1839 Tanzimat Fermanı, klasik Osmanlı idari yapısındaki 'hükümdar iradesinin sınırsızlığı' ilkesinden, 'kanunun her türlü gücün üzerinde olduğu' anlayışına geçişi simgeleyen temel bir belgedir. Ferman; tüm tebaanın can, mal ve namus güvenliğini devlet garantisine alırken, bizzat padişahın da bu hükümlere uyacağını beyan etmesiyle Türk hukuk tarihinde yeni bir dönem başlatmıştır. Buna göre Tanzimat Fermanı'nın, 'hukuk devleti' anlayışına geçiş sürecindeki en belirgin teorik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- AHükümdar yetkilerinin, taşradaki yerel güç odakları olan ayanlarla yapılan bir pazarlık ve uzlaşı metniyle kısıtlanmış olması
- Siyasi otoritenin, kendi mutlak yetkilerini herhangi bir dış baskı veya toplumsal sözleşme olmaksızın kendi iradesiyle hukuk kurallarına tabi kılmasıAnswer
- CAzınlıklara tanınan geniş siyasal haklar aracılığıyla, devletin iç işlerine yönelik dış müdahalelerin anayasal düzeyde engellenmeye çalışılması
- DKuvvetler ayrılığı ilkesinin tam olarak hayata geçirilerek yargı bağımsızlığının saray denetiminden tamamen çıkarılması
- EHalkın yönetime katılımının sağlanmasıyla parlamenter sisteme geçilmesi ve padişahın bütçe yetkisinin kısıtlanması
Answer
Siyasi otoritenin kendi mutlak yetkilerini tek taraflı bir iradeyle hukuk kurallarına tabi kılmasıdır.
Tanzimat Fermanı'nın en özgün teorik dayanağı, padişahın mutlak otoritesinden feragat ederek hukukun üstünlüğünü (kanun üstünlüğü) tek taraflı bir irade beyanıyla kabul etmesidir. Bu durum 'Hukuk Devleti' anlayışına giden yolda hükümdarın kendi gücünü hukukla sınırlandırması (otorestrüksiyon) prensibini Türk siyasal hayatına sokmuştur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hükümdarın Kendi Gücünü Sınırlandırması (Otorestrüksiyon)
Estimated Time:2m 0s