Federal devlet sistemlerinde, federe birimlerin (eyalet, kanton veya lander) varlığının ve yetki alanlarının merkezi yönetimin (federal otorite) tek taraflı iradesine karşı korunması, bu sistemi geniş yetkili idari yerinden yönetim uygulamalarından ayıran en temel özelliktir.
Siyaset bilimi literatüründe federalizmi üniter yapıdaki desentralizasyondan ayıran bu hukuki ve siyasi güvencenin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Federe birimlerin yetkilerinin doğrudan anayasa tarafından belirlenmiş olması ve anayasa değişikliklerinde bu birimlerin rızasının veya katılımının aranmasıAnswer
- BFedere birimlerin, merkezi yönetimin kararlarını veto etme veya diledikleri zaman birlikten tek taraflı olarak ayrılma (secession) hakkına sahip olması
- CYerel yönetimlerin yetkilerinin merkezi parlamento tarafından kabul edilen özel bir özerklik statüsü veya idari kanunla belirlenmiş olması
- DEgemenliğin mutlak ve bölünmez bir nitelik taşıması nedeniyle nihai hukuki üstünlüğün her zaman federal hükümetin kararlarında somutlaşması
- EFedere birimlerin kendi ordularına sahip olması ve dış politikada bağımsız devlet tüzel kişiliği ile hareket edebilmesi
Answer
Federe birimlerin yetkilerinin doğrudan anayasa tarafından belirlenmiş olması ve bu düzenlemelerin değiştirilmesinde federe birimlerin katılımının şart koşulması federal devletin temel dayanağıdır.
Federal sistemi üniter sistemden ayıran en kritik fark, yetki bölüşümünün anayasal bir statüye sahip olmasıdır. Üniter bir devlette parlamento bir kanunla yerel yönetimlerin yetkilerini genişletebilir veya daraltabilir. Ancak federal bir devlette, eyaletlerin veya kantonların yetkileri anayasa ile korunur ve bu anayasayı değiştirmek için sadece merkezi parlamentonun kararı yetmez, federe birimlerin de (genellikle ikinci bir meclis veya referandum yoluyla) katılımı gerekir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Anayasal Yetki Güvencesi ve İkili Egemenlik (Dual Sovereignty)
Practice More
Federalizmde yetki uyuşmazlıklarının çözümünde 'Anayasa Mahkemesi' veya 'Yüksek Mahkeme' (Supreme Court) gibi yargısal organların oynadığı hakemlik rolünü inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s