Mevcut anayasal düzene göre, parlamento üyeliğinin sona ermesi usulleri ile bu süreçlere ilişkin yargısal denetim yolları birbirinden farklılık göstermektedir. Bir parlamenter hakkında karşılaşılabilecek hukuki durumlar aşağıda örneklendirilmiştir:
I. Hakkında yürütülen adli süreç sonucunda kısıtlanmasına karar verilmesi ve mahkeme kararının kesinleşmesi
II. Yasama çalışmaları sırasında meclis oturumlarına izinsiz ve mazeretsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmaması
III. Yürütme erki içerisinde görev almak üzere Cumhurbaşkanınca bakan olarak atanması
Bu durumlarda üyeliğin düşmesi prosedürleri, karar yeter sayıları ve Anayasa Mahkemesi denetimi dikkate alındığında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken isabetlidir?
- AI numaralı durumda üyelik, kesinleşmiş yargı kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erer ve bu bildirime karşı ilgili kişi yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.
- BII numaralı durumun gerçekleşmesi halinde üyeliğin düşmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile Genel Kurul kararı alınması yeterli olup bu karara karşı yargı yolu kapalıdır.
- CIII numaralı durumda kişinin atanmasıyla birlikte yalnızca yasama dokunulmazlığı kaldırılır; kişi bakanlık görevi süresince milletvekilliği sıfatını dondurulmuş olarak korumaya devam eder.
- DI ve II numaralı durumlarda üyeliğin düşürülmesi prosedürünün işletilebilmesi için, ön şart olarak ilgili kişinin yasama dokunulmazlığının meclis kararıyla kaldırılması zorunludur.
- II numaralı durumda devamsızlık sebebiyle üyeliğin düşmesine üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir; bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir ve Mahkeme on beş gün içinde kesin kararını verir.Answer
Answer
İkinci durumda (devamsızlık) üyeliğin düşmesine üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verileceğini ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabileceğini ifade eden seçenek doğru yanıttır.
Anayasaya göre, milletvekilinin devamsızlığı halinde üyeliğin düşmesine, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınan Genel Kurul kararıyla hükmedilir. Bu karara veya istifa ile bağdaşmazlık sebebiyle alınan düşme kararlarına karşı ilgili milletvekili ya da başka bir milletvekili yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açabilir. Mahkeme de on beş gün içinde kesin kararını açıklar. Dolayısıyla sadece devamsızlık durumu için belirtilen usul, karar yeter sayısı ve yargısal denetim mekanizması her yönüyle hukuka uygundur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Milletvekilliğinin düşmesi, bildirim vs. karar ayrımı, karar yeter sayıları ve yargısal denetim süreci