Bir kamu kurumu uzmanı, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyini ölçmek için 5 farklı değişken içeren bir veri seti üzerinde Temel Bileşenler Analizi (TBA) uygulamaktadır. Bu analizde, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla boyutlu örneklem varyans-kovaryans matrisi () hesaplanmıştır. Matrisin özdeğerleri olarak bulunmuş ve bu özdeğerlere karşılık gelen özvektörler sırasıyla olarak elde edilmiştir.
Bu analizin özellikleri ve elde edilen matris bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Amatrisinin izi (esas köşegen elemanlarının toplamı), özdeğerlerin toplamına () eşit olup veri setindeki toplam varyansı ifade eder.
- BBirinci temel bileşenin açıkladığı varyans oranı, en büyük özdeğerin matrisin izine bölünmesi () ile hesaplanır.
- Temel bileşenlerin açıkladığı toplam varyans, matrisinin determinantına eşit olup özdeğerlerin çarpımı () ile bulunur.Answer
- DAnalizde elde edilen özvektörlerin tümü birim uzunluğa sahip () ve birbirlerine dik () olacak şekilde normlanmıştır.
- EDeğişkenlerin ölçüm birimleri birbirinden çok farklıysa, matrisi yerine korelasyon matrisinin () kullanılması büyük varyanslı değişkenlerin bileşenleri domine etmesini önler.
Answer
Temel bileşenlerin açıkladığı toplam varyansın matris determinantına eşit olduğunu ve özdeğerlerin çarpımıyla bulunduğunu iddia eden ifade yanlıştır.
Temel Bileşenler Analizinde (TBA) veri setinin toplam varyansı, varyans-kovaryans matrisinin () izine (köşegen elemanlarının toplamına) ve dolayısıyla özdeğerlerin toplamına () eşittir. Matrisin determinantı (özdeğerlerin çarpımı, ) ise toplam varyansı değil, veri bulutunun genel yayılım hacmini ifade eden 'genelleştirilmiş varyansı' (generalized variance) gösterir. Bu nedenle toplam varyansın determinant ile hesaplandığını belirten ifade kesinlikle yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Özdeğerler ve Özvektörlerin Özellikleri (İz ve Determinant Kavramları)