Bir kimya mühendisi, bir kimyasal reaksiyonun verimini optimize etmek için sıcaklık (A), basınç (B) ve katalizör miktarını (C) içeren 3 faktörlü ve her faktörün 3 farklı düzeyinin (düşük, orta, yüksek) olduğu bir faktöriyel tasarım kurgulamıştır. Deney, tamamen rastgele tasarıma göre ve her bir işlem kombinasyonu için tekrarla yürütülmüştür.
Buna göre; A ana etkisinin serbestlik derecesi, A ana etkisine ait kareler toplamı doğrusal (lineer) ve karesel (kuadratik) bileşenlere ayrıştırıldığında bu bileşenlerin serbestlik dereceleri ve A ile B faktörleri arasındaki iki yönlü etkileşimin () serbestlik derecesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A ana etkisi: 2, Doğrusal bileşen: 1, Karesel bileşen: 1, AxB etkileşimi: 4Answer
- BA ana etkisi: 1, Doğrusal bileşen: 1, Karesel bileşen: 0, AxB etkileşimi: 1
- CA ana etkisi: 2, Doğrusal bileşen: 1, Karesel bileşen: 1, AxB etkileşimi: 2
- DA ana etkisi: 3, Doğrusal bileşen: 2, Karesel bileşen: 1, AxB etkileşimi: 9
- EA ana etkisi: 2, Doğrusal bileşen: 2, Karesel bileşen: 2, AxB etkileşimi: 4
Answer
Doğru seçenekte A ana etkisinin serbestlik derecesi 2, doğrusal ve karesel bileşenlerin her birinin serbestlik derecesi 1 ve AxB etkileşiminin serbestlik derecesi 4 olarak verilmiştir.
Deney tasarımında faktörlerin düzey sayısı 3 olduğu için, herhangi bir ana etkinin (örneğin A) serbestlik derecesi 'dir. Bu 2 serbestlik derecesi, bağımsız ortogonal yapıları gereği doğrusal (1 sd) ve karesel (1 sd) olmak üzere ikiye ayrılır. A ve B faktörleri arasındaki iki yönlü etkileşimin serbestlik derecesi ise faktörlerin kendi serbestlik derecelerinin çarpımı ile bulunur: .
Step-by-Step Solution
Key Concept
Faktöriyel Tasarımlarda Serbestlik Derecesi ve Bileşenlere Ayırma