Devlet yapıları üzerine yapılan karşılaştırmalı bir akademik çalışmada, bir yönetim modelinin işleyişi şu şekilde özetlenmiştir:
"Bu sistemde vatandaşlar, hem bulundukları bölgenin hem de merkezin kurallarına aynı anda tabidir. Kurucu alt birimler uluslararası arenada bağımsız birer aktör olmasalar da, kendi sınırları dahilinde yasama, yürütme ve yargı erklerini kullanarak özerk hareket ederler. Ne merkez alt birimlerin varlık sebebidir ne de alt birimler merkezin; her iki otorite alanı da meşruiyetini ve varlığını devletin temel kuruluş belgesine borçludur."
Bu çalışmada temel nitelikleri belirtilen devlet sistemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- AKurucu birimler, istedikleri zaman tek taraflı bir kararla sistemden ayrılma hakkını (secession) ellerinde bulundururlar.
- BMerkezi iktidar, egemenliğin bölünemezliği ilkesi gereği kriz dönemlerinde alt birimlerin özerk yapısını tek taraflı olarak ortadan kaldırabilir.
- Merkez ile kurucu birimler arasındaki yetki paylaşımı, taraflardan hiçbirinin tek başına değiştiremeyeceği üst bir hukuki metne dayanır.Answer
- DSistemin meşruiyeti, kurucu birimlerin rızasına değil, yalnızca merkezin çıkardığı kuralların şeklî yasallığına dayanır.
- EMerkezin alt birimler üzerindeki üstünlüğü, anayasal bir otoriteden ziyade merkezin elinde tuttuğu fiili zor kullanma gücünden kaynaklanır.
Answer
Doğru ifade, merkez ve kurucu birimler arasındaki yetki sınırlarının tek taraflı değiştirilemeyen üst bir hukuki metin (katı anayasa) ile güvence altına alınmış olmasıdır.
Federal sistemin en ayırıcı özelliği, merkez ve alt birimler arasındaki yetki bölüşümünün bizzat anayasa ile yapılmasıdır. Üstelik bu anayasa, salt merkezi yönetimin tek taraflı iradesiyle değiştirilemez nitelikte (katı anayasa) olmak zorundadır. Aksi halde merkez, kendi yasama çoğunluğuna dayanarak kurucu birimlerin yetkilerini elinden alabilirdi ve sistem üniter devlete dönüşürdü.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Federal devletlerde merkezi ve yerel otoriteler arasındaki anayasal yetki bölüşümü
Estimated Time:1m 30s