Examkin

Question

Difficulty: HardToplumsal Değerler ve Normlar

Toplumsal yaşamda bir değerin varlığı, o değerin her zaman bir norma dönüştüğü anlamına gelmez; ancak bir normun meşruiyet kazanması genellikle bir değer temelinde yükselmesine bağlıdır. Bu bağlamda; değerler ve normların yapısal özellikleri ile yaptırım (müeyyide) mekanizmaları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi sosyolojik olarak isabetli bir tespittir?

  1. A
    Toplumsal normlar, toplumun ortak ideallerini temsil eden soyut inançlar kümesiyken; değerler bu inançların ihlali durumunda karşılaşılan resmi ve gayriresmi yaptırımlardır.
  2. Değerler neyin iyi veya doğru olduğuna dair soyut ve genel birer rehberlik sunarken; normlar bu soyut fikirlerin gündelik hayattaki karşılığını düzenleyen, uyulmadığında kınanma veya hapis gibi yaptırımları olan somut kurallardır.Answer
  3. C
    Yaptırım gücü sadece yasa ve yönetmelik gibi resmi normlara özgüdür; toplumsal değerlerin veya örf gibi gayriresmi normların birey davranışı üzerinde herhangi bir zorlayıcı etkisi bulunmamaktadır.
  4. D
    Toplumsal değerler, belirli bir durumda 'tam olarak ne yapılması gerektiğini' belirleyen doğrudan emirler olduğu için normlara kıyasla daha sınırlı ve dar bir uygulama alanına sahiptir.
  5. E
    Maddi kültür unsurlarındaki teknolojik değişim hızı, manevi kültürü oluşturan değer ve normların aynı hızla dönüşmesini sağlayarak toplumdaki kültürel bütünleşmenin sürekliliğini garanti eder.

Answer

Değerler soyut ve genel rehberlerken; normlar bu değerlerin somut kurallara dönüşmüş, yaptırım gücü olan biçimleridir.
Toplumsal değerler, bir toplumda neyin arzu edilir ve iyi olduğuna dair paylaşılan genel ve soyut standartlardır (örneğin dürüstlük değeri). Normlar ise bu değerlerin toplumsal hayata yansıyan somut kurallarıdır (örneğin mahkemede yalan yere tanıklık yapmama kuralı). Normların en belirgin özelliği, toplumsal kontrolü sağlamak amacıyla ihlal edildiklerinde resmi (yasal ceza) veya gayriresmi (ayıplama, dışlanma) yaptırımlara sahip olmalarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Değerlerin (adalet, saygı vb.) soyut ve genel, normların (hırsızlık yapmamak, yaşlılara yer vermek vb.) ise somut ve kural niteliğinde olduğu belirlenir.
Soruda değer ve normun yapısal özelliklerine dair isabetli tespit aranmaktadır.
2
Yaptırım (müeyyide) mekanizmasının incelenmesi
Normların ihlal edilmesi durumunda toplumsal düzeni korumak adına resmi (hukuki) veya gayriresmi (sosyal dışlanma) yaptırımların devreye girdiği görülür.
Normu değerden ayıran temel özelliklerden biri yaptırım gücüdür.
3
Seçeneklerin karşılaştırılması
Değerlerin soyutluğunu, normların somutluğunu ve yaptırım gücünü doğru birleştiren seçeneğin isabetli olduğu sonucuna varılır.
Diğer seçeneklerde kavramların tanımları karıştırılmış veya sosyolojik gerçekliklere (kültürel gecikme gibi) aykırı yargılar kullanılmıştır.

Key Concept

Değerler ve Normlar Arasındaki Yapısal Fark

Practice More

Resmi ve gayriresmi normların toplumsal kontrol süreçlerindeki farklılaşan rollerini analiz eden örnek vakaları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Toplumsal Değerler ve Normlar

More questions from this topic