Question

Difficulty: Very hardSiyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Vatan Hizmeti ve Vergi Ödevi

1982 Anayasası’nda düzenlenen "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığı altındaki Kamu Hizmetine Girme (m. 70), Vatan Hizmeti (m. 72) ve Vergi Ödevi (m. 73) hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kamu hizmetine girme hakkının öznesi sadece Türk vatandaşları iken, vergi ödevi "herkes" için geçerli kılınarak verginin genelliği ilkesi benimsenmiştir.
  2. B
    Vatan hizmeti, anayasal sistemde sadece bir yükümlülük (ödev) olarak değil, aynı zamanda her Türk için bir "hak" olarak nitelendirilmiştir.
  3. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin matrah, mükellef ve konu gibi kurucu unsurlarında, kanunun belirttiği sınırlar dahilinde değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanına devredilebilir.Answer
  4. D
    Kamu hizmetine alınmada, görevin gerektirdiği nitelikler dışındaki kriterlerin (siyasi görüş, inanç vb.) dikkate alınması anayasal liyakat ilkesinin ihlali sayılır.
  5. E
    Vergi ödevinde mali güce göre ödeme yapılması ilkesi, anayasal bir zorunluluk olup vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımını sağlamayı hedefler.

Answer

Vergi yükümlülüklerinin matrah, mükellef ve konu gibi temel unsurlarında Cumhurbaşkanına yetki devredilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 73. maddesinin 4. fıkrasına göre Cumhurbaşkanına devredilebilecek yetki; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin sadece muaflık, istisna, indirim ve oranlarına ilişkindir. Verginin konusu, matrahı ve mükellefi gibi 'kurucu ve asli' unsurlar ise kanunilik ilkesi gereği yalnızca TBMM tarafından çıkarılan kanunla belirlenebilir ve bu yetki yürütme organına devredilemez.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 70, 72 ve 73. maddelerindeki hakların öznelerini karşılaştır.
Kamu hizmeti ve vatan hizmeti "Türkler" (vatandaşlar) için, vergi ise "herkes" içindir.
Siyasi hakların bir kısmı sadece vatandaşlara, bir kısmı ise herkese tanınmıştır.
2
Vatan hizmetinin hukuki doğasını incele.
Madde 72 uyarınca bu hizmet hem bir hak hem de bir ödevdir.
Anayasa koyucu bu hizmeti sadece bir yükümlülük değil, vatana hizmet etme onuru/hakkı olarak da görmüştür.
3
Verginin kanuniliği ilkesini (m. 73/3) ve istisnasını (m. 73/4) analiz et.
Yükümlülükler kanunla konulur; ancak Cumhurbaşkanı belirli alanlarda sınırlı yetkiye sahiptir.
Yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesi gereği, temel unsurlar (matrah, mükellef, konu) sadece kanunla belirlenebilir.
4
Cumhurbaşkanına devredilebilecek vergi yetkilerinin kapsamını kontrol et.
Yetki sadece "muaflık, istisna, indirim ve oranlar" ile sınırlıdır.
Matrah ve mükellef gibi unsurlar verginin 'esasına' ilişkindir ve yürütmeye devredilemez.

Key Concept

Verginin Kanuniliği İlkesi ve Cumhurbaşkanının Sınırlı Yetki Devri

Practice More

Verginin kanuniliği ilkesinin sert ve yumuşak uygulamaları ile Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question