Question

Difficulty: Very hardBiyolojik Çeşitlilik (Biyoçeşitlilik)

19921992 Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (BÇS) ve Türkiye’nin bu sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri ile ulusal stratejileri değerlendirildiğinde; biyolojik çeşitliliğin korunması, kullanımı ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Biyolojik çeşitlilik; genetik çeşitlilik, tür çeşitliliği ve ekosistem çeşitliliği olmak üzere birbiriyle hiyerarşik ilişki içinde olan üç temel düzeyde analiz edilir.
  2. B
    Sözleşme, biyolojik kaynakların korunmasını 'insanlığın ortak kaygısı' olarak nitelendirerek, devletlerin kendi kaynakları üzerindeki egemenlik haklarını teyit etmiş ve koruma altına almıştır.
  3. C
    Türkiye, Avrupa-Sibirya, Akdeniz ve İran-Turan olmak üzere üç farklı fitocoğrafik bölgenin kesişiminde yer alması nedeniyle kıta ölçeğinde yüksek bir endemizm oranına sahiptir.
  4. D
    Biyolojik çeşitliliğin korunmasında birincil strateji 'in-situ' (yerinde koruma) yöntemidir ve bu yöntem türlerin doğal habitatları ile ekosistem bütünlüğünün korunmasını esas alır.
  5. Genetik kaynaklara erişim ve bu kaynakların kullanımından elde edilecek faydaların paylaşımı, 'insanlığın ortak mirası' ilkesi gereği, kaynak sahibi devletin iznine tabi olmaksızın uluslararası serbest dolaşıma dayanır.Answer

Answer

Genetik kaynaklara erişimin 'insanlığın ortak mirası' ilkesi gereği serbest dolaşıma tabi olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü 1992 Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi devletlerin bu kaynaklar üzerindeki egemenlik haklarını tanımıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19921992 Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, biyolojik kaynakların serbestçe erişilebilen bir 'ortak miras' olduğunu reddetmiş, bunun yerine 'devletlerin kendi kaynakları üzerindeki egemenlik haklarını' tanımıştır. Buna göre, bir devletin genetik kaynaklarına erişim ancak o devletin onayı ve faydaların adil paylaşımı (Nagoya Protokolü ile de detaylandırılmıştır) şartıyla mümkündür.

Step-by-Step Solution

1
Biyolojik çeşitliliğin düzeylerini tanımlayın.
Biyoçeşitlilik; genetik (tür içi), tür (taksonomik) ve ekosistem (habitat/topluluk) düzeyinde üç katmanlıdır.
Kavramsal çerçevenin doğruluğunu teyit etmek için hiyerarşik yapıyı anlamak gerekir.
2
Türkiye'nin ekolojik konumunu ve biyoçeşitlilik zenginliğini değerlendirin.
Türkiye, üç fitocoğrafik bölgenin kesişiminde olmasıyla yaklaşık 12.00012.000 bitki türüne ve yüksek endemizm oranına ev sahipliği yapar.
Ulusal düzeydeki biyoçeşitlilik potansiyelini ve bunun coğrafi nedenlerini belirlemek gerekir.
3
1992 Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nin hukuki statüsünü analiz edin.
Sözleşme, kaynakları 'Common Heritage' (Ortak Miras) değil, 'Common Concern' (Ortak Kaygı) olarak tanımlar.
Bu ayrım, devletlerin kendi genetik kaynakları üzerinde egemenlik kurmasını ve 'Ön Bildirimli Onay' (Prior Informed Consent) mekanizmasını sağlar.
4
Koruma stratejilerini karşılaştırın.
Habitatın korunması (in-situ) birincil, laboratuvar veya bahçe ortamındaki koruma (ex-situ) ikincildir.
Ekosistem bütünlüğünün sürdürülebilirliği için yerinde korumanın önceliğini saptamak gerekir.

Key Concept

1992 Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nde Egemenlik Hakları ve Koruma Düzeyleri
Estimated Time:2m 30s
Rate this question