Question

Difficulty: MediumKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

1982 Anayasası'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasında; "Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmaksızın bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü yer almaktadır. Bu anayasal düzenleme dikkate alındığında, kişinin vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalede "rıza" şartının anayasada özel ve açık bir zorunluluk olarak öngörüldüğü durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulmaAnswer
  2. B
    Kanunda açıkça öngörülen adli tıp muayeneleri
  3. C
    Toplum sağlığını koruma amaçlı zorunlu aşı uygulamaları
  4. D
    Bilinç kaybı yaşanan hallerdeki acil tıbbi müdahaleler
  5. E
    Ceza infaz kurumundan kaçmaya teşebbüs eden kişiye karşı zor kullanılması

Answer

Bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulma
1982 Anayasası'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasına göre, genel kural kişinin vücut bütünlüğüne dokunulmamasıdır. Ancak tıbbi zorunluluk ve kanunda yazılı hallerde bu kural esnetilebilir. Öte yandan, bilimsel ve tıbbi deneyler söz konusu olduğunda anayasa, 'rızası olmaksızın' ifadesini kullanarak bu faaliyetler için kişinin iradesini mutlak bir şart olarak belirlemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasındaki metni analiz et.
Metin, vücut bütünlüğüne müdahale için 'tıbbi zorunluluk' ve 'kanun' şartlarını; bilimsel deneyler için ise 'rıza' şartını getirmektedir.
Anayasa koyucu, kişinin denek olarak kullanılmasını ancak kendi isteğiyle mümkün kılarak manevi varlığını en üst düzeyde korumayı amaçlamıştır.
2
Seçeneklerdeki durumları anayasadaki şartlarla eşleştir.
Tıbbi deneyler 'rıza' kategorisine, diğerleri ise 'tıbbi zorunluluk' veya 'kanunda yazılı hal' kategorisine girmektedir.
Kavramlar arasındaki hukuki ayrımı netleştirmek için anayasal lafza sadık kalınmalıdır.

Key Concept

Vücut Bütünlüğüne Müdahalede Rıza ve İstisnalar

Practice More

Anayasa'nın 15. maddesinde yer alan ve savaş durumunda dahi dokunulamayacak 'çekirdek haklar' ile vücut bütünlüğü arasındaki ilişkiyi incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 5s
Rate this question