Question

Difficulty: HardKuvvetler Ayrılığı Sistemleri

Anayasa hukukunda 'sert kuvvetler ayrılığı' (başkanlık sistemi), yasama ve yürütme erklerinin kesin bir biçimde ayrılmasını ve bu organların birbirlerinin hukuki varlıklarına son verememesini (fesih ve güvenoyu mekanizmalarının yokluğunu) öngörür. Türkiye'de 1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle benimsenen hükümet sisteminde, bu 'sert ayrılık' modelinden sapan ve organların birbirlerinin görev sürelerini etkilemesine olanak tanıyan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yürütme yetkisi ve görevinin tek başına Cumhurbaşkanı tarafından kullanılması
  2. Cumhurbaşkanı'nın, TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermesi durumunda kendi seçiminin de yenilenecek olmasıAnswer
  3. C
    Bakanların meclis dışından atanması ve milletvekili seçilenlerin üyeliklerinin sona ermesi
  4. D
    TBMM'nin Cumhurbaşkanı'nı sadece cezai sorumluluğu nedeniyle Yüce Divan'a sevk edebilmesi
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile yürütme alanına ilişkin düzenleyici işlemlerin yapılabilmesi

Answer

Cumhurbaşkanı'nın veya TBMM'nin seçimleri yenileme kararı alması durumunda her iki seçimin birlikte yapılması (seçimlerin karşılıklı yenilenmesi)
Sert kuvvetler ayrılığı modelinin en temel kuralı, yasama ve yürütme organlarının birbirlerinin hukuki varlıklarına son verememesidir. Ancak 2017 yılında kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde, hem TBMM'ye hem de Cumhurbaşkanı'na seçimleri yenileme yetkisi tanınmıştır. Bu kararın alınması durumunda seçimlerin birlikte yapılması zorunluluğu (eş zamanlı yenileme), organların birbirlerinin görev sürelerini sona erdirebildiği anlamına gelir ki bu durum klasik sert kuvvetler ayrılığı ilkesinden belirgin bir sapmadır.

Step-by-Step Solution

1
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesinin klasik tanımını hatırla.
Sert kuvvetler ayrılığında (başkanlık sistemi) yasama yürütmeyi siyasi nedenlerle (güvenoyu) düşüremez; yürütme de yasamayı (fesih) dağıtamaz.
Sistemin temel kuralını belirlemek için.
2
2017 Anayasa değişikliklerinin getirdiği 'Seçimlerin Yenilenmesi' maddesini analiz et.
Anayasa'nın 116. maddesine göre Cumhurbaşkanı veya TBMM (3/5 çoğunlukla) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir ve bu durumda her iki seçim birlikte yapılır.
Türkiye'deki özgün mekanizmayı tespit etmek için.
3
Bu mekanizmanın klasik modelle uyumunu sorgula.
Klasik modelde organlar birbirinin süresine müdahale edemezken, 2017 değişikliği ile 'karşılıklı yenileme' yoluyla bu sürelere müdahale imkanı doğmuştur.
Sert ayrılıktan sapmayı netleştirmek için.

Key Concept

Sert Kuvvetler Ayrılığı ve Türkiye'de Seçimlerin Yenilenmesi Mekanizması

Alternative Method

Sert ayrılık = 'Kuvvetlerin birbirini feshedememesi' formülünü hatırla. Seçeneklerde bu kuralı bozan tek durumu (seçimlerin yenilenmesi) bul.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question