Question

Difficulty: MediumTanısal Kontrol: Artıkların (Kalıntıların) Beyaz Gürültü Özellikleri

Box-Jenkins metodolojisi kullanılarak tahmin edilen bir zaman serisi modelinin tanısal kontrol (diagnostic checking) aşamasında, modelden elde edilen artıkların (kalıntıların) beyaz gürültü (white noise) süreç özelliklerine sahip olup olmadığı incelenmektedir. Bir araştırmacının yaptığı analiz sonucunda farklı gecikmeler (kk) için elde ettiği Ljung-Box QQ istatistiği test sonuçları şöyledir:

Gecikme (kk)pp-değeri
60,842
120,615
180,428
240,302

α=0,05\alpha = 0,05 anlamlılık düzeyinde bu sonuçlara dayanarak modelin uygunluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Artıklar beyaz gürültü serisi özelliği göstermektedir ve tahmin edilen model veri yapısı için uygundur.Answer
  2. B
    Artıklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir otokorelasyon yapısı bulunmaktadır ve model yetersizdir.
  3. C
    Ljung-Box testinin boş hipotezi (H0H_0) artıklar arasında otokorelasyon olduğu yönünde kurulduğu için model reddedilmelidir.
  4. D
    p-değerlerinin 0,05'ten büyük olması, artıkların varyansının zamanla değiştiğini ve ARCH etkisinin bulunduğunu kanıtlar.
  5. E
    Gecikme sayısı arttıkça p-değerlerinin azalması, seride birim kök sorunu olduğunu ve serinin durağan olmadığını gösterir.

Answer

Artıklar beyaz gürültü serisi özelliği göstermektedir ve tahmin edilen model veri yapısı için uygundur.
Ljung-Box testinde p-değerlerinin seçilen anlamlılık düzeyinden (genellikle 0,05) büyük olması, artıklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir otokorelasyon olmadığını gösterir. Bu durum, modelin veriyi iyi temsil ettiğini ve artıkların beyaz gürültü (sabit ortalama, sabit varyans ve sıfır otokovaryans) özelliklerini taşıdığını ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Hipotezlerin kurulması
H0H_0: Artıklar beyaz gürültüdür (otokorelasyon yoktur). H1H_1: Artıklar beyaz gürültü değildir.
Ljung-Box testi, bir modelin artıklarında sistematik bir bilginin kalıp kalmadığını kontrol eder.
2
Karar kuralının uygulanması
pp-değeri >0,05> 0,05 olduğu için H0H_0 reddedilemez.
Verilen tabloda tüm gecikmeler (6, 12, 18, 24) için p-değerleri 0,05 anlamlılık düzeyinden büyüktür.
3
Sonucun yorumlanması
Artıklar beyaz gürültü özelliğine sahiptir, model uygundur.
H0 reddedilemediğinde, artıkların rassal olduğu ve modelin verideki tüm otokorelasyon yapısını açıkladığı kabul edilir.

Key Concept

Ljung-Box Portmanteau Testi ve Tanısal Kontrol

Hints

1
Ljung-Box testinde p-değerinin 0,05'ten büyük olması, 'modelin uygun olduğunu' mu yoksa 'uygun olmadığını' mı gösterir?
2
Boş hipotezi (H0H_0) hatırlayın: H0:ρ1=ρ2=...=ρk=0H_0: \rho_1 = \rho_2 = ... = \rho_k = 0 (Yani otokorelasyon yoktur).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question