Question

Difficulty: MediumLatin Karesi Deney Tasarımı

Bir kamu kurumunda 4 farklı arşivleme yazılımının (A, B, C, D) işlem süreleri karşılaştırılmak istenmektedir. Yazılım performansının; memurların kıdem yılı (4 farklı seviye) ve gün içindeki çalışma periyotları (4 farklı zaman dilimi) gibi iki farklı dışsal kaynaktan etkilendiği bilinmektedir. Bu iki değişkenin etkisini kontrol altında tutarak yazılımları test etmek amacıyla Latin Karesi Deney Tasarımı uygulanmasına karar verilmiştir. Bu deney tasarımı sonucunda elde edilecek varyans analizi (ANOVA) tablosunda hata (artık) kaynağının serbestlik derecesi kaçtır?

  1. A
    3
  2. 6Answer
  3. C
    9
  4. D
    12
  5. E
    15

Answer

Latin Karesi Deney Tasarımı'nda hata serbestlik derecesi 6 olarak hesaplanır.
Latin Karesi Deney Tasarımı'nda nn adet muamele, nn adet satır bloğu ve nn adet sütun bloğu bulunur. Toplam gözlem sayısı n2n^2 olduğu için toplam serbestlik derecesi n21=15n^2-1=15'dir. Satır, sütun ve muamelelerin her birinin serbestlik derecesi n1=3n-1=3'tür. Hata serbestlik derecesi ise (n1)(n2)=3×2=6(n-1)(n-2) = 3 \times 2 = 6 formülü ile bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Deneydeki 'n' parametresini belirleme
n=4n = 4
Soruda 4 farklı yazılım (muamele), 4 kıdem seviyesi (satır bloğu) ve 4 çalışma periyodu (sütun bloğu) verildiği için n=4n=4 olarak belirlenir.
2
Hata serbestlik derecesi formülünü uygulama
sdhata=(41)×(42)=3×2=6sd_{hata} = (4-1) \times (4-2) = 3 \times 2 = 6
Latin Karesi Deney Tasarımı'nda hata serbestlik derecesi (n1)(n2)(n-1)(n-2) formülü ile hesaplanır.
3
Sonucu doğrulama
sdtoplam=15sd_{toplam} = 15, sdsatir=3sd_{satir}=3, sdsutun=3sd_{sutun}=3, sdmuamele=3sd_{muamele}=3. 15(3+3+3)=615 - (3+3+3) = 6
Toplam serbestlik derecesinden (n21n^2-1) diğer kaynakların serbestlik dereceleri çıkarıldığında kalan pay hataya aittir.

Key Concept

Latin Karesi Deney Tasarımı'nda Serbestlik Derecesi Hesaplamaları

Practice More

Latin karesinde nn değeri arttıkça hata serbestlik derecesinin nasıl hızla arttığını gözlemlemek için n=5n=5 durumunu hesaplayınız.

Alternative Method

Toplam serbestlik derecesi olan n21=15n^2-1=15 değerinden, kontrol edilen üç faktörün (satır, sütun, muamele) serbestlik dereceleri toplamı olan 3×(n1)=93 \times (n-1) = 9 çıkarılarak da 159=615-9=6 sonucuna ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question