Question

Difficulty: HardKırsal Yapı, Tarım ve Köy Sosyolojisi

19501950’li yıllarda Türkiye’de tarımda makineleşmenin (traktör kullanımının) hız kazanması, kırsal alanda sadece üretim tekniklerini değiştirmekle kalmamış; mülkiyet sahipleri ile emeğini sunan köylüler arasındaki geleneksel bağımlılık ilişkilerini de kökten sarsmıştır. Traktörün tarıma girmesiyle birlikte toprak sahipleri, geniş arazileri işlemek için artık kalabalık ailelerin (yarıcı/ortakçı) emeğine ihtiyaç duymamaya başlamış, bu da geleneksel kırsal sözleşmelerin yerini ücretli emeğin almasına zemin hazırlamıştır.

Bu sürecin kırsal toplumsal yapı üzerindeki en temel sosyolojik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Köy içinde mekanik dayanışmanın artmasıyla birlikte geleneksel değerlerin ve toplumsal bütünleşmenin daha da güçlenmesi
  2. B
    Kırsal tabakalaşmada dikey hareketliliğin hızlanmasıyla yarıcı köylülerin büyük çoğunluğunun orta sınıf toprak sahibi statüsüne yükselmesi
  3. Geleneksel himayeci (patronaj) ilişkilerinin çözülerek emeğin piyasalaşması ve kapitalist üretim ilişkilerinin kırsal alanda egemen olmasıAnswer
  4. D
    Toplumsal işbölümünün azalmasıyla birlikte kırsal yapının sınıfsal farklılıklardan arınmış homojen bir yapıya dönüşmesi
  5. E
    Kırsal alanda mutlak yoksulluğun tamamen sona ermesi ve buna bağlı olarak kentten köye doğru tersine göçün başlaması

Answer

Geleneksel himayeci (patronaj) ilişkilerinin çözülerek emeğin piyasalaşması ve kapitalist üretim ilişkilerinin kırsal alanda egemen olması
Türkiye'de tarımda makineleşme süreci, toprak sahiplerinin geleneksel 'himayeci' (patronaj) rollerinden sıyrılarak girişimci/çiftçi kimliğine bürünmelerine yol açmıştır. Bu durum, toprağa bağlı köylülerin işsiz kalarak mülksüzleşmesine ve emeğini satmak zorunda kalan 'serbest işçilere' dönüşmesine (kapitalistleşme) neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
19501950 sonrası teknolojik değişimin analizi
Traktör kullanımının artması, insan ve hayvan gücüne olan ihtiyacı azaltmıştır.
Maddi kültürdeki (teknoloji) değişim, toplumsal ilişkileri dönüştüren temel dinamiktir.
2
Emek ilişkilerindeki değişimin tespiti
Geleneksel yarıcılık ve ortakçılık (paylaşımcı/geleneksel sistem) işlevini yitirmiştir.
Toprak sahibi, ürünü paylaşmak yerine makine kullanarak kârını maksimize etme yoluna gitmiştir.
3
Sosyolojik kavramsallaştırma
Patronaj (ağa-maraba) ilişkisinden rasyonel-kapitalist piyasa ilişkisine geçilmiştir.
Himaye temelli dikey ilişkilerin yerini, mülkiyet ve ücretli emek temelli sınıfsal çatışma ve piyasa düzeni almıştır.

Key Concept

Tarımsal Kapitalistleşme ve Proleterleşme

Practice More

Bu sürecin kentsel alandaki yansıması olan 'marjinal sektör' ve 'gecekondu' olgularını incelemek, Türkiye'nin toplumsal dönüşümünü bütüncül anlamanıza yardımcı olur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question