Question

Difficulty: MediumSabitli Rassal Yürüyüş Modeli

Bir zaman serisinin Yt=3+Yt1+ϵtY_t = 3 + Y_{t-1} + \epsilon_t şeklinde ifade edilen sabitli rassal yürüyüş (random walk with drift) modeline uygun olduğu bilinmektedir. Burada ϵtWN(0,9)\epsilon_t \sim WN(0, 9) bir beyaz gürültü süreci ve serinin başlangıç değeri Y0=10Y_0 = 10 olarak verilmiştir.

Buna göre, bu serinin 5. dönemdeki (t=5t=5) beklenen değeri ve varyansı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 25 ve 45Answer
  2. B
    13 ve 9
  3. C
    25 ve 9
  4. D
    15 ve 45
  5. E
    25 ve 225

Answer

Serinin 5. dönemdeki beklenen değeri 25, varyansı ise 45'tir.
Sabitli rassal yürüyüş modelinde E(Yt)=Y0+tδE(Y_t) = Y_0 + t\delta ve Var(Yt)=tσ2Var(Y_t) = t\sigma^2 eşitlikleri geçerlidir. Verilen Y0=10Y_0=10, δ=3\delta=3, σ2=9\sigma^2=9 ve t=5t=5 değerleri formülde yerine yazıldığında beklenen değer 25, varyans ise 45 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Sabitli rassal yürüyüş modelinin genel çözüm ifadesini belirleme.
Yt=Y0+tδ+i=1tϵiY_t = Y_0 + t\delta + \sum_{i=1}^t \epsilon_i
Sürecin tt anındaki değerini başlangıç koşulları ve şoklar cinsinden ifade etmek için gereklidir.
2
Beklenen değer formülünü uygulama.
E(Yt)=Y0+tδ=10+5×3=25E(Y_t) = Y_0 + t\delta = 10 + 5 \times 3 = 25
Hata terimlerinin beklenen değeri sıfır olduğu için serinin ortalama seyri başlangıç değeri ve birikimli sürüklenme (drift) toplamıdır.
3
Varyans formülünü uygulama.
Var(Yt)=tσ2=5×9=45Var(Y_t) = t\sigma^2 = 5 \times 9 = 45
Hata terimleri bağımsız ve özdeş dağıldığı için varyans, zaman geçtikçe hata varyanslarının toplamı kadar artar.

Key Concept

Sabitli rassal yürüyüş modellerinde hem beklenen değer hem de varyans zamanın (tt) bir fonksiyonudur ve süreç durağan değildir.
Rate this question