Envanter Modelleri

101 questions

Bir kamu kurumu, envanterinde tuttuğu stratejik bir malzemenin yıllık toplam envanter maliyetini ( $TIC$ ) optimize etmek amacıyla sistemdeki maliyet bileşenlerini analiz etmektedir. Yapılan incelemede aşağıdaki gider kalemleri tespit edilmiştir:

I. Depolanan malzemenin fiziksel alan kirası, bozulma, fire verme ve sigorta giderleri
II. Siparişin verilmesi, tedarikçi ile iletişim, gümrükleme işlemleri ve sabit nakliye harcamaları
III. Malzemenin stokta tükenmesi durumunda operasyonların durmasından kaynaklanan tazminat ve atıl işgücü kayıpları
IV. Stokta bekleyen malzemeye bağlanan sermayenin alternatif bir yatırımda değerlendirilememesinden doğan getiri kaybı

Bu maliyet kalemlerinin sınıflandırılması ve yıllık sipariş sıklığı (bir yılda verilen sipariş sayısı) ile ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

I ve IV numaralı kalemler "elde bulundurma maliyeti"ni; III numaralı kalem ise "elde bulundurmama (yokluk) maliyeti"ni temsil eder. Yıllık sipariş sıklığı artırıldığında, II numaralı kalemden kaynaklanan yıllık toplam maliyet artarken, I ve IV numaralı kalemlerin yıllık toplam maliyeti azalır.

IV numaralı sermaye fırsat maliyeti, her tedarik döngüsünde katlanılan finansal bir işlem bedeli olduğundan "sipariş maliyeti" (II numaralı kalem grubu) içinde sınıflandırılır ve yıllık sipariş sıklığı arttıkça toplam değeri yükselir.

II numaralı kalemdeki gümrükleme ve sabit nakliye giderleri, malzemelerin depoya girmesiyle tahakkuk ettiği için "elde bulundurma maliyeti" olarak kabul edilir ve ortalama stok miktarı arttıkça bu maliyetlerin yıllık toplamı da doğrusal olarak artar.

Tüm kalemlerin toplamı yıllık

TIC

'i oluşturur. Sipariş maliyeti olan II numaralı kalemin yıllık toplam tutarı, yıllık sipariş sıklığı ile ters orantılıdır; yani daha sık sipariş vermek yıllık toplam sipariş maliyetini düşürür.

III numaralı kalem "elde bulundurmama maliyeti"dir ve bu maliyeti sıfıra indirmek için her defasında verilen sipariş miktarı artırıldığında, elde bulundurma maliyeti olan I numaralı kalem azalırken, sipariş maliyeti olan II numaralı kalem artış gösterir.

Show answer & explanation

Answer: I ve IV numaralı kalemler "elde bulundurma maliyeti"ni; III numaralı kalem ise "elde bulundurmama (yokluk) maliyeti"ni temsil eder. Yıllık sipariş sıklığı artırıldığında, II numaralı kalemden kaynaklanan yıllık toplam maliyet artarken, I ve IV numaralı kalemlerin yıllık toplam maliyeti azalır.

Answer

I ve IV numaralı kalemlerin elde bulundurma, III numaralı kalemin yokluk maliyeti olduğunu ve sipariş sıklığı arttığında sipariş maliyetinin (II) artıp elde bulundurma maliyetinin (I ve IV) azaldığını belirten ifade doğrudur.

Envanter yönetiminde, fiziksel depo giderleri ve bağlanan sermayenin fırsat maliyeti (I ve IV) 'elde bulundurma maliyeti'ni oluşturur. Stoksuz kalma durumunda ortaya çıkan kayıplar (III) 'elde bulundurmama (yokluk) maliyeti'dir. Tedarik sürecinde katlanılan sabit giderler (II) ise 'sipariş maliyeti'dir. Yıllık sipariş sıklığı (verilen sipariş sayısı) arttığında, her siparişte tekrarlanan sipariş maliyetlerinin yıllık toplamı artar. Eş zamanlı olarak, daha sık sipariş vermek daha küçük partiler halinde alım yapmayı gerektirdiğinden ortalama stok düzeyi düşer, bu da yıllık elde bulundurma maliyetini azaltır. Doğru ifade bu ilişkilerin tamamını kusursuz şekilde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

Maliyet kalemlerinin tanımlarını temel kavramlarla eşleştirin.

I numaralı kalem fiziksel tutma giderleri (elde bulundurma), II numaralı kalem tedarik işlem giderleri (sipariş), III numaralı kalem stoksuz kalma cezaları (yokluk), IV numaralı kalem ise alternatif getiri kaybıdır (elde bulundurma).

Maliyet fonksiyonunu (

TIC

) doğru analiz edebilmek için her bir giderin hangi kategoriye girdiğini belirlemek gerekir.

Yıllık sipariş sıklığı ile sipariş maliyeti arasındaki ilişkiyi analiz edin.

Yıllık sipariş sıklığı (

D/Q

), bir yılda kaç kez sipariş verildiğini gösterir. Bu sayı arttıkça, her siparişte oluşan sabit giderlerin (II numaralı kalem) yıllık toplamı artar.

Sipariş maliyetleri, sipariş edilen miktardan bağımsız, sadece sipariş verme eyleminin sayısına bağlıdır.

Yıllık sipariş sıklığı ile elde bulundurma maliyeti arasındaki ilişkiyi analiz edin.

Yıllık talep sabitken daha sık sipariş vermek, her defasında daha küçük partiler (

Q

) halinde alım yapmayı gerektirir. Küçük parti büyüklüğü ortalama stok düzeyini (

Q/2

) düşürür, bu da I ve IV numaralı kalemlerin yıllık toplamını azaltır.

Elde bulundurma maliyeti, ortalama stok miktarı ile doğrudan orantılıdır.

Key Concept

Envanter Maliyet Bileşenleri ve Optimizasyon İlişkileri

PreviousPage 6 / 6

Envanter Modelleri

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes