Question

Difficulty: HardOrantılı Dağıtım (Proportional Allocation)

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), lise öğrencilerinin haftalık ortalama kitap okuma sürelerini tahmin etmek amacıyla tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle bir araştırma planlamaktadır. Liseler, okul türlerine göre üç tabakaya ayrılmıştır. Tabakalara ait kitledeki öğrenci sayıları (NhN_h) ve önceki pilot çalışmadan elde edilen standart sapma (ShS_h) değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

TabakaOkul TürüKitle Hacmi (NhN_h)Standart Sapma (ShS_h)
1Anadolu Lisesi50002
2Mesleki Lise30004
3Fen Lisesi20004

Araştırma için toplam örneklem hacmi n=600n = 600 öğrenci olarak belirlenmiştir.

Araştırmacı, her bir tabakadan seçilecek örneklem hacmini belirlerken orantılı dağıtım (proportional allocation) yöntemini kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, sırasıyla 1., 2. ve 3. tabakalardan seçilmesi gereken örneklem hacimleri (n1,n2,n3n_1, n_2, n_3) aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    200, 240, 160200, \ 240, \ 160
  2. B
    400, 120, 80400, \ 120, \ 80
  3. 300, 180, 120300, \ 180, \ 120Answer
  4. D
    120, 240, 240120, \ 240, \ 240
  5. E
    200, 200, 200200, \ 200, \ 200

Answer

Orantılı dağıtımda örneklem hacimleri, her tabakanın kitledeki ağırlığı (Wh=Nh/NW_h = N_h/N) kullanılarak sırasıyla 300, 180 ve 120 olarak hesaplanır.
Orantılı dağıtım yönteminde, her bir tabakadan alınacak örneklem hacmi (nhn_h), sadece o tabakanın kitledeki ağırlığı (Wh=Nh/NW_h = N_h/N) dikkate alınarak belirlenir. Toplam kitle hacmi N=10000N = 10000'dir. Birinci tabaka için n1=600×(5000/10000)=300n_1 = 600 \times (5000 / 10000) = 300, ikinci tabaka için n2=600×(3000/10000)=180n_2 = 600 \times (3000 / 10000) = 180 ve üçüncü tabaka için n3=600×(2000/10000)=120n_3 = 600 \times (2000 / 10000) = 120 olarak bulunur. Soru metninde verilen standart sapma (ShS_h) değerleri, orantılı dağıtımda kullanılmaz; bu değerler Neyman veya optimum dağıtım yöntemleri sorulduğunda gereklidir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam kitle büyüklüğünü (NN) hesapla.
N=5000+3000+2000=10000N = 5000 + 3000 + 2000 = 10000
Orantılı dağıtımda her tabakanın kitle içindeki ağırlığını bulmak için toplam kitle büyüklüğüne (NN) ihtiyaç vardır.
2
Birinci tabaka (Anadolu Lisesi) için örneklem hacmini hesapla.
n1=600×500010000=600×0.50=300n_1 = 600 \times \frac{5000}{10000} = 600 \times 0.50 = 300
Toplam örneklem hacmi (nn), birinci tabakanın ağırlığı (W1W_1) ile çarpılır.
3
İkinci tabaka (Mesleki Lise) için örneklem hacmini hesapla.
n2=600×300010000=600×0.30=180n_2 = 600 \times \frac{3000}{10000} = 600 \times 0.30 = 180
Toplam örneklem hacmi, ikinci tabakanın ağırlığı (W2W_2) ile çarpılır.
4
Üçüncü tabaka (Fen Lisesi) için örneklem hacmini hesapla.
n3=600×200010000=600×0.20=120n_3 = 600 \times \frac{2000}{10000} = 600 \times 0.20 = 120
Toplam örneklem hacmi, üçüncü tabakanın ağırlığı (W3W_3) ile çarpılır.

Key Concept

Tabakalı örneklemede orantılı dağıtım (Proportional Allocation) yöntemi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question