Question

Difficulty: Very hardMomentler ve Moment Çıkaran Fonksiyonlar (MGF)

Sürekli ve kesikli bileşenleri olan bir XX rastgele değişkeninin moment çıkaran fonksiyonu (MGF), t<13t < \frac{1}{3} olmak üzere,

MX(t)=c+13e2t+c1−3tM_X(t) = c + \frac{1}{3} e^{2t} + \frac{c}{1 - 3t}

olarak verilmiştir. Burada cc bir sabit gerçel sayıdır.

Buna göre, XX rastgele değişkeninin varyansı (Var(X)Var(X)) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    223\frac{22}{3}
  2. B
    11
  3. 419\frac{41}{9}Answer
  4. D
    539\frac{53}{9}
  5. E
    33

Answer

Rastgele değişkenin varyansı 419\frac{41}{9}'dur.
Moment çıkaran fonksiyonlar her zaman t=0t=0 anında 11'e eşit olmalıdır. Bu kuraldan yararlanarak MX(0)=c+1/3+c=1M_X(0) = c + 1/3 + c = 1 denkleminden c=1/3c=1/3 sabiti bulunur. İfade MX(t)=1/3+1/3e2t+1/3(1−3t)−1M_X(t) = 1/3 + 1/3 e^{2t} + 1/3(1-3t)^{-1} şeklini alır. Birinci moment MX′(0)M_X'(0) ile 5/35/3, ikinci moment ise MX′′(0)M_X''(0) ile 22/322/3 olarak elde edilir. Varyans formülü olan Var(X)=E[X2]−(E[X])2Var(X) = E[X^2] - (E[X])^2 eşitliğinde değerler yerine konduğunda sonucun 41/941/9 olduğu kesinleşir.

Step-by-Step Solution

1
MX(0)=1M_X(0) = 1 kuralını kullanarak cc sabitini bul.
MX(0)=c+13e0+c1−0=2c+13=1  ⟹  2c=23  ⟹  c=13M_X(0) = c + \frac{1}{3}e^0 + \frac{c}{1 - 0} = 2c + \frac{1}{3} = 1 \implies 2c = \frac{2}{3} \implies c = \frac{1}{3}
Moment çıkaran fonksiyonların tanımı gereği, her zaman t=0t=0 noktasındaki değerleri 1'e eşittir.
2
cc değerini yerine koyup XX'in beklenen değerini (E[X]E[X]) bulmak için MGF'nin tt'ye göre birinci türevini alıp t=0t=0 yaz.
MX′(t)=ddt[13+13e2t+13(1−3t)−1]=23e2t+(1−3t)−2M_X'(t) = \frac{d}{dt} \left[ \frac{1}{3} + \frac{1}{3} e^{2t} + \frac{1}{3} (1 - 3t)^{-1} \right] = \frac{2}{3} e^{2t} + (1 - 3t)^{-2}. Buradan E[X]=MX′(0)=23+1=53E[X] = M_X'(0) = \frac{2}{3} + 1 = \frac{5}{3} bulunur.
Bir rastgele değişkenin birinci momenti (beklenen değeri), moment çıkaran fonksiyonun birinci türevinin t=0t=0 noktasındaki değerine eşittir.
3
XX'in ikinci momentini (E[X2]E[X^2]) bulmak için MGF'nin ikinci türevini alıp t=0t=0 yaz.
MX′′(t)=ddt[23e2t+(1−3t)−2]=43e2t+6(1−3t)−3M_X''(t) = \frac{d}{dt} \left[ \frac{2}{3} e^{2t} + (1 - 3t)^{-2} \right] = \frac{4}{3} e^{2t} + 6(1 - 3t)^{-3}. Buradan E[X2]=MX′′(0)=43+6=223E[X^2] = M_X''(0) = \frac{4}{3} + 6 = \frac{22}{3} bulunur.
İkinci moment (E[X^2]), MGF'nin ikinci türevinin t=0t=0 noktasındaki değerine eşittir.
4
Varyans formülünü uygula: Var(X)=E[X2]−(E[X])2Var(X) = E[X^2] - (E[X])^2
Var(X)=223−(53)2=669−259=419Var(X) = \frac{22}{3} - \left(\frac{5}{3}\right)^2 = \frac{66}{9} - \frac{25}{9} = \frac{41}{9}
Bir dağılımın varyansı, ikinci momentten birinci momentin karesinin çıkarılmasıyla elde edilir.

Key Concept

Moment Çıkaran Fonksiyonlar (MGF) ile Beklenen Değer ve Varyans Hesabı
Rate this question