Question

Difficulty: HardToplumsal Değişme Tipleri (Planlı, Serbest, Baskılı)

19. yüzyılda bir toplumda, dış dünyayla artan ticari ilişkiler ve diplomatik temaslar sonucunda Batı tarzı tüketim kalıpları, eğlence anlayışı ve moda akımları kentli nüfus arasında kendiliğinden benimsenerek yayılmaya başlamıştır. Öte yandan aynı dönemde devlet yönetimi; mülki idarenin yeniden yapılandırılması, vergi sisteminin modernize edilmesi ve merkeziyetçi bir bürokrasinin tesisi için yabancı danışmanların da desteğiyle kapsamlı bir 'Islahat Programı' hazırlamış ve bu programı belirli bir takvim çerçevesinde hayata geçirmiştir.

Bu parçada betimlenen değişim süreçleri, toplumsal değişme tipleri açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tüketim kalıplarındaki değişim 'serbest değişme', idari alandaki reformlar ise 'planlı değişme' örneğidir.Answer
  2. B
    Her iki süreç de dış etkilerle tetiklendiği için 'zora dayalı (baskılı) değişme' olarak nitelendirilmelidir.
  3. C
    Moda akımlarının yayılması 'planlı değişme', devletin yürüttüğü ıslahat programı ise 'serbest değişme' kapsamındadır.
  4. D
    Islahat programında yabancı uzmanların bulunması, süreci 'planlı değişme'den çıkarıp 'baskılı değişme'ye dönüştürür.
  5. E
    Tüketim alışkanlıklarının değişmesi 'kültürel gecikme', devletin düzenlemeleri ise 'toplumsal evrim'dir.

Answer

Tüketim kalıplarındaki kendiliğinden gelişen değişim 'serbest değişme', devletin programlı müdahalesi ise 'planlı değişme' olarak tanımlanır.
Parçada belirtilen Batı tarzı tüketim ve moda akımlarının yayılması, herhangi bir siyasi otoritenin zorlaması olmadan, kültürel etkileşim ve ticaret yoluyla gerçekleştiği için 'serbest değişme'dir. Devletin bürokrasiyi ve vergi sistemini modernize etmek için hazırladığı 'Islahat Programı' ise belirli bir amaca yönelik, uzmanlarca tasarlanmış ve takvime bağlanmış bir süreç olduğu için 'planlı değişme' (müdahaleli değişme) kategorisine girer.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki birinci değişim sürecini analiz etme
Ticari ve diplomatik temaslarla moda ve tüketimin kendiliğinden yayılması saptanmıştır.
Toplumun dış kültürlerle etkileşimi sonucu bir zorlama olmadan gerçekleşen bu durum 'serbest değişme' (kendiliğinden değişme) tanımına uyar.
2
Parçadaki ikinci değişim sürecini analiz etme
Devletin uzmanlar eşliğinde hazırladığı, belirli hedefleri ve takvimi olan ıslahat programı saptanmıştır.
Bir otorite tarafından belirli bir amaç doğrultusunda, rasyonel bir plan dahilinde yürütülen değişim 'planlı değişme' (müdahaleli değişme) olarak adlandırılır.
3
İki süreci karşılaştırarak doğru seçeneğe ulaşma
Birinci sürecin serbest, ikinci sürecin planlı olduğu sonucuna varılır.
Sosyolojik literatürde değişimin kaynağı (iç/dış) ve yöntemi (serbest/müdahaleli) bu ayrımı temel alır.

Key Concept

Toplumsal Değişme Tiplerinin Kaynak ve İrade Bakımından Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question