Question

Difficulty: Very hard15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi

15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası ilan edilen Olağanüstü Hâl (OHAL) kapsamında yayımlanan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK), Türk siyasal hayatında sivil-asker ilişkilerinin kurumsal mimarisini kökten değiştirmiştir. Bu kurumsal dönüşüm süreci ve ordunun sivil denetiminin güçlendirilmesine yönelik adımlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan 2016 yılında yayımlanan KHK’lar ile gerçekleştirilen düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlıklarının Genelkurmay Başkanlığı bünyesinden alınarak doğrudan Milli Savunma Bakanlığına bağlanması
  2. B
    Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın askeri niteliklerinin ötesinde, tam yetkiyle İçişleri Bakanlığına bağlanması
  3. C
    Yüksek Askerî Şura (YAŞ) üye yapısının değiştirilerek Başbakan yardımcıları ile Adalet, Dışişleri ve İçişleri bakanlarının Şura üyesi yapılması
  4. Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi dahil olmak üzere disiplin mahkemeleri dışındaki tüm askerî mahkemelerin kaldırılmasıAnswer
  5. E
    Cumhurbaşkanı ve Başbakanın, Kuvvet Komutanları ve bağlılarından doğrudan bilgi alabilmesi ve bunlara doğrudan emir verebilmesi

Answer

Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi dahil olmak üzere disiplin mahkemeleri dışındaki tüm askerî mahkemelerin kaldırılması
Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi'nin (AYİM) kaldırılması, 15 Temmuz sonrası süreçte sivil-asker ilişkilerini etkileyen çok önemli bir adım olsa da, bu düzenleme 2016 yılındaki KHK'lar ile değil, 2017 yılındaki Anayasa değişikliği ile gerçekleştirilmiştir. Diğer seçeneklerde yer alan düzenlemelerin tamamı 668 ve 669 sayılı KHK'lar ile Temmuz-Ağustos 2016 tarihlerinde yürürlüğe girmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Darbe girişimi sonrası çıkarılan temel KHK'ların (668 ve 669 sayılı KHK) içeriğini analiz etme.
Bu KHK'ların kuvvet komutanlıklarının bağlanması, YAŞ yapısı, MSÜ'nün kurulması ve kolluk güçlerinin sivil bakanlıklara bağlanması gibi idari değişiklikleri kapsadığı görülür.
Dönüşümün hukuki dayanağını belirlemek.
2
Yargı sistemindeki köklü değişikliklerin hangi hukuki norm ile yapıldığını inceleme.
Askerî yargının (disiplin mahkemeleri hariç) tamamen sistemden çıkarılması, Anayasa'nın 145, 156 ve 157. maddelerinin mülga edilmesiyle gerçekleşmiştir.
İdari düzenleme ile anayasal düzenleme arasındaki farkı ayırt etmek.
3
Zaman çizelgesi kontrolü yapma.
Söz konusu yargı değişikliği Nisan 2017 referandumuyla kabul edilen ve yürürlüğe giren 6771 sayılı Kanun (Anayasa Değişikliği Paketi) kapsamındadır.
OHAL süreci ile sistem değişikliği sürecini kronolojik olarak ayırmak.

Key Concept

15 Temmuz Sonrası Sivil-Asker İlişkilerinde Yapısal Dönüşüm

Practice More

2017 Anayasa Değişikliği ile sivil-asker ilişkilerinde değişen diğer unsurları (Milli Güvenlik Kurulu'nun yapısı gibi) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question