İktisadi analiz araçlarının siyasal karar alma süreçlerine uygulanmasını öngören Kamu Tercihi Modeli'ne göre, siyasal piyasada seçmenlerin "rasyonel ilgisizlik" (rational ignorance) içinde olması ve çıkar gruplarının "rant kollama" (rent-seeking) faaliyetleri, kamu politikası çıktılarını şekillendiren temel unsurlardır.
Buna göre; dar bir çıkar grubuna yüksek fayda sağlayan ancak maliyeti toplumun geneline yayılan verimsiz bir politikanın yürürlüğe girmesi ve sürdürülmesi, bu model çerçevesinde aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
- Faydanın yoğunlaşmış olması çıkar grubunun örgütlenmesini teşvik ederken, maliyetin geniş kitlelere dağılmış olmasının bireysel seçmenin bilgi edinme ve tepki verme maliyetini beklenen faydanın üzerine çıkarmasıAnswer
- BPolitika yapıcıların geçmiş dönemdeki kararları ve bütçe paylarını temel alarak mevcut politikalarda sadece küçük ve kademeli değişiklikler yapma eğiliminde olmaları
- CSiyasal iktidarın, toplumdaki tüm kesimlerin taleplerini eşit ağırlıkta değerlendirerek kamu yararını maksimize edecek en rasyonel ve kapsamlı alternatifi bilimsel yöntemlerle belirlemesi
- DKamu politikası yapım sürecinin, toplumun genelinden kopuk ve kendi içine kapalı bir elit tabakanın değer yargıları doğrultusunda yukarıdan aşağıya doğru şekillenmesi
- EBürokrasinin, kendi bütçesini maksimize etmek yerine sadece toplumsal ihtiyaca yönelik hizmetleri en düşük maliyetle sunarak piyasa başarısızlıklarını gidermeye odaklanması
Answer
Faydanın dar bir grupta toplanması (yoğunlaşmış fayda) bu grubun lobicilik faaliyetleri için güçlü teşviklere sahip olmasını sağlarken, maliyetin tüm topluma yayılması (dağınık maliyet) her bir seçmenin bu politikaya karşı çıkmak için harcayacağı zaman ve emeğin, elde edeceği küçük kazançtan daha yüksek olması nedeniyle seçmenin pasif kalması (rasyonel ilgisizlik) durumudur.
Kamu Tercihi Modeli'ne göre, siyasal süreçteki aktörler kendi faydalarını maksimize ederler. Belirli bir çıkar grubuna büyük kazanç sağlayan bir düzenleme, o grubun örgütlenmesini ve lobicilik (rant kollama) yapmasını rasyonel kılar. Öte yandan, bu düzenlemenin maliyeti tüm topluma yayıldığında, her bir vatandaşa düşen pay çok küçük kalır. Vatandaşın bu haksızlığı fark etmesi ve engellemesi için harcayacağı zaman ve kaynak (bilgi edinme maliyeti), elde edeceği küçük tasarruftan daha büyük olduğu için vatandaş tepkisiz kalır (rasyonel ilgisizlik). Bu dengesizlik, verimsiz politikaların sürdürülmesinin temel nedenidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yoğunlaşmış Fayda - Dağınık Maliyet Paradoksu ve Rasyonel İlgisizlik