Examkin

Question

Difficulty: HardAçımlayıcı (AFA) ve Doğrulayıcı (DFA) Faktör Analizi

Bir kamu kurumunun İstatistik ve Veri Analizi Dairesi, kurum içi performans değerlendirme sisteminin yapısal özelliklerini incelemektedir. İlgili veri seti üzerinde faktör yapısının keşfedilmesi ve ardından teorik bir modelin test edilmesi aşamalarında çok değişkenli istatistiksel analizlere başvurulacaktır.

Buna göre, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin temel varsayımları, uygulanan algoritmalar ve değerlendirme kriterleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    AFA, temel amacı toplam varyansı açıklamak olduğu için hata varyansını analize dahil etmeden bileşenler türetirken; DFA, faktör çıkarma yöntemleriyle elde edilen bu bileşenlerin KMO ve Bartlett testleri ile genel yapısal uyumunu doğrular.
  2. B
    Hem AFA hem de DFA süreçlerinde, gizil değişkenler arasındaki korelasyonun sıfır olduğu varsayıldığında Varimax gibi eğik döndürme yöntemleri tercih edilerek faktör yükleri maksimize edilir.
  3. AFA'da elde edilen faktör yapısını daha yorumlanabilir kılmak için dik veya eğik döndürme yöntemleri kullanılırken; DFA'da değişkenlerin hangi faktörler altında yer alacağı teorik olarak kısıtlandığı için döndürmeye başvurulmaz ve modelin veriye uygunluğu RMSEA ve CFI gibi uyum iyiliği indeksleri ile test edilir.Answer
  4. D
    DFA uygulamasında oluşturulan teorik modelin geçerliğini kanıtlamak için öncelikle KMO değerinin 0.500.50'nin altında ve Bartlett Küresellik Testinin anlamsız (p>0.05p > 0.05) çıkması beklenir.
  5. E
    AFA'da her bir gözlenen değişkenin yalnızca tek bir faktöre yük vermesi temel bir matematiksel varsayım iken; DFA'da En Çok Olabilirlik yöntemiyle tüm değişkenlerin tüm gizil faktörlere serbestçe yük vermesine izin verilir.

Answer

AFA'da döndürme yöntemleri kullanılırken, DFA'da teorik kısıtlamalar nedeniyle döndürme yapılmaz ve model uyumu RMSEA, CFI gibi indekslerle değerlendirilir.
Doğru ifadede AFA ve DFA'nın yapısal farkları eksiksiz özetlenmiştir. AFA, serbest yüklemeler nedeniyle elde edilen karmaşık matrisi basitleştirmek için döndürme (dik veya eğik) yöntemlerini kullanır. DFA ise kısıtlanmış bir teorik model üzerinden çalıştığından döndürmeye ihtiyaç duymaz ve doğrulama işlemini RMSEA, CFI, TLI gibi uyum iyiliği indeksleriyle gerçekleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki AFA ve DFA algoritmalarına ilişkin teorik kısıtlamaların incelenmesi.
AFA'nın doğası gereği tüm değişkenler tüm faktörlere serbestçe yük verir. Bu karmaşık yapıyı yorumlamak için Varimax (dik) veya Promax (eğik) döndürme yöntemleri kullanılır.
AFA'nın temel amacı gizil yapıyı veri üzerinden keşfetmek ve basit yapıya ulaşmaktır.
2
DFA'nın değerlendirme ölçütleri ve varsayımlarının incelenmesi.
DFA'da araştırmacı hangi değişkenin hangi faktöre ait olduğunu önceden belirler ve diğer faktör yüklerini sıfıra kısıtlar. Bu nedenle döndürme yapılmasına gerek kalmaz.
DFA'nın amacı keşfetmek değil, kurulan hipotezin doğruluğunu test etmektir.
3
Uyum indekslerinin ve veri uygunluk testlerinin ayrımlarının yapılması.
KMO ve Bartlett testleri verinin faktör analizine uygunluğunu (AFA öncesi) ölçer. RMSEA, CFI, TLI ve SRMR ise DFA sonucunda teorik modelin veriye ne kadar iyi uyduğunu gösteren uyum iyiliği (goodness-of-fit) indeksleridir.
Uyum iyiliği indeksleri DFA'nın temel değerlendirme araçlarıdır.

Key Concept

AFA ve DFA Varsayımsal Karşılaştırması ve Uyum İyiliği İndeksleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Açımlayıcı (AFA) ve Doğrulayıcı (DFA) Faktör Analizi

More questions from this topic