Çoklu doğrusal regresyon modelinde En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle parametre tahmini yapan bir araştırmacı, bağımsız değişkenler arasında çoklu doğrusal bağlantı (multicollinearity) sorunu olduğundan şüphelenmektedir.
Bu sorunun teorik sonuçları ve tespiti hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Çoklu doğrusal bağlantının varlığı EKK tahmin edicilerinin sapmasızlık özelliğini ortadan kaldırmaz, ancak tahmin edicilerin varyanslarının şişmesine ve etkinsiz hale gelmesine neden olur.Answer
- Bİlgili bağımsız değişkene ait Varyans Şişkinlik Faktörü (VIF) değerinin 1'i aşması, modelde kesinlikle müdahale edilmesi gereken şiddetli bir çoklu doğrusal bağlantı olduğunu kanıtlar.
- CBir değişkene ait Tolerans değeri ile Varyans Şişkinlik Faktörü (VIF) değeri doğru orantılıdır; Tolerans değeri azaldıkça VIF değeri de küçülür.
- DÇoklu doğrusal bağlantı, hata terimlerinin varyansının gözlemden gözleme değişmesi durumudur ve bu durum EKK tahmin edicilerinin sapmalı (yanlı) olmasına yol açar.
- EBu sorunun bulunduğu bir modelde, değişkenlerin bireysel anlamlılıklarını ölçen t-testleri çoğunlukla istatistiksel olarak anlamlı çıkarken, modelin genel anlamlılığını ölçen F-testi anlamsız çıkar.
Answer
Çoklu doğrusal bağlantının varlığı EKK tahmin edicilerinin sapmasızlık özelliğini ortadan kaldırmaz, ancak tahmin edicilerin varyanslarının şişmesine ve etkinsiz hale gelmesine neden olur.
Çoklu doğrusal bağlantı sorunu, modeldeki bağımsız değişkenler arasında yüksek korelasyon bulunması durumudur. Bu sorun, EKK tahmin edicilerinin matematiksel olarak beklenen değerlerinin popülasyon parametresine eşit olmasını engellemez; dolayısıyla tahmin ediciler sapmasız (unbiased) kalmaya devam eder. Ancak yüksek korelasyon, tahmin edicilerin standart hatalarını (varyanslarını) yapay olarak çok fazla büyütür. Varyansların büyümesi, tahmin edicilerin etkinliğini (efficiency) kaybetmesine ve güven aralıklarının aşırı genişlemesine yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Çoklu Doğrusal Bağlantı (Multicollinearity) Sonuçları ve Tespiti