Question

Difficulty: MediumSosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

Hukuk fakültesinde 'Anayasal Haklar ve Devletin Ödevleri' konulu bir akademik sunum yapan öğrenci, 1982 Anayasası'nda yer alan 'sosyal ve ekonomik haklar' (pozitif statü hakları) kapsamında devletin vatandaşlarına sunmakla yükümlü olduğu hizmetlere örnekler vermiştir. Öğrenci bu hakların, bireylere devletten olumlu bir müdahale, hizmet veya yardım talep etme yetkisi verdiğini vurgulamıştır.

Buna göre, öğrencinin sunumunda verdiği aşağıdaki örneklerden hangisi, bahsettiği hak kategorisi (pozitif statü hakları) içerisinde yer almaz?

  1. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulmaması ile bu alanlara keyfî olarak müdahale edilmemesiAnswer
  2. B
    Devletin, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması için gerekli tedbirleri alması
  3. C
    Maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacıyla devlet tarafından desteklenmesi
  4. D
    Yaşlıların, engellilerin, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimlerinin sosyal güvenlik bakımından devletçe korunması
  5. E
    İlköğretimin kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunlu kılınarak devlet okullarında parasız olarak sağlanması

Answer

Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulmaması ile bu alanlara keyfî olarak müdahale edilmemesi, sosyal ve ekonomik bir hak değil, koruyucu (negatif) bir haktır.
Doğru yanıt olan 'özel hayatın ve aile hayatının gizliliği', bireyin maddi ve manevi varlığını devlete ve topluma karşı koruyan, devletin sadece 'dokunmama' ve 'müdahale etmeme' yükümlülüğü altında olduğu bir kişi hakkıdır (negatif statü hakkı). Anayasa'nın 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' bölümünde yer alır. Soru kökünde bahsedilen pozitif statü (sosyal ve ekonomik) haklarından biri değildir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel kavramı ve istenen durumu analiz etme
Soruda, pozitif statü hakları (sosyal ve ekonomik haklar) grubuna GİRMEYEN seçeneğin bulunması istenmektedir.
Anayasa'daki temel haklar Jellinek'in üçlü tasnifine (negatif, pozitif, aktif) göre ayrılır ve devletin yükümlülükleri bu tasnife göre değişir.
2
Seçeneklerdeki hakların Anayasa'daki yerlerini sınıflandırma
Eğitim, ailenin korunması ve sosyal güvenlik gibi haklar devletten hizmet veya yardım isteme (pozitif) hakkıdır. Ancak 'özel hayatın ve aile hayatının gizliliği' kişinin devlete karşı korunduğu dokunulmaz bir alandır.
İçinde 'aile' kelimesi geçse de 'ailenin korunması' (sosyal hak) ile 'aile hayatının gizliliği' (kişi hakkı) birbirinden farklı kategorilerdir.

Key Concept

Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınıflandırılması (Negatif ve Pozitif Statü Hakları Ayrımı)
Rate this question