Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nda görevli bir uzman, bir limandaki aylık konteyner elleçleme hacimlerine ait durağan bir zaman serisini () analiz etmektedir. Yapılan incelemede aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:
- Serinin Otokorelasyon Fonksiyonu (ACF) üssel olarak sönümlenmektedir.
- Kısmi Otokorelasyon Fonksiyonu (PACF) sadece birinci gecikmede istatistiksel olarak anlamlı olup, sonraki gecikmelerde aniden sıfıra düşmektedir (kesilmektedir).
- Birinci gecikmedeki otokorelasyon katsayısı olarak hesaplanmıştır.
Buna göre, söz konusu zaman serisini modellemek için kullanılabilecek en uygun stokastik süreç denklemi aşağıdakilerden hangisidir? ( sabit terimi, ise beyaz gürültü sürecini temsil etmektedir.)
- Answer
- B
- C
- D
- E
Answer
Model, sadece birinci gecikmesini içeren şeklindeki Otoregresif (AR) modeldir.
Verilen bilgilere göre serinin durağan olması ve PACF'nin ilk gecikmede kesilerek diğer gecikmelerde sıfır olması bu sürecin saf bir AR(1) süreci olduğunu net olarak göstermektedir. AR(1) süreci şeklinde yazılır. Birinci sıra otoregresif katsayı (), standart AR(1) süreçleri için birinci gecikmeli otokorelasyon katsayısına () eşittir. Bu değer soruda 0,65 olarak verildiği için denklem halini alır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Zaman serilerinde Box-Jenkins (ARIMA) model belirleme stratejisi ve Yule-Walker denklemleri