Question

Difficulty: HardToplumsal Değişme Tipleri (Planlı, Serbest, Baskılı)

Bir büyükşehir belediyesi, kent içi ulaşımı rahatlatmak ve karbon emisyonunu düşürmek amacıyla kapsamlı bir raylı sistem ağı inşa etmiş ve bu ağın kullanımını özendirmek için çeşitli sosyal kampanyalar yürütmüştür. Hedeflenen bu altyapı dönüşümü başarıyla tamamlanmış ve halkın ulaşım alışkanlıkları hedeflendiği gibi değişmiştir. Ancak projenin faaliyete geçmesinden bir süre sonra, yeni istasyonların çevrelerinde belediyenin hiçbir tasarrufu veya öngörüsü olmaksızın yepyeni altkültür grupları toplanmaya başlamış; bu bölgelerde kendiliğinden gelişen sokak sanatları ve kayıt dışı küçük işletmeler kentin o bölgesinin sosyokültürel dokusunu tamamen dönüştürmüştür.

Sosyolojik açıdan değerlendirildiğinde, belediyenin yürüttüğü ulaşım projesi ve sonrasında istasyon çevrelerinde yaşanan sosyokültürel dönüşüm, toplumsal değişme tipleri bağlamında sırasıyla aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?

  1. Planlı değişme – Serbest değişmeAnswer
  2. B
    Planlı değişme – Döngüsel değişme
  3. C
    Baskılı değişme – Serbest değişme
  4. D
    Serbest değişme – Planlı değişme
  5. E
    Evrimci değişme – Baskılı değişme

Answer

Süreçler sırasıyla planlı değişme ve serbest değişme olarak sınıflandırılır.
Metindeki ilk durumda belediye (otorite), belirli bir hedefe (trafik ve emisyon sorunu) ulaşmak için akılcı bir plan yapmış ve bunu zor kullanarak değil, sosyal kampanyalarla destekleyerek uygulamıştır; bu durum sosyolojide 'Planlı değişme' olarak tanımlanır. İkinci durumda ise ulaşım altyapısının yarattığı fiziki mekanlarda insanlar, herhangi bir resmi yönlendirme olmadan, kendi etkileşimleriyle yeni bir kültür (sokak sanatları vb.) oluşturmuştur; müdahalesiz ve kendiliğinden gerçekleşen bu dönüşüm ise 'Serbest değişme'dir. İstenen sıralama tam olarak bu iki süreci yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk olayın (ulaşım projesi) özelliklerini analiz et.
Belediyenin belirli bir rasyonel hedefe (karbon emisyonunu düşürmek) ulaşmak için, zor kullanmadan (kampanyalarla özendirerek) yaptığı bilinçli müdahale tespit edilir.
Bu özellikler sosyolojide devletin/otoritenin bilinçli programlarını ifade eden 'Planlı değişme' kavramına karşılık gelir.
2
İkinci olayın (istasyon çevresindeki sosyokültürel dönüşüm) özelliklerini analiz et.
Dönüşümün belediyenin öngörüsü veya yönlendirmesi olmadan, insanların karşılıklı etkileşimiyle, kendiliğinden ve doğal yollarla gerçekleştiği tespit edilir.
Otorite müdahalesi olmaksızın kültürel temas ve iç dinamiklerle yaşanan bu dönüşümler 'Serbest değişme' olarak adlandırılır.
3
Bulunan iki kavramı soruda istenen sıraya (ilk olay - ikinci olay) göre birleştir.
Sırasıyla: Planlı değişme – Serbest değişme sonucuna ulaşılır.
Sorunun kökünde 'sırasıyla' ifadesi kullanıldığı için kavramların kronolojik olay örgüsüne tam uyması gerekir.

Key Concept

Toplumsal Değişme Tiplerinin Uygulamalı Analizi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question