Question

Difficulty: HardSosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

19821982 Anayasası’nın 6565. maddesine göre; "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." Bu hüküm uyarınca devletin mali kaynak yetersizliğini ileri sürerek kapsamını daraltabileceği veya erteleyebileceği haklar "isteme hakları" (pozitif statü) niteliğindedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin mali kaynak kısıtlılığını gerekçe göstererek anayasal ödevini tam olarak yerine getirmekten kaçınabileceği bir sosyal hak düzenlemesidir?

  1. A
    Konut dokunulmazlığının korunması ve hakim kararı olmadan kimsenin konutuna girilememesi
  2. B
    Özel hayatın gizliliğine ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkı
  3. C
    Kimsenin, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaması
  4. Herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olması ve devletin bu güvenliği sağlayacak teşkilatı kurmasıAnswer
  5. E
    Hiç kimsenin inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaması

Answer

Herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olması ve devletin bu güvenliği sağlayacak teşkilatı kurması
Sosyal güvenlik hakkı, 1982 Anayasası’nın sosyal ve ekonomik haklar bölümünde yer alan tipik bir pozitif statü hakkıdır. Devletin bu hakkı sağlamak için gerekli teşkilatı kurması mali bir yükümlülük gerektirdiğinden, 65. maddedeki mali kaynakların yeterliliği sınırı bu hak için doğrudan geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası 6565. madde kapsamını analiz etme
Bu madde, devletin sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (pozitif statü/isteme hakları) bölümündeki görevlerini mali kaynaklarla sınırlar.
Negatif statü hakları (müdahale etmeme ödevleri) mali kaynak yetersizliği gerekçesiyle ihlal edilemez.
2
Seçeneklerdeki hakların Jellinek tasnifine göre sınıflandırılması
Konut dokunulmazlığı, özel hayatın gizliliği ve inanç hürriyeti negatif statü haklarıdır. Sosyal güvenlik ise pozitif statü hakkıdır.
Sosyal güvenlik, devletin aktif bir hizmet sunmasını ve harcama yapmasını gerektiren bir isteme hakkıdır.
3
Eğitim hakkındaki özel durumu değerlendirme
Eğitim hakkının 'mahrum bırakılmama' yönü negatif bir ödevdir, ancak 'eğitim imkanı sağlama' yönü pozitif ödevdir.
Soruda anayasal ödevin yerine getirilmesinden kaçınılabilecek durum sorulduğu için saf pozitif statü hakkı olan sosyal güvenlik ön plana çıkar.

Key Concept

Sosyal Hakların Mali Kaynak Sınırı (6565. Madde)

Practice More

Sosyal devlet ilkesinin araçları ile hukuk devleti ilkesinin güvenceleri arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question