Toplumsal yapı içerisinde değerler ve normlar, düzenin inşasında birbirini tamamlayan ancak farklı işlevlere sahip olan unsurlardır. Değerler; toplumda neyin iyi, doğru ve arzu edilir olduğuna dair genel ve soyut kabuller sağlarken, normlar bu kabullerin pratiğe yansımasını düzenleyen somut kurallardır. Bir kuralın 'norm' niteliği kazanmasındaki en belirleyici ölçüt ise ihlali durumunda toplumsal bir yaptırım (müeyyide) mekanizmasını harekete geçirmesidir.
Buna göre toplumsal değerler, normlar ve yaptırım mekanizmaları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ADeğerler, toplumsal normların meşruiyet zeminini ve ahlaki referans çerçevesini oluşturur.
- Bİnformal normların ihlali durumunda uygulanan kınama ve dışlanma gibi yaptırımlar, birey üzerinde formal normların hukuki yaptırımlarından daha güçlü bir baskı kurabilir.
- Toplumsal değerlerin tamamı, toplumsal düzenin sağlanması amacıyla zamanla mutlaka resmî hukuk kurallarına dönüşerek maddi yaptırımlarla desteklenir.Answer
- DYaptırım gücü bulunmayan bir toplumsal değer, bireysel bir tercih veya ideal olarak kalabilir ancak tek başına bir 'toplumsal norm' olarak nitelendirilemez.
- ENormlar, toplumun kültürel ve teknolojik değişimlerine paralel olarak değerlere göre daha hızlı bir şekilde farklılaşma ve yeniden tanımlanma eğilimi gösterir.
Answer
Toplumsal değerlerin tamamının resmî hukuk kurallarına dönüşerek maddi yaptırım kazanmak zorunda olduğu ifadesi yanlıştır.
Sosyolojik açıdan toplumsal değerler, normların kaynağını oluşturan soyut fikirlerdir ancak her değer bir hukuk kuralına (formal norm) dönüşmez. Toplumda dürüstlük, yardımseverlik gibi değerler yaygın olsa da, bunların her bir ihlali için yasal bir ceza öngörülmez; bunun yerine ayıplama veya kınama gibi informal yaptırımlar devreye girer. Dolayısıyla değerlerin 'mutlaka' resmî hukuk kurallarına dönüşeceği iddiası yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Toplumsal Değer, Norm ve Yaptırım İlişkisi