangi bir değişikliğe gitmemesi üzerine, üretici firma da kâr marjının daralmasını göze alarak mevcut satış fiyatlarını (cari piyasa fiyatını) sabit tutma kararı almıştır. Diğer taraftan aynı üretici firma, uluslararası bir lojistik devinin yıllık filo yenileme sözleşmesi için açtığı kapalı teklif toplama sürecine katılırken; kendi üretim maliyeti tabanından veya alıcının algıladığı değerden ziyade, masadaki diğer lastik üreticilerinin olası teklif davranışlarını ve geçmiş kâr beklentilerini istatistiksel olarak modelleyen bir 'beklenen değer' yaklaşımıyla nihai fiyatını belirlemiştir.

Buna göre üretici firmanın; genel pazarda maliyet artışını liste fiyatlarına yansıtmamasının ana stratejik gerekçesi ve lojistik şirketinin sözleşme alımında benimsediği rekabete dayalı fiyatlandırma yöntemi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Oligopolistik yapıda yıkıcı fiyat savaşlarından kaçınarak sektörel istikrarı korumak / Kapalı zarf usulü

Answer

Doğru seçenek, firmanın genel pazardaki tutumunun oligopolistik fiyat savaşlarından kaçınmak amacıyla yapıldığını ve sözleşme ihalesindeki yaklaşımının kapalı zarf usulü olduğunu belirten seçenektir.
Doğru seçenekte sunulan önerme olayla tamamen örtüşmektedir. Oligopol piyasalarda (örneğin lastik, çimento, akaryakıt) ürünler büyük oranda homojen veya standart olduğundan, liderin fiyatına uyum göstermek (cari piyasa fiyatı) fiyat savaşlarından kaçınmanın ve statükoyu korumanın temel yoludur. Firma maliyeti artsa bile bu yüzden fiyatı sabit tutar. İkinci durumda ise, doğrudan ihalelerde (sözleşme tekliflerinde) kullanılan ve tamamen rakiplerin beklenen davranışlarına dayalı olarak teklif hazırlamayı gerektiren yöntem 'kapalı zarf usulü' rekabetçi fiyatlandırmadır.

Step-by-Step Solution

1
Genel pazardaki fiyatlandırma davranışının (maliyet artışına rağmen lideri takip ederek fiyatı değiştirmeme) stratejik nedenini analiz et.
Oligopol pazarlarda (az sayıda satıcı) bir firmanın fiyat artırması diğerlerince takip edilmezse firma büyük pazar payı kaybeder; fiyat düşürmesi ise yıkıcı fiyat savaşlarına yol açar. Bu nedenle liderin fiyatına uyulur (Cari piyasa fiyatlandırması). Temel amaç sektörel istikrarı korumak ve fiyat savaşını önlemektir.
Maliyet artışına rağmen fiyatın sabit kalmasının rasyonel açıklaması oligopolistik pazar yapısının getirdiği kısıtlardır.
2
Sözleşme alım (ihale) sürecindeki fiyatlandırma yönteminin adını metindeki ipuçlarından tespit et.
Firmanın kendi maliyetini veya müşteri değerini değil, 'masadaki diğer üreticilerin olası tekliflerini' temel alan istatistiksel beklenen değer yaklaşımı kullanması, rekabete dayalı fiyatlandırma altındaki 'Kapalı zarf usulü (Sealed-bid)' fiyatlandırmadır.
Kapalı zarf usulünde amaç, ihale şartnamesine uygun olarak kârı optimize ederken, aynı zamanda ihaleyi kazanabilmek için rakiplerin vereceği tekliflerin istatistiksel tahmini üzerinden en uygun rakamı belirlemektir.
3
Elde edilen iki kavramsal bulguyu seçeneklerle eşleştir.
Bulunan gerekçe ve yöntem, yıkıcı fiyat savaşlarından kaçınma ve kapalı zarf usulünü bir arada sunan seçenekte yer almaktadır.
Diğer seçenekler maliyet, değer veya pazara giriş stratejileriyle ilgili kavram yanılgılarını içermektedir.

Key Concept

Rekabete Dayalı Fiyatlandırma (Cari Piyasa ve Kapalı Zarf Usulü)
Question 4Question

Bir kamu kurumunun açtığı teknoloji altyapısı ihalesine hazırlanan Alfa A.Ş., sunacağı hizmetin birim maliyetini hesaplamış olmasına rağmen, fiyat teklifini kendi maliyetlerinden ziyade ihaleye girecek diğer rakip firmaların vereceğini tahmin ettiği teklif tutarlarına göre belirlemiştir. Öte yandan, standart ofis kağıdı üreten Beta A.Ş. ise ürünlerinde herhangi bir farklılaştırma yapamadığı için fiyatlarını rekabetin yoğun olduğu piyasadaki genel geçerli fiyat seviyesine (pazar liderinin belirlediği seviyeye) eşitlemiştir.

Pazarlama yönetimi ilkelerine göre, Alfa A.Ş. ve Beta A.Ş.'nin uyguladığı rekabete dayalı fiyatlandırma yöntemleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kapalı Zarf Usulü Fiyatlandırma / Cari Piyasa Fiyatlandırması

Answer

Kapalı Zarf Usulü Fiyatlandırma / Cari Piyasa Fiyatlandırması
Alfa A.Ş.'nin girdiği ihalede tamamen rakiplerin olası tekliflerine odaklanarak fiyat vermesi rekabete dayalı fiyatlandırma türlerinden 'Kapalı Zarf Usulü Fiyatlandırma'dır. Beta A.Ş.'nin ise oligopol veya tam rekabete yakın özellikler gösteren standart ürün pazarında (örneğin ofis kağıdı) fiyatlarını piyasanın genel geçerli fiyat düzeyine endekslemesi 'Cari Piyasa Fiyatlandırması'dır.

Step-by-Step Solution

1
Alfa A.Ş.'nin fiyatlandırma davranışını analiz etme
Fiyatın, kendi maliyetlerinden ziyade doğrudan rakiplerin vereceği tahmin edilen ihale teklif tutarlarına dayandırıldığı tespit edildi.
Bu durum literatürde rakiplerin olası eylemlerini (tekliflerini) tahmin etmeye dayanan 'Kapalı Zarf Usulü Fiyatlandırma'nın (Sealed-bid pricing) temel tanımıdır.
2
Beta A.Ş.'nin fiyatlandırma davranışını analiz etme
Standart bir üründe farklılaştırma yapılamadığı için piyasadaki liderin veya genel pazarın fiyatının aynen kabul edildiği tespit edildi.
Mevcut geçerli fiyatı baz alma ve fiyat rekabetinden kaçınarak sektöre (cari piyasaya) uyum sağlama durumu 'Cari Piyasa Fiyatlandırması' (Going-rate pricing) olarak adlandırılır.
3
Bulguları birleştirerek eşleştirme yapma
Alfa A.Ş. için Kapalı Zarf Usulü, Beta A.Ş. için Cari Piyasa Fiyatlandırması stratejileri eşleştirilir.
Soru kökündeki sıraya uygun olarak rekabete dayalı bu iki alt strateji seçeneklerde aranır.

Key Concept

Rekabete Dayalı Fiyatlandırma Stratejileri (Cari Piyasa ve Kapalı Zarf)
Estimated Time:1m 15s
Question 5Question

Hızlı tüketim ürünleri sektöründe zeytinyağı üreten Omega A.Ş., ürünlerini fiziksel olarak diğer markalardan farklılaştırmanın zor olduğu rekabetçi bir pazarda faaliyet göstermektedir. İşletme, perakende satış kanalında kendi birim üretim maliyetlerini veya hedef kârını temel almak yerine, olası bir fiyat savaşını tetiklememek adına pazar liderlerinin oluşturduğu geçerli fiyat seviyesini aynen uygulamaktadır. Eş zamanlı olarak şirket, büyük zincir marketlerin kendi markalarıyla (private label) raflara koymak üzere açtığı toplu alım ihalelerinde, sadece diğer tedarikçilerin sunacağını tahmin ettiği teklif tutarlarına odaklanmakta ve kazanma olasılığını maksimize edecek şekilde bu beklentilere göre bir fiyat kurgulamaktadır.

Buna göre Omega A.Ş.'nin uyguladığı fiyatlandırma politikalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Perakende satışlarda ürün farklılaştırmasının zorluğu işletmeyi 'cari piyasa fiyatlandırmasına' yöneltirken, ihale süreçlerinde rakiplerin olası hamlelerini merkeze alan 'kapalı zarf (teklif usulü) fiyatlandırma' benimsenmiştir.

Answer

İşletmenin perakende satışlarda piyasa ortalamasına uyması 'cari piyasa fiyatlandırması', ihalelerde rakiplerin tekliflerini tahmin etmesi ise 'kapalı zarf (teklif usulü) fiyatlandırması'dır.
Verilen senaryoda işletmenin iki farklı rekabete dayalı fiyatlandırma türünü uyguladığı açıkça görülmektedir. Perakende pazardaki ürün homojen (farklılaştırılamaz) olduğu için fiyat savaşlarından kaçınmak adına sektör liderlerinin belirlediği fiyat benimsenmiştir; bu yaklaşım akademik olarak 'cari piyasa (geçerli fiyat) fiyatlandırması' olarak adlandırılır. İkinci durumda ise B2B (işletmeden işletmeye) pazarındaki ihalelerde rakiplerin olası hamleleri öngörülerek teklif verilmekte olup, bu yöntem 'kapalı zarf (teklif usulü) fiyatlandırma'dır. Doğru olan ifade her iki stratejiyi de kavramsal olarak eksiksiz açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Perakende pazar senaryosunun analizi
İşletmenin farklılaştırılamayan üründe, maliyeti ikinci plana atıp pazar liderlerinin geçerli fiyatını aynen uygulaması cari piyasa fiyatlandırmasıdır.
Homojen (farklılaştırılamayan) oligopol pazarlarda fiyat savaşlarından kaçınmak için rekabete dayalı bu strateji seçilir.
2
İhale pazarı senaryosunun analizi
İşletmenin toplu alım ihalelerinde kazanma şansını artırmak için diğer tedarikçilerin tahmini tekliflerine odaklanması kapalı zarf fiyatlandırmasıdır.
Alıcıların teklif usulü çalıştığı durumlarda fiyat, firmanın kendi maliyetinden çok rakip davranışlarının öngörülmesine dayanır.
3
Seçeneklerin değerlendirilmesi
Her iki durumu (cari piyasa ve kapalı zarf) doğru tanımlayan ve stratejik nedenini doğru açıklayan ifade tespit edilir.
Soruda istenen çıkarım, fiyatlandırma stratejilerinin doğru sınıflandırılmasına dayanmaktadır.

Key Concept

Rekabete Dayalı Fiyatlandırma Yöntemleri (Cari Piyasa ve Kapalı Zarf)
Rekabete Dayalı Fiyatlandırma Practice Questions — KPSS İşletme | Examkin